Plantatorzy ziemniaków mają coraz większy problem z nierównowagą między ceną kosztów uprawy chipsów ziemniaczanych a oferowanymi cenami kontraktowymi. Ceny wielu środków produkcji gwałtownie wzrosły, zwłaszcza w ciągu ostatnich 3 lat. Nie ma prawie żadnej gratki. Organizacja rolna NAV corocznie wymienia koszt własny. Jakie sprawy się wyróżniają?
Tydzień temu napisał mowa o cenach kontraktowych na lata 2022 i 2023. Przy stale rosnących kosztach uprawy ziemniaków niezwykle trudno zdecydować się na uprawę za 2 lata. Środki ochrony roślin mogą nagle zniknąć lub zmienić prawo. Roczne porównanie kosztów NAV pokazuje, że oznacza to gigantyczny wzrost kosztów.
Na rok żniw 2010 związek rolników po raz pierwszy sporządził kosztorys dla ziemniaków frytek uprawianych na glebie piaszczysto-gliniastej. Obliczana jest cena kosztu dostawy loco kraj i dostawy na początku kwietnia. NAV nie posiada już wszystkich danych w archiwum, ale udostępnił te z 8 lat. Jeśli ustawisz je w rzędzie, widoczne są znaczne wzrosty.
Źródło: NAV
Koszt zwiększony o 30% do 40%
W roku żniw 2010 cena netto na glebie gliniastej wyniosła 0,10 EUR za kilogram przy dostawie loco ziemi i 0,13 EUR za dostawę w kwietniu. Na piaszczystej glebie cena ex-land była o centa niższa. W 2021 r. wzrosło to do 0,14 euro z ziemi (glina) lub 0,11 euro (piasek). W przypadku dostawy w kwietniu cena ta wzrosła do 0,18 euro (glina) i 0,15 euro (piasek). W rezultacie koszt uprawy z pola wzrósł w ciągu 11 lat o ponad 30%, az dostawą kwietniową o prawie 40%. W jego przykład obliczenia NAV uwzględnia 15% marży dla hodowcy. Jeśli dodasz to do ceny, cena za kilogram na gliniastej glebie przekracza 20 centów od zeszłego roku, kiedy jest dostarczana w kwietniu.
Od 2010 r. NAV obliczył przy takim samym plonie kilogramów z hektara 50 ton na glebie gliniastej i 55 ton na glebie piaszczystej. Jeśli spojrzymy na listę wszystkich pozycji kosztowych, widoczne są prawie same wzrosty. Naliczone odsetki spadły jako jedna z nielicznych pozycji. W 2010 r. NAV nadal pobierał za to 140 euro za hektar, które w tym roku zostało obniżone do 119 euro. Koszty energii do przechowywania zostały znacznie obniżone. Od 11 do 895 euro za 200 lat. Podczas załadunku ziemniaków również widzimy gwałtowny spadek, ze 190 euro do 90 euro. Całkowite koszty przechowywania spadły zatem w tym przykładzie o 10%.
Hamowanie kiełków kosztuje pięciokrotnie
Ta redukcja kosztów jest wyjątkowa. Największy wzrost cen znajduje się również w tym rozdziale. W 2010 r. NAV nadal pobierał opłatę w wysokości 140 euro za hamowanie kiełkowania. W tym roku to nie mniej niż 775 euro. Wzrost o 454%! Ze względu na pozostałości CIPC wiele obiektów magazynowych musiało zostać dokładnie oczyszczonych w zeszłym sezonie. Pozycja kosztowa (550 euro) została uwzględniona w 2020 r. Oznacza to, że koszty magazynowania na dostawę w kwietniu zmniejszą się z 2.110 euro do 1.615 euro.
Koszty środków ochrony roślin i produktów są ważnym czynnikiem w cenie kosztów. Patrząc na tę pozycję kosztów uprawy, widoczny jest wzrost o 50% w ciągu 11 lat. Całkowite naliczone koszty wzrosły w tym okresie o 30%. To bardzo przeciętne. W podobnym procencie wzrosły również koszty przetwarzania i koszty ogólne.
Drogie ziemie
Jeszcze wyższy wzrost o 35% widoczny jest w przypadku gruntów i budynków. Zwłaszcza, że ziemia stała się droższa. Dotyczy to czynszu, czynszu i opłat. Podczas gdy NAV szacował 2010 euro za hektar w 875 r., teraz wzrósł on do 1.250 euro. Wzrost o 43%.
Źródło: NAV. Koszty uprawy na glebie gliniastej
Powyższe liczby odnoszą się do kalkulacji kosztów własnych dla plantatorów na glebach gliniastych. Jeśli spojrzymy na piaszczystą glebę, alokowane koszty nieznacznie wzrosły: 37%. Pozostałe pozycje dla tych hodowców wzrosły w przybliżeniu proporcjonalnie do uprawy gliny. Mają jednak tę zaletę, że dostarczają gnojowicę, co w pewnym stopniu zmniejsza koszty dzięki ilości, jaką należy otrzymać. To zostało zmniejszone o połowę. Od 2019 r. NAV oblicza również koszt magazynowania na glebie piaszczystej. Koszty przechowywania wzrosły o ponad 3% w ciągu 50 lat, co jest całkowicie spowodowane kosztownym hamowaniem kiełkowania.
Ukryty element kosztów nawadniania
Ważna pozycja nie jest uwzględniana w kalkulacji kosztów: dotyczy nawadniania. Nie każdy może lub chce nawadniać. W ciągu ostatnich 3 lat wzrostu coraz częściej okazywała się koniecznością. NAV stosuje z reguły kwotę 225 euro za hektar za prezent w wysokości 25 mm. Jeśli nawadniasz dwa razy, to już zwiększy to koszt o 1 cent. W praktyce wzrost kosztów może być znacznie wyższy.
Niezbędny jest również wzrost liczby stanowisk w ciągu najbliższych 10 lat. Można wnioskować, że cena kosztu ex-land wzrasta rocznie średnio o 3%, a w kwietniu o 3,5%. Co roku zauważalna jest niewielka stabilność, ale zawsze przez krótki czas. To sprawia, że jeszcze lepsze zarządzanie kosztami i zabezpieczanie ryzyka jest jeszcze ważniejsze. Koszty rosną, plony pozostają w stagnacji. Największą różnicę może mieć cena sprzedaży.