Po wielu rundach negocjacji, prawie osiągnięcia porozumienia i gorących argumentach w końcu nam się udało. 15 stycznia Chiny i USA podpisały częściową umowę handlową.
Częściowa umowa handlowa jest mile widzianą zmianą w stosunkach między obydwoma krajami w ostatnich latach. Jednak mówienie o załamaniu trendu jest zbyt daleko idące. Oraz aby z większym optymizmem patrzeć na powyższe wskaźniki i ich wpływ na wzrost gospodarczy i rynki finansowe w dłuższej perspektywie na nadchodzące kwartały i lata.
Najważniejszą częścią jest porozumienie, że Chiny zwiększą swój import z USA o co najmniej 2021 miliardów dolarów do końca 200 roku. Musimy poważnie rozważyć, że to nie zadziała. W 2018 roku Chiny zakupiły od USA towary i usługi o wartości około 180 miliardów dolarów. Zgodnie z częściową umową handlową kraj musi zatem ponad dwukrotnie zwiększyć swój całkowity import z USA do końca 2021 r.
Mniej zależny
To nie tylko spore zadanie samo w sobie, ale z pewnością także biorąc pod uwagę, że Chiny jednocześnie wskazały – w innym planie – że chcą uniezależnić się od importu zaawansowanych technologicznie produktów, takich jak chipy komputerowe. Chiny importują obecnie większość potrzebnej specjalistycznej technologii. Plan jest jednak taki, aby do 2025 r. samodzielnie pokryć trzy czwarte zapotrzebowania. Aby osiągnąć ten cel, w nadchodzących latach Chiny zwiększą liczbę krajowych ośrodków innowacji z 15 do 40. W planach widać przygotowania do długoterminowej wojny technologicznej z USA.
Plany te są spójne z dźwiękami dochodzącymi z Pekinu po zawarciu częściowej umowy handlowej z USA. Niedawno w oficjalnych gazetach i na kontach na Twitterze powiązanych z chińskim rządem (po miesiącach milczenia) pojawiły się doniesienia, że częściowa umowa handlowa dobrze się rozpoczęła. Dobry początek rozwiązania „długoterminowego konfliktu, który jest złożony i trudny”, ale wspomniane porozumienie nie oznacza końca wojny handlowej.
Głupio zaczynać szybko
Kolejną wskazówką, że dalszy postęp z pewnością nie jest oczywisty, są różne oświadczenia obu stron na temat dalszego postępowania. Podczas gdy prezydent Trump powiedział po podpisaniu częściowej umowy handlowej, że rozmowy w sprawie drugiego etapu rozpoczną się natychmiast, chiński sygnatariusz Liu stwierdził, że „głupio jest rozpoczynać tak szybko”.
Jest to ważne dla gospodarki światowej z następujących powodów. Podpisanie częściowej umowy handlowej nie oznacza, że wszystkie nowe opłaty nie wchodzą w grę. W rzeczywistości tylko niewielka część zostaje zmniejszona, ale nie cofnięta. Wszystkie cła nałożone od początku wojny handlowej zostaną cofnięte po osiągnięciu przez Chiny i USA pełnej umowy handlowej. Zatem po zakończeniu rozmów w fazie 2.
Kwestie strukturalne w fazie 2
Podpisaną właśnie częściową umowę handlową najlepiej postrzegać jako dokument, który pozostał po tym, jak Chiny i USA odłożyły na bok wszystkie kwestie, w których nie mogły szybko dojść do porozumienia. Rozmowy w fazie 2 dotyczą kwestii strukturalnych. Takie jak dotacje, jakie Chiny udzielają swoim przedsiębiorstwom państwowym, dostęp do (wrażliwych) rynków dla zagranicznych firm i zmiany strukturalne w organizacji chińskiej gospodarki, na które nalegają USA.
W takim razie niedopowiedzeniem jest stwierdzenie, że rozmowy te stają się trudne i dlatego mogą zająć dużo czasu. Dlatego nie powinniśmy przekreślać możliwości, że Chiny i Stany Zjednoczone nie osiągną kompleksowego porozumienia handlowego. Częściowa umowa handlowa zapewnia tymczasowy spokój i optymizm co do przyszłości. Jednakże bardzo wątpliwe jest, czy uda się wdrożyć wszystkie przepisy i czy działania następcze (faza 2) rozpoczną się szybko i w ogóle zakończą się pomyślnie.
Szkody ekonomiczne
Ponieważ wiele ceł nałożonych po rozpoczęciu wojny handlowej pozostaje w mocy, oznacza to, że wyrządzane przez nie szkody gospodarcze również będą kontynuowane. Coś, co może w tym roku spowolnić wzrost światowej gospodarki. Jest jeden obszar, w którym tegoroczna częściowa umowa handlowa może mieć korzystne skutki. Prawdopodobnie dlatego Trump w ostatnich tygodniach dużo tweetował na temat porozumienia.
I że upierał się, że sam chce podpisać umowę w imieniu USA, mimo że jego chiński odpowiednik nie przybył do Waszyngtonu, aby zrobić to samo. W rzeczywistości chiński rząd wyraźnie oświadczył, że Liu He przybywa do USA w charakterze wicepremiera i głównego negocjatora, a nie jako specjalny wysłannik prezydenta Xi, co jest wymowną symboliką.
Zysk wyborczy
Porozumienie mogłoby okazać się korzystne dla amerykańskich rolników, producentów samochodów i producentów ciężkich maszyn. Najczęściej można je spotkać w tzw stany wahadłowe. Sstany w USA, w których różnica między Demokratami i Republikanami w wyborach prezydenckich jest bardzo mała. Zwycięstwo w tych stanach praktycznie gwarantuje zyski wyborcze na szczeblu krajowym.
Podsumowując: od rozpoczęcia wojny handlowej znacząco i strukturalnie wzrosła nieufność między obydwoma krajami. Patrząc na nadchodzące lata, należy spodziewać się długoterminowej wojny handlowej między Chinami a USA, charakteryzującej się rosnącą złożonością i niepewnością. Od czasu do czasu niewątpliwie pojawią się wiadomości napawające optymizmem, istnieje jednak duża szansa, że optymizm ten okaże się krótkotrwały. Pomyślny wynik wojny handlowej nie jest wcale pewny.
Dobrze jest także zobaczyć, jak kraje takie jak Australia i Nowa Zelandia reagują na porozumienie. Mogą po prostu ponieść szkody uboczne, na przykład jeśli Chiny kupią mniej produktów rolnych od tych krajów. Aby móc składować więcej amerykańskich produktów, zgodnie z postanowieniami częściowej umowy handlowej.