Podobnie jak w zeszłym roku, początek tego sezonu również jest napięty. O ile rok wcześniej przyczyną była susza, o tyle teraz obowiązują bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące niszczenia liści i hamowania kiełkowania. Co to oznacza dla kontraktów na ziemniaki?
Przetwórca ziemniaków i plantator ziemniaków absolutnie potrzebują siebie nawzajem. Jednak wydaje się, że z każdym rokiem umowy kontraktacyjne na nadchodzący sezon są traktowane bardziej rygorystycznie. Zwłaszcza, gdy poprzedni sezon wegetacyjny był nieregularny. W końcu zupa nigdy nie jest spożywana tak gorąca, jak jest podana, co było widać po raz kolejny w zeszłym roku. Możliwa była nawet ekspansja obszarowa.
Sektor zajmuje stanowisko
Również w tym roku, zanim większość przetwórców ziemniaków zakończy swoje umowy, rolnicy i zwolennicy już zajmują stanowisko. Na przykład NAV uważa, że 15% wyższa cena jest wymagane. LTO zareagowało z oburzeniem na stanowisko przedstawiciela vavi że rolnicy sami są odpowiedzialni za dostarczanie ziemniaków wolnych od pozostałości.
To właśnie pomogło skupić uwagę na temacie aktualności że pierwszy belgijski przetwórca zaoferuje niższe ceny za zbiory w 2020 r. Całkowicie wbrew oczekiwaniom. Zarówno w Holandii, jak i w Belgii wspomina się o wzroście kosztów magazynowania długoterminowego o około 3 eurocenty za kilogram. Tylko 1 holenderski przetwórca uczestniczy obecnie w zawieraniu umów. Z zapytań do przetwórców w naszym kraju wynika, że dostosowują oni swoje ceny do bieżących wydarzeń. Uwzględniane są rasy i okresy dostaw, których to dotyczy.
Rozdział CIPC
Przetwórcy wskazują również, że rozdział dotyczący CIPC (chlorprofam) pozostaje trudny. Nie wszystkie informacje są na ten moment znane. Między innymi Vavi i Belgapom zwróciły się do Komisji Europejskiej o tymczasowe zwiększenie MRL (tMRL) dla CIPC. Ten standard ma obecnie minimalny poziom wykrywalności wynoszący 0,01 ppm. Europejskie badania przeprowadzone w 350 magazynach pokazują, że tMRL na poziomie 0,4 mg/kilogram jest realistyczny. W zeszłym roku 95% tych obór spełniło ten standard. Czas pokaże, czy rzeczywiście stanie się to praktyką.
Nie jest jasne, w jaki sposób zostanie potraktowane naruszenie standardów. Czy te ziemniaki są myte i przetwarzane, fermentowane czy spalane? Kto pokrywa koszty i co ze zobowiązaniami umownymi? Vavi otrzymał kolejny cios aan że hodowca musi dobrze dbać o swoje plony, ale i w tym przypadku możliwe są różne interpretacje. Rolnicy są odpowiedzialni za sprzątanie swoich obszarów przechowywania, ale co jest wystarczające? Zamiatać i wietrzyć myjką parową czy zlecić to profesjonalnej firmie?
Praktische wskazówki
Brytyjska firma AHDB Potato jest pionierem w tej dziedzinie w Europie. Zawiera szereg praktycznych wskazówek dla hodowców. Nie zaleca się obecnie czyszczenia pustych szop wodą. Należy skupić się na tym, aby odkurzacz był nieskazitelny. Niezła robota, bo wszystkie ściany trzeba oczyścić z ziemi, a kanały też trzeba dokładnie oczyścić. Najlepiej pozwolić szopie na „odpowietrzenie” poprzez otwarcie okiennic i drzwi. Pudełka najlepiej ustawiać na zewnątrz, gdyż na świeżym powietrzu CIPC szybciej się rozkłada i pudła automatycznie nasiąkają się do czysta.
Rozdział sadzeniaków czasami powoduje bóle głowy podczas kurczenia się. W tym roku temat ten nie zostanie szybko poruszony. Dostępność procesorów jest wystarczająca i silne korekty cen nie są prawdopodobne. Tylko kilka ostatnich procent nie ma pewności ze względu na rozczarowującą inspekcję uzupełniającą. Możliwe, że zachodzą tu zmiany rasowe.
POC nie ma jeszcze wpływu
Początek 2020 roku również w nim zawitał teken Organizacji Konsumenckich Producentów Ziemniaków (POC), w której liderem są NAV i VTA. Ten POC chce podkreślić wszystkie wcześniej wspomniane punkty w całym sektorze, aby wspólnie osiągnąć porozumienie z klientami. Dotyczy to w szczególności ziemniaków z frytkami. Organizacja POC ma nadzieję być aktywna w roku żniw 2021. Rozmawiał już ze wszystkimi głównymi holenderskimi klientami. Reakcje z tej strony są mieszane. LTO Akkerbouw widzi więcej w organizacji producentów w przeliczeniu na kupującego, dzięki czemu między fabrykami utrzymuje się konkurencja.
Wniosek
Kupujący są pozytywnie nastawieni do oczekiwań, że (zakontraktowane) obszary ziemniaków będą mogły rosnąć w Holandii, ale także za granicą. Uważa się, że istnieje zapotrzebowanie wśród hodowców. Zmniejszenie powierzchni użytków zielonych, ale także zbóż i kukurydzy, zapewnia większą dostępność ziemi. Dostępna jest podaż zatyczek lub obkurczaczy, zwłaszcza na obszarach hodowli zwierząt na południowym wschodzie, wschodzie i północnym wschodzie. W międzyczasie Flandria, podobnie jak tradycyjne holenderskie obszary upraw, jest wypełniona ziemniakami. W Walonii nadal istnieją możliwości. Biorąc pod uwagę ambicje różnych przetwórców, jest to również niezbędne, podobnie jak szybko rosnąca powierzchnia w północnej Francji.
Już przed sezonem 2019-2020 mówiono o monstrualnych areałach, które mogą skutkować zalewem ziemniaków. Ostatecznie ze względu na nieregularny okres wegetacyjny nie doszło do skutku. Strach ten występuje także w sezonie 2020-2021. Ilości ziemniaków przekraczające 30 mln ton powodują nadpodaż w UE-5 i powodują gwałtowny spadek cen (patrz rok zbiorów 2017). Bez wątpienia rok 2020 ma również swoje kaprysy, z długimi okresami suchymi i gorącymi oraz ulewnymi deszczami. Celem jest zatem osiągnięcie szerszego zasięgu wśród przetwórców, aby zapewnić wystarczającą ilość surowców. To także pozostaje cienka granica, na której sektor się balansuje. Jak wypadnie grosz, przekonamy się w grudniu.