Prawie wszyscy przetwórcy ziemniaków rozpoczęli kontraktowanie ziemniaków konsumpcyjnych na zbiory w 2024 r. Gorącą kwestią pozostaje cena kosztu w stosunku do oferowanych cen kontraktowych. Fabryki częściowo uwzględniają koszty uprawy. Jednak to głównie wzajemna konkurencja zapewnia dalszy wzrost oferowanych cen. Daje to perspektywę dla hodowcy.
Boerenbusiness W chwili pisania tego tekstu ceny kontraktowe czterech z pięciu głównych holenderskich przetwórców ziemniaków. Są to Agristo, Aviko, Farm Frites i Lamb Weston. Tylko McCain nadal nie jest uwzględniony w tym przeglądzie. Średnie ceny Fontane z dostawą z pola i w tygodniu 17 (kwiecień) pozostają stabilne. Innovator jest również stosunkowo stabilny z pola. W tygodniu 17 i 26 odmiana wzrasta o ponad 2 € za 100 kg, co dotyczy również Fontane w czerwcu.
Cena kosztowa stabilna lub nieznacznie spadająca
Jeśli spojrzymy na kalkulację kosztu produkcji przeprowadzoną przez NAV, zobaczymy, że jej Grupa Robocza ds. Ziemniaków Konsumpcyjnych obniżyła koszt ziemniaków dostarczanych z pola o 1 euro. W kwietniu ceny własne zarówno na glebach piaszczystych, jak i gliniastych prawie się nie zmieniły. Rosnące ceny kontraktowe przy spadających kosztach oznaczają zatem w teorii większą marżę dla plantatora ziemniaków.
Jeśli oddalimy się jeszcze bardziej, zobaczymy, że koszt własny znacznie wzrósł w dłuższym okresie. Dla plantatorów ziemniaków na glinie cena za hektar ziemniaków wzrosła o 37% do 45%. Na glebach piaszczystych jest to od 20% do 30%. W tym samym okresie cena kontraktu wzrosła o 65% do 72%. Fabryki znacząco podniosły ceny, szczególnie za dostawy z magazynów.
Każdy sezon ma swój temat. W tym roku temat sadzeniaków wybija się ponad resztę. W kalkulacji bilansowej NAV podwyższył koszt własny o 27%: z 1.375 euro za hektar do 1.750 euro za uprawę na glinie. Koszty te są nieco niższe na glebach piaszczystych. To, czy jest to realny wzrost, zależy od tego, jaki procesor wybierzesz, jaką odmianę wybierzesz i jakie sortowanie wielkościowe. Uderzające (lub nie) jest ogromne zróżnicowanie cen pomiędzy sadzeniakami nieciętymi i ciętymi u niektórych przetwórców. Ból najbardziej odczuwalny jest w Innowatorze, gdzie napięcie jest największe. Problematyczna jest jednak także dostępność m.in. Fontane.
Korzyści kosztowe w przypadku gnojowicy
Pozostałe zmiany w alokacji kosztów widać w przypadku środków ochrony roślin i nawozów. Koszty tych ostatnich spadły. Mamy nadzieję, że plantatorzy ziemniaków, zwłaszcza biorąc pod uwagę możliwości przedsprzedaży, będą mogli kupić nawozy po korzystnej cenie. Porównanie kosztów i cen nie uwzględnia żadnych przychodów (ani kosztów) z dostaw obornika. W przykładzie za gnojowicę na piasku nalicza się 50 euro za hektar. Biorąc pod uwagę ogromne nadwyżki na rynku nawozu naturalnego, możliwe, że już tej wiosny uda się zarobić na rozrzucaniu gnojowicy. Wpłata kilku euro – plus oszczędność na nawozie – może obniżyć cenę o centa za kilogram.
Ochrona upraw
Według dostawców cena większości środków ochrony roślin wzrasta od 1% do 2%. Rolę odgrywa zmiana podejścia do phytophthora. Firmy odchodzą od znanego schematu blokowego, w którym jeden produkt był podawany kolejno przez dłuższy czas. Od tego roku mottem przewodnim będzie naprzemienne mieszanie i mieszanie, aby zapobiec rozwojowi odporności. Odniosło to sukces w krótkim czasie w Danii. Oznacza to, że koszty wzrosną z 25 do 35 euro za hektar i za zabieg. Nie obejmuje to stosowania drogich środków leczniczych, które należy zastosować w celu zatrzymania oprysków w przypadku faktycznego wykrycia phytophthora.
Jeśli spojrzymy na koszty przetworzenia, to przede wszystkim pozycja kosztów pracy, która w tym roku ponownie wzrośnie. W przykładzie obliczeniowym NAV obliczono wzrost kosztów pracy i maszyn o 12,5%. Jeśli jako hodowca wszystkie prace wykonujesz samodzielnie, dysponując opłacionym parkiem maszynowym, to koszt ten jest oczywiście zupełnie inny niż w przypadku pracownika posiadającego nowiutki traktor i maszynę do sadzenia.
Wyższe marże
Nieznacznie rosną koszty gruntów oraz ceny najmu, dzierżawy czy odsetek od gruntów, natomiast nieznacznie spadają koszty energii. Większych różnic nie widać w dalszej kalkulacji bilansu. W przykładzie obliczeniowym całkowity poziom kosztów piasku wzrasta o 530 euro na hektar, czyli o 6,6%. Na glebach gliniastych jest to 380 euro lub 4,2%. Ostatecznie koszt własny wynosi 0,15 lub 0,17 euro za kilogram z dostawą do kraju i 0,20 lub 0,24 euro z dostawą w kwietniu.
W przykładzie obliczono plon 55 lub 50 ton z pola i 52,25 lub 47,5 ton z szopy. Koszt własny również nie obejmuje 15% marży dla hodowcy. Jeśli porównać to z oferowaną ceną kontraktową wynoszącą od 0,27 do 0,29 euro, istnieje potencjał umożliwienia opłacalnej uprawy w 2024 r. Marża między ceną kosztu a ceną kontraktową nigdy wcześniej nie była tak duża.
Ostatecznie praktyka nie jest tak prosta, jak powyższa teoria. Koszt każdego jest inny. Jeśli uprawiasz na drogiej, dzierżawionej ziemi lub na własnej ziemi, masz dostęp do sadzeniaków ATR i jesteś dobrze zmechanizowany. Nie zapomnij o kosztach nawadniania, które nie są ujęte w tym zestawieniu. Nawadnianie dwa razy w sezonie zwiększa cenę o co najmniej 1 cent. Jeśli ponownie będziemy mieli do czynienia z dużą presją chorobową, koszt może również znacznie wzrosnąć.
Rentowna podstawa
Konkurencja między przetwórcami i głód ziemniaków spowodowały wzrost cen kontraktowych czwarty rok z rzędu. Po raz pierwszy można też dostać 30 € w kwietniu. Boerenbusiness porównuje ceny kontraktowe bez żadnych premii i bonusów. Cena końcowa może być zatem wyższa – ale również niższa ze zniżką. To, czy kontrakt o stałej cenie oferuje perspektywy w tym sezonie, zależy od każdego plantatora. Istnieją możliwości stworzenia pozytywnej bazy finansowej.