Ekoprogramy: co to właściwie jest?

„Nowa Wspólna Polityka Rolna (WPR) skupi się w większym stopniu na zrównoważonym rozwoju. Chcemy tego dokonać poprzez tak zwane ekoprogramy” – mówi Aard Mulders z Ministerstwa Rolnictwa, Przyrody i Jakości Żywności podczas konferencji internetowej „I” opowiadam się za odnowieniem WPR. „Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do tworzenia programów ekologicznych, ale rolnicy nie mają obowiązku w nich uczestniczyć. W ten sposób każdy rolnik może samodzielnie sprawdzić, co jest wykonalne dla jego firmy pod względem zrównoważonego rozwoju”.

Składka podstawowa staje się bardziej rygorystyczna
Chociaż nie jesteś zobowiązany do udziału w jednym lub większej liczbie ekoprogramów, nieświadomie wywierane są środki nacisku. Warunki składki podstawowej są coraz bardziej rygorystyczne. Krótko mówiąc: jeśli nie chcesz cierpieć finansowo, nadal musisz sprawić, aby Twoja firma była bardziej zrównoważona. „Element „ekologiczny”, który poprzednio stanowił dodatek do składki podstawowej, jest teraz uwzględniony w składce podstawowej” – informuje Eefke Peeters z Holenderskiej Agencji Przedsiębiorczości. „Mamy nadzieję, że rolnicy zrobią krok w kierunku zrównoważonego rozwoju. A jeśli pracują nad ekologizacją, równie dobrze mogą sprawdzić, które programy ekologiczne im odpowiadają. Powinna to być zachęta”.

Jednak jest też wielu przedsiębiorców rolnych, którzy twierdzą, że „mają już wystarczająco dużo do zrobienia” i dlatego podejrzliwie patrzą na te nowe programy ekologiczne. „To dziwne. W końcu szczególnie ci rolnicy muszą wkładać mniej wysiłku, aby osiągnąć postęp finansowy. Jeśli już przestrzegasz niektórych programów ekologicznych, możesz uwzględnić to w towarzyszącym temu systemie punktowym. Ale jeśli tak się nie stanie, robiąc cokolwiek w dziedzinie zrównoważonego rozwoju, być może będziesz musiał w nadchodzącym okresie wykonać dużo pracy, aby w ogóle zakwalifikować się do składki podstawowej. Podsumowując, możesz zrobić więcej za te same pieniądze” – mówi Peeters.

Jak zdobywać punkty?
Zarówno Mulders, jak i Peeters za wielką zaletę uważają fakt, że Holandia będzie mogła wkrótce sama decydować o działaniach ekologicznych. „Holandia wypada najgorzej w zakresie różnorodności biologicznej i azotu. Wkrótce będziemy kierować i podjąć działania w tych obszarach” – mówi Mulders. Jest to model zorientowany na wyniki i Narodowy Plan Strategiczny (KPS) również na tym się skupia. Ale za pomocą jakich dokładnie środków możesz zdobywać punkty? To pytanie na razie pozostaje bez odpowiedzi. „Może to być bardzo szerokie, od ograniczenia stosowania środków ochrony roślin po zastosowanie środków ograniczających emisję. Interpretacja programów ekologicznych jest wciąż w fazie burzy mózgów” – mówi Mulders.

„Wdrażanie tych programów ekologicznych nie jest tak łatwe, jak się ludziom wydaje” – mówi Peeters. „Programy ekologiczne są również częściowo wykorzystywane do realizacji wszystkich innych celów związanych z klimatem i/lub przyrodą w Holandii. Obejmuje to cele w zakresie redukcji azotu, obszarów Natura 2000 i obszarów torfowisk”. Ponadto dotyczy to dotacji gruntowej. Należy to również wziąć pod uwagę przy sporządzaniu listy ekoprogramów.

System punktowy
Wiadomo już, że istnieje system punktowy. „Każde działanie przedsiębiorcy rolnego na rzecz promowania różnorodności biologicznej, klimatu, gleby, wody i/lub powietrza zapewnia określoną liczbę punktów. Im więcej punktów zdobędziesz dla swojej firmy, tym wyższa może być dotacja. Naszym zdaniem świetna Zaletą systemu punktowego jest to, że faktycznie widzisz, że robisz postępy. To może zapewnić dodatkową motywację” – wyjaśnia Peeters.

Według Peetersa i Muldersa będzie podział na nagrodę brązową, srebrną i złotą. „Nagradzamy także rolników, którzy próbują, ale ostatecznie ponoszą porażkę”. Strony rynkowe również mogą przystąpić do programów ekologicznych. „Powinno promować współpracę w łańcuchu”. Ważne jest, aby wiedzieć, że nie można mieć tego w obie strony. Jeśli Twój plan zrównoważonego rozwoju kwalifikuje się zarówno do ANLB, jak i do jednego lub więcej programów ekologicznych, możesz otrzymać dotację tylko raz.

Uderzające jest to, że Holandia jest jak dotąd jedynym krajem, który wydaje się pracować z systemem punktowym. „W każdym razie jesteśmy jedynym krajem, który już to rozwija. Szwecja i Niemcy są tym zainteresowane, ale nie opracowały jeszcze konkretnych planów”. W skrócie: opracowanie ekoprogramów, Narodowego Planu Strategicznego (KPS) i Wspólnej Polityki Rolnej są wciąż w fazie początkowej. Przyszły rok będzie bardzo ważny i krok po kroku stanie się jaśniejsze, w jaki sposób można osiągnąć wyższą składkę.

To piąty i ostatni artykuł z serii poświęconej nowej Wspólnej Polityce Rolnej. Jeśli chcesz przeczytać artykuły lub zobaczyć wszystko na temat WPR, kliknij tutaj tutaj.