Biorąc pod uwagę ekstremalne warunki pogodowe w wielu kluczowych obszarach uprawowych, rynek kontraktów terminowych i cena fizyczna ziemniaków powinny być stabilne i rosnąć. Jednak rynek nie chce wzrosnąć. Zarówno dla ostatnich starych ziemniaków, jak i dla rynku terminowego na nowy rok. Czym to jest spowodowane?
1. Odporność na 25 euro za tonę
Pomimo bardzo niskich plonów i ogromnych ekstremów, które charakteryzowały poprzedni sezon, rekordowego przetwórstwa i dobrej sprzedaży chipsów, rynek nie chce przekroczyć 25 euro. Poziom ten wydaje się być nowym pułapem, na którym wcześniej w sytuacjach niedoboru płacono ceny dochodzące do 40 euro. Duża ilość kontraktowanych ziemniaków sprawia, że przetwórcy działają na rynku w sposób bardziej kontrolowany. W przeszłości to często handlowcy wywoływali zamieszanie, aby pokryć zobowiązania sprzedażowe.
2. Rasy wymienne
Możliwość wzajemnego zastępowania się różnych typów odmian spowodowała zwiększenie bufora dla przetwórców. W czasach niedoborów wykorzystuje się także odmiany o podwójnym przeznaczeniu, ziemniaki eksportowe, ziemniaki jadalne oraz sadzeniaki wielkogabarytowe.
3. Lepsze procesy przetwarzania
Ciągłe udoskonalanie i optymalizacja procedur przetwarzania zapewniają, że przetwórcy są w stanie wytwarzać układy scalone o coraz większej liczbie różnych jakości. Podczas gdy kiedyś do produkcji chipsów o określonej jakości i odmianie można było stosować grubość co najwyżej 50 mm, obecnie możliwości są znacznie większe. Widać to również na rynku płatków. W przeszłości często zdarzały się dostawy ziemniaków niewymiarowych, odrzuty, ziemniaki brązowiejące, z niebieskimi plamami itp. W zeszłym sezonie nie było w ogóle ofert drugiej klasy. Wszystko, co przekroczy bramę fabryki, nigdy już nie wyjdzie. Specjalistyczne linie produkcyjne, własne linie produkcyjne płatków, zaawansowane linie produkcyjne, instalacje mieszania oraz sortowania elektronicznego sprawiają, że wiele jest możliwe.
4. Coraz popularniejsza jest uprawa na piasku
Powierzchnia uprawy ziemniaków stale się powiększa. W pierwotnych regionach uprawowych (Holandia, Belgia i Niemcy) obserwujemy wyraźne przesunięcie w stronę innych obszarów. Obecnie wykorzystuje się inne rodzaje gleby, które wcześniej uważano za nieodpowiednie do uprawy ziemniaków. Inne odmiany i dalszy wzrost mechanizacji oznaczają, że do grona producentów dołączają nowi producenci. A biorąc pod uwagę transport na odległość 300–400 kilometrów od zakładów przetwórczych, strefy buforowe stają się coraz większe. W północnej Francji obserwuje się znaczny wzrost uprawy ziemniaków na frytki, w Belgii uprawa ziemniaków rozwija się bardzo dynamicznie w Walonii, a w Holandii obserwuje się dynamiczny wzrost uprawy na terenach piaszczystych. Podobnie jest z rzeką: im większe tereny zalewowe, tym mniejsze ryzyko powodzi.
5. Ziemniaki stołowe są mniej popularne
Segment ziemniaków jadalnych nadal się kurczy. Coraz mniej osób je gotowane ziemniaki, co wywiera presję na rynek. Te „nadwyżki ziemniaków” można częściowo sprzedać na rynku eksportowym oraz wykorzystać do wypełnienia luk na innych rynkach. Z uwagi na dużą ilość zakontraktowanych frytek istnieje ryzyko, że ich niedobór doprowadzi do masowego wykupu darmowych frytek. Jeśli jednak nie będzie to napędzane przez rynek eksportowy (np. ze Szwajcarii, Anglii lub Rosji), rynek nadal będzie odnotowywał górną granicę na poziomie 25 euro.
Pozostaje produktem naturalnym, a ziemniaki nie rosną pod dachem. Oznacza to, że nadal pozostaje najważniejszym sprzedawcą. Jednak fakt, że struktura rynku ulega zmianie, wydaje się procesem nieodwracalnym.