W jakim kierunku zmierza w tym sezonie rynek ziemniaków? Kees Maas, ekspert rynkowy w DCA, odpowiada na to pytanie. W tym celu analizuje okres poprzedzający sezon i warunki panujące w nim, a także oczekiwany plon. Na podstawie tych danych prognozuje ceny, jakich możemy się spodziewać.
Plantatorzy porzucili ostatnie hektary, co wiąże się z największym ryzykiem i najwyższymi kosztami. Oznacza to, że przetwórcy zakontraktowali mniej ton i w ciągu roku będą musieli kupić więcej. Jednocześnie światowa sprzedaż frytek wróciła do poziomu sprzed pandemii lub nawet nieco wyższej.
Przełamanie trendu w ekspansji obszarowej
Powierzchnia upraw ziemniaków wzrosła w ciągu ostatnich 4 lat i dotrzymuje kroku rozwojowi przemysłu przetwórczego. W Holandii i Belgii obszar ten jest maksymalny. Wzrost musi pochodzić z północnej Francji i częściowo z Niemiec. W tym sezonie trend powiększania powierzchni został przełamany. Ze względu na niższą cenę kontraktu i koronę oraz związaną z tym niepewność obszar skurczył się o około 5%. Szczególnie Belgia wyróżnia się znaczną obniżką, ale widać to także w innych krajach.
O cenie ziemniaków decyduje powierzchnia pomnożona przez plon. Jest początek września, więc nie możemy być pewni, ale na podstawie próbnych zbiorów i zdjęć satelitarnych spodziewamy się, że plony w Holandii będą poniżej średniej z 5 lat. Jest to spowodowane chłodną wiosną i mokrymi warunkami w sezonie. Czasami wydawało się, że pogoda jest dobra, ale to okazywało się rozczarowujące. Ze względu na obecnie cieplejszą pogodę odrastanie jest niezadowalające, a różne odmiany dojrzewają szybko. W Belgii i Francji plony ziemniaków wydają się przekraczać średnią z pięciu lat. W przypadku Niemiec rentowność na poziomie średniej z 5 lat wydaje się maksymalna. Biorąc pod uwagę obecną sytuację, uważamy, że istnieje duża szansa, że nie uda się tego osiągnąć.
Jaka jest wysokość wpływów?
Oprócz plonu, istnieje również szereg skarg dotyczących problemów jakościowych, takich jak pustki, zgnilizna i pęknięcia porostowe. Czas pokaże zatem, ile kilogramów netto z tego pozostanie. Jedyne, czego nie poświęca się wystarczającej uwagi, to szkody spowodowane przez wodę. Szacujemy, że 2% obszaru zostało zatopione lub w inny sposób uszkodzone przez ekstremalne warunki pogodowe.
Łącząc wszystkie te dane, szacujemy plony w UE-5 na maksymalnie 27 milionów ton. Biorąc pod uwagę aktualne raporty (pogodowe), plony są zwykle nieco niższe.
Co to oznacza dla ceny?
Całkowity plon zbiorów w 2021 r. jest porównywalny z plonami z lat 2015, 2016 i 2019. Ceny w tych latach wahały się od 15 do 22 euro za 100 kilogramów z dostawą z szopy.
Do końca okresu wyładunku spodziewamy się cen w tym sezonie od 12 do 15 euro. Późne zbiory wczesnych i średnio wczesnych ziemniaków oraz rozpoczynające się główne zbiory wywierają presję na rynek. Ponadto istnieje dodatkowa podaż od stron mających problemy z jakością, zwłaszcza pustych w Fontane i Agria.
W sezonie magazynowym od grudnia do lipca spodziewamy się rynku o wartości od 16 do 25 euro. W tej prognozie jest jeszcze dużo miejsca. Cena będzie w dużej mierze zależała od rasy. Innovator i Agria będą na szczycie ze względu na rozczarowujące plony i problemy z jakością (szczególnie puste). W przypadku Innovatora oczekujemy cen od 18 do 25 euro, a w przypadku Agrii od 17 do 23 euro za 100 kilogramów. Fontane będzie plasował się w dolnym średnim przedziale cenowym od 16 do 21 euro.
Musimy pamiętać, że prognoza cen rozpoczęła się późno. Dla przetwórstwa duże znaczenie ma to, czy ziemniaki mają zostać przetworzone za 11, 12 czy 13 miesięcy. Na początku tego sezonu byliśmy świadkami zderzenia starych i nowych zbiorów. Połączenie starych i nowych zbiorów może również stworzyć efekt harmonijki pod koniec sezonu. Nie możemy jeszcze tego przewidzieć, ale wiemy, że obecne zbiory rozpoczniemy 4 tygodnie później.