Prezydent Rosji Władimir Putin przyznał, że w jego kraju rośnie niedobór ziemniaków. Podczas wystąpienia telewizyjnego otwarcie mówił o wpływie rozczarowujących plonów i wynikających z tego wzrostach cen.
„W ostatnich dniach spotkałem się z przedstawicielami różnych sektorów biznesu, w tym rolnictwa. Okazuje się, że nie mamy wystarczająco dużo ziemniaków” – powiedział Putin, dodając, że rozmawiał z prezydentem Białorusi Aleksandrem Łukaszenką, który powiedział mu, że wszystko zostało już sprzedane Rosji.
Zakaz eksportu
W niektórych regionach rządy same już podejmują działania. Na przykład gubernator obwodu kaliningradzkiego Aleksiej Biesprozwanny zakazał eksportu ziemniaków z regionu w zeszłym tygodniu. Stało się to po tym, jak lokalne ceny gwałtownie wzrosły i zaczęły pojawiać się niedobory. W międzyczasie wielu Rosjan jest zaniepokojonych: rosnące ceny ziemniaków uderzają w portfele niemal każdego gospodarstwa domowego. Ziemniaki są jednym z podstawowych produktów w kuchni rosyjskiej i odgrywają ważną rolę w potrawach narodowych. Ze względu na wzrost cen ziemniaków i innych podstawowych produktów spożywczych wielu rodzinom coraz trudniej jest położyć na stole niedrogie posiłki.
Rekordowe wzrosty podnoszą ceny ziemniaków
Biuro prasowe Łukaszenki wcześniej żartowało, że Białoruś zasadziła dodatkowe ziemniaki, aby sprostać rosyjskiemu popytowi. Jednak sami Białorusini od miesięcy narzekają na ograniczoną dostępność i słabą jakość ziemniaków w sklepach. Władze w Mińsku zezwoliły na podwyżki cen ziemniaków, kapusty i cebuli w kwietniu. Na początku maja Łukaszenka przyznał, że faktycznie wystąpił niedobór.
Ceny ziemniaków w Rosji gwałtownie wzrosły w ciągu ostatniego roku. Według rosyjskiej agencji statystycznej Rosstat ceny handlowe wzrosły o 92% w zeszłym roku. W maju wzrost cen wyniósł 166,5% w porównaniu z majem ubiegłego roku. Jest to najwyższa cena od czasu rozpoczęcia statystyk w 2002 roku. To sprawia, że ziemniaki są obecnie najszybciej rosnącym produktem spożywczym w Rosji. Ceny hurtowe są również historycznie wysokie. Dane z rolniczej służby statystycznej AB-Center pokazują, że ceny na początku kwietnia wzrosły o 285,5% w porównaniu z kwietniem ubiegłego roku, z 11,4 rubla (0,13 EUR) do 42,4 rubla (0,47 EUR) za kilogram. To sprawia, że Rosja jest najdroższym rynkiem ziemniaków na świecie. Dla porównania: średnia cena na rynku światowym wynosi około 0,17 EUR za kilogram.
Ograniczenia cenowe i łagodzenie importu
Kryzys jest spowodowany rozczarowującym zbiorem w 2024 r., kiedy Rosja wyprodukowała tylko 7,3 mln ton ziemniaków. Spadek o 1,2 mln ton w porównaniu z poprzednim rokiem. Przyczyny obejmują nieoczekiwane przymrozki, przedłużającą się suszę i złe warunki pogodowe w ważnych regionach uprawowych. Minister rolnictwa Oksana Lut szacuje roczny popyt krajowy na około 8 mln ton, dlatego kraj zmaga się obecnie ze strukturalnym deficytem.
Rząd rosyjski próbuje odwrócić sytuację za pomocą środków takich jak umożliwienie bezcłowego importu ziemniaków z tak zwanych „przyjaznych krajów”. Rozważane są również rozwiązania awaryjne, takie jak ograniczenia cenowe. Wiceprzewodniczący Dumy Państwowej Borys Czernyszew wzywa do tymczasowej państwowej kontroli cen ziemniaków w sklepach. „Ziemniaki są czasami nazywane drugim chlebem” – napisał w liście do ministra rozwoju gospodarczego Maksyma Reshtnikova. „Gwałtowne wahania cen tak ważnego społecznie produktu stanowią duże obciążenie dla budżetów milionów rodzin”.
Wraz ze zbliżającym się latem rolnicy liczą na poprawę warunków pogodowych i możliwość zwiększenia zbiorów, jednak eksperci twierdzą, że stabilizacja sytuacji na rynku ziemniaków może potrwać kilka miesięcy.