Jak to często bywa, belgijscy przetwórcy nadają ton średniemu poziomowi cen kontraktowych na nowy sezon. W przeszłości często to Clarebout jako pierwszy ogłaszał ceny kontraktów, zwłaszcza w roku, w którym organizowano Interpom (połowa listopada), ale w ostatnich latach ton często nadawało Agristo. Dotyczy to również sezonu 2022/2023. Z wyjątkiem Aviko, które jako pierwsze wyszło z kontraktami w Europie, pozostali przetwórcy zarówno w Holandii, jak i Niemczech nie narobili większego hałasu.
Oczywiste jest, że nadejdzie czas, kiedy przetwórcy będą musieli odsłonić tyłki, ale czas pokaże, czy pójdą „kursem” Agristo. W szczególności sygnał od holenderskich przetwórców jest taki, że wdrożoną podwyżkę cen w ramach umowy uznaje się za znaczącą, począwszy od 35. tygodnia na poziomie 35 euro za 12,25 kilogramów największej odmiany Fontane (uwaga 100 mm!), a wzrastającą do nieco ponad 18,00 € w kwietniu. Swoją drogą Clarebout ogłosił swoje ceny kontraktowe także tuż przed sylwestrem. Na przykład w przypadku Fontane kwoty te wzrosną z 12,50 euro za 100 kilogramów w 37. tygodniu do 20,50 euro w pierwszej połowie czerwca 2023 r.
Pozostałe kontrakty w Belgii i Holandii
Belgijscy przetwórcy są w innej sytuacji, jeśli chodzi o zakup ziemniaków. Kontrakty zazwyczaj dotyczą ton na hektar, więc hodowca musi sam ocenić, czy rzeczywiście uda mu się zebrać daną ilość. Jeżeli zbiory okażą się później rozczarowujące, jak miało to miejsce w roku zbiorów 2018, ale także 2020, może to mieć negatywne konsekwencje dla hodowcy. Przecież przetwórca musi dokupić dodatkowe ziemniaki, co następnie odbywa się na koszt „dostawcy”. Takie konstrukcje nie są stosowane w Holandii, co działa na korzyść hodowcy w zakresie zarządzania ryzykiem. W przypadku niemożności wykonania zobowiązań z ważnych powodów obowiązuje tzw. klauzula siły wyższej.
W przeciwieństwie do Holendrów, belgijscy przetwórcy tak naprawdę nie mówią o zjawisku „ziemniaków z dostawą”. Jeśli hodowca chce sprzedać ziemniaki poza ustaloną w umowie wielkością, może to zrobić. W praktyce ta część ziemniaków często trafia do stałego klienta. Ta część jest następnie zazwyczaj rozliczana na podstawie wyceny Belgapom, która co tydzień jest umieszczana na tablicy przez samych przetwórców.
Cena rynkowa ziemniaków wątrobowych
Faktem jest, że funkcjonowanie wolnego rynku z biegiem lat uległo pogorszeniu. Handel ziemniakami w krajach Europy Zachodniej nadal stanowi ograniczony element w łańcuchu, dlatego w wielu przypadkach plantatorzy prowadzą interesy bezpośrednio z przetwórcą. Decydowanie o nagrodzie nie jest już ekscytującą sprawą przez większą część sezonu. Różne notowania giełdowe w krajach takich jak Niemcy (Reka), Holandia (PotatoNL) i Belgia (Belgapom i PCA/Fiwap) służą jako wytyczne, ale ze względu na brak „prawdziwych” ziemniaków, którymi można swobodnie handlować, sytuacja stała się dość przewidywalne pod względem rozwoju cen rynkowych. Zwiedzanie pól (czytaj: plantatorów) pokazuje, że ma się dobre pojęcie o tym rozwoju pod względem przewidywalności i elastyczności ceny rynkowej i że nie sprzyja to zaufaniu do uprawy ziemniaków, jeśli chodzi o zwrot z hektara.
Dlatego interesujące jest śledzenie, co obszar w krajach UE-4 będzie robił w 2022 roku. Innymi słowy: czy ceny kontraktowe zostaną zwiększone na tyle, aby umożliwić rozwój obszaru zgodnie z potrzebami przetwórców, czy też ryzyko związane z uprawą ziemniaków zostanie uznane za zbyt duże w oparciu o umowy o stałych cenach w połączeniu z tym, jak cena rynkowa ziemniaków określa się pozostałą część ziemniaków.