W 2018 r. mszyce obserwowano aż do jesieni. Wysokie temperatury w lutym pobudziły wzrost populacji. Czy rolnicy i plantatorzy cebul powinni przygotowywać się na wyjątkowo wczesną inwazję mszyc?
Ostatni sezon wegetacyjny charakteryzował się bardzo dużą presją mszyc. Bezpośrednim skutkiem tego było zmniejszenie liczebności 25% wszystkich sadzeniaków w klasie podczas kontroli uzupełniającej przeprowadzonej przez służbę inspekcyjną NAK. Jest to skutek wirusa Y. Dlatego NAK spodziewa się, że w przyszłym sezonie znajdzie wiele zakażonych bulw.
Ciepłe zimy ułatwiają mszycom zimowanie. Już na początku sezonu presja mszyc jest stosunkowo duża; NAK nie jest w stanie określić, jak wysoka jest dokładnie. Z reguły monitorowanie populacji wszy za pomocą pułapek ssących rozpoczynają się dopiero 1 maja. Następnie następuje „pukanie” i w dalszej części sezonu umieszczane są pojemniki na śmieci. Mówi się, że w tym roku NAK zacznie łowić „wkrótce”.
Brytyjskie ostrzeżenie
Brytyjski instytut badawczy AHDB zajmuje się tym przez cały rok Badania do populacji wszy. Szczególnie mszyca zbożowa i mszyca brzoskwiniowa są monitorowane za pomocą pułapek ssących rozmieszczonych na terenie całego kraju. AHDB ostrzega, że wszy mogą wystąpić średnio 2 tygodnie wcześniej tej wiosny. Bezpośrednią przyczyną jest wyjątkowo wysoka temperatura w lutym.
Dostawca Crop Solutions, którego partnerami są CZAV, CAV Agrotheek i Heyboer, rozpoczął instalację lepowych pułapek w połowie marca. Dzieje się tak w wielu miejscach, głównie na południowym zachodzie, w Noordoostpolder, Wieringermeer i w prowincji Drenthe. Doradca ds. uprawy Arjan de Vries uczestniczy w liczeniu mszyc w imieniu CAV Agrotheek: „Ubiegłej jesieni monitorowaliśmy mszyce aż do połowy listopada. Łapaliśmy je w liliach i zbożach”.
Prawdziwe niebezpieczeństwo
De Vries nie ma jeszcze żadnych danych dotyczących Holandii, ale ostrzeżenie brytyjskich kolegów nie wydaje mu się dziwne. „Pierwsze mszyce można spotkać w miejscach osłoniętych, często w ogrodach na krzewach róż. Temperatura potrafi szybko wzrosnąć do 20 stopni Celsjusza, przez co populacja bardzo szybko się rozmnaża. Na polu można je spotkać znacznie później.”
Crop Solutions monitoruje presję wszy od około 8 lat. Celem jest skuteczniejsze i we właściwym czasie stosowanie środków ochrony roślin. Bayer wspiera Crop Solutions i co tydzień publikuje dane na swojej stronie internetowej. „Firma Bayer podjęła próbę stworzenia modelu predykcyjnego w oparciu o sumę temperatur i zebrane dane. Było to rozczarowujące, ponieważ trudno było dokonać powiązań” – mówi De Vries. Odkrycie to jest nieco sprzeczne z badaniem brytyjskim, które wskazuje, że istnieje bezpośredni związek między temperaturą a populacją wszy. AHDB opiera na tym swój system ostrzegania, powiązany z syfonami ssącymi.
Efekt nocnych przymrozków
Słoneczne dni pod koniec marca przynoszą także nocne przymrozki, które spowalniają populację wszy. De Vries uważa, że ma to działanie hamujące, ale nie eliminuje problemu. „Niska temperatura jest dodatnia, ale początkowa populacja jest wyższa. Z doświadczenia wiemy, że mszyce mogą dobrze zimować na użytkach zielonych. Mszyce występują również w pszenicy i czasami zostały już opryskane, aby zapobiec wirusowi żółknięcia jęczmienia”.
W imieniu CZAV za monitorowanie wszy odpowiada konsultant Hanko Blok w Zelandii. To już się zaczyna, bo to jest aktualne w uprawie tulipanów. Jednak odkrycia te wykorzystuje się również w przypadku innych upraw. „W ubiegłym roku wyższe wartości szczytowe zaobserwowaliśmy jesienią niż latem” – mówi. „Mamy wrażenie, że loty odbędą się punktualnie, częściowo ze względu na łagodną zimę”.
Wartość wektora
Pod koniec lutego Profytodsd i Pars Granenhandel zorganizowali sympozjum dotyczące wirusów wraz z HZPC i Agrico. Wspomniano tam również o populacji wszy oraz o tym, że mogą one uaktywnić się zaskakująco wcześnie i przenosić wirusa Y. Ważny jest także rodzaj wszy. Jeden typ przenosi wirusa 1 na 1, podczas gdy drugi robi to mniej skutecznie. Dlatego mówimy o wektorze (wartości).
Służba inspekcyjna NAK identyfikuje zatem wszystkie wszy. Jednak badania Crop Solutions tego nie wykazały. Gatunki wszy, przed którymi obecnie się ostrzega, mają bardzo wysoką wartość wektora i bezpośrednio przenoszą wirusa.