Gdyby Europejski Bank Centralny (EBC) nie był kierowany podczas ostatniego kryzysu przez Włocha, ale na przykład przez Niemca, czy EBC prowadziłby taką samą politykę jak obecnie? Nigdy się tego nie dowiemy, ale szansa, że bank zachowałby się inaczej, nie jest znikoma.
Zatem naprawdę ma znaczenie, którzy bankierzy centralni w jakim czasie stoją za kontrolą. Mając taki wniosek, możemy spojrzeć na Fed (amerykański bank centralny). Komitet ds. stóp procentowych Fed składa się z zarządu i 12 prezesów regionalnych banków centralnych (rozsianych po całym kraju). Decydowanie o tym, co zrobić ze stopami procentowymi, jest jednak zarezerwowane dla jeszcze mniejszej podgrupy rycerzy monetarnych.
Kto decyduje?
W 2018 r. tylko 9 osób może określić, co stanie się ze stopą procentową: obecnych 4 członków zarządu (obecnie są 3 wolne stanowiska) i 5 z 12 prezesów regionalnych banków centralnych. Każdego roku tylko 5 z 12 regionalnych szefów monetarnych ma prawo głosu. Szef Fed w Nowym Jorku zawsze może głosować. Kim są pozostali czterej, ustalamy w harmonogramie rotacji. Te zmieniają się 4 stycznia każdego roku.
Prezesi banków centralnych w Atlancie, Richmond, Cleveland i San Francisco wspólnie z prezesem Fed Jeromem Powellem i jego zarządem ustalają politykę stóp procentowych do 1 stycznia 2019 roku. 1 stycznia przywilej ten zostanie przeniesiony na kolegów z Chicago, Bostonu, Saint Louis i Kansas City. Nie jest to bezużyteczny fakt, ale bardzo istotny. Przecież duże znaczenie ma to, kto podniesie rękę w sprawie ceny banku.
Różne typy bankierów
Rynek wyróżnia 3 typy bankierów centralnych: jastrzębie, gołębie i resztę (którą będę nazywał wróblami). Jastrzębie to ci, którzy chętnie podnoszą stopy procentowe i obniżają je tylko wtedy, gdy nie ma innego wyjścia. Gołębie to ich koledzy, którzy zawsze znajdą powód, aby obniżyć stopy procentowe i utrzymać je na jak najniższym poziomie. Każdy, kto nie należy do żadnego z tych dwóch typów, nazywany jest nudnym i neutralnym. Coś w rodzaju wróbla wśród bankierów centralnych.
Spośród 4 przewodniczących regionów, którzy mają w tym roku prawo do głosowania, 1 to jastrząb, a pozostałych 3 to wróble. Z 4, które zajmują ich miejsce, 3 to jastrzębie (1 superjastrząb), a 1 to gołąb. Krótko mówiąc: skład komisji ds. stóp procentowych będzie taki, że modus operandi będzie polegać po prostu na podwyżce stóp procentowych, chyba że będzie to naprawdę nieodpowiedzialne.
Ten superjastrząb opowiadał się za podwyżką stóp procentowych na niemal każdym posiedzeniu od 2011 roku. Jeżeli w takim otoczeniu gospodarczym by to zrobiła, z pewnością od razu będzie wzywać do podwyżek stóp procentowych od stycznia. Dzieje się tak dlatego, że obecne otoczenie gospodarcze jest pozytywne. Zarzut, który może liczyć na sporą akceptację, biorąc pod uwagę skład komisji w przyszłym roku.
Wdrażaj plany zainteresowań
Osobiście spodziewam się, że bankowi nie uda się w pełni zrealizować planów stóp procentowych na 2019 rok. Fed chce podnieść stopy procentowe 3 razy w 2019 r. i 1 raz w 2020 r. W mojej ocenie otoczenie gospodarcze jest znacznie mniej korzystne, niż zakłada bank. W efekcie w przyszłym roku będą mogły podnieść stopy procentowe jedynie dwukrotnie.
Ze względu na skład grupy nie zdziwiłbym się, gdyby język płynący z biura Fed był twardy i miał wydźwięk, że rynek powinien uwzględnić podwyżki stóp procentowych. Dopiero później bank złagodzi ton, jeśli wzrost gospodarczy rzeczywiście będzie niższy.
Do tego czasu podwyżki stóp procentowych (w połączeniu z tym ostrym językiem) mogą spowodować wzrost długoterminowych stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych. Doświadczenie pokazuje, że pociąga to za sobą niemieckich odpowiedników; pod warunkiem normalnego funkcjonowania rynku kapitałowego w strefie euro. Obecnie tak nie jest: ze względu na luzowanie ilościowe wprowadzone przez EBC. Bank nie zaprzestanie tego jednak do 31 grudnia br.
Zmienność na rynkach akcji
Nie byłoby również zaskoczeniem, gdyby postawa Fed wywołała zmienność na rynkach akcji. Podobnie jak bramkarz, który chwilowo kopie piłkę, wygrywa z grawitacją. Jeżeli jednak wzrost gospodarczy w 2019 r. będzie mniej dynamiczny niż oczekuje, bank dokona korekty polityki pieniężnej.
Przypuszczam, że stanie się to tuż przed latem lub latem. W zależności od tego, jakim językiem będzie się do tego czasu posługiwał EBC (w październiku bank będzie miał nowego prezesa, który będzie przemawiał w jego imieniu do świata zewnętrznego), rok 2019 może okazać się rokiem, w którym euro znacząco zyskuje w stosunku do dolara .