Po dwóch spokojniejszych miesiącach, holenderskie przetwórstwo ziemniaków ponownie wzrosło do ponad 300 000 ton. Nie oznacza to, że fabryki nagle pracują na pełnych obrotach, ale we wrześniu przetworzono więcej ziemniaków niż rok temu.
Holenderskie fabryki rozpoczęły ten rok ze słabym wynikiem. W lipcu i sierpniu spożyto o 12% do 13% mniej ziemniaków niż w roku ubiegłym. We wrześniu produkcja wzrosła o 5% w porównaniu z tym samym miesiącem w 2024 roku.
Powoli, ale systematycznie, fabryki w końcu nabierają rozpędu, pomimo trudnej sprzedaży frytek. W porównaniu z ubiegłym rokiem do fabryk trafiło więcej ziemniaków, ale w porównaniu z poprzednimi latami ich moce produkcyjne pozostają skromne.
Według danych stowarzyszenia branżowego Vavi, we wrześniu przetworzono łącznie 301 900 ton ziemniaków. Dobrą wiadomością dla holenderskich producentów ziemniaków jest to, że ponad 60% podaży stanowiły ziemniaki holenderskie. Udział ziemniaków holenderskich był również znacznie wyższy w lipcu i sierpniu niż w roku ubiegłym.
Tymczasowo kończy to trend, w którym importowane ziemniaki coraz bardziej dominowały w holenderskich fabrykach w pierwszej połowie sezonu. W ubiegłym roku 53,8% podaży w lipcu, sierpniu i wrześniu stanowiły ziemniaki importowane. W tym roku odsetek ten spadł do 42,5%. Od czasu pandemii koronawirusa odsetek ten jest stale wyższy niż obecnie, a udział importu gwałtownie wzrósł w ciągu ostatnich dwóch lat.
Całkowity przerób od lipca tego roku jest nadal o 4,4% niższy niż w roku ubiegłym. Nawet w czasie pandemii koronawirusa przetworzono więcej ziemniaków. Z drugiej strony, różnica między wspomnianym 4,4% a rokiem ubiegłym jest nadal bardzo niewielka. Biorąc pod uwagę nastroje rynkowe, można by się spodziewać, że ta różnica będzie znacznie większa. Ale tak nie jest.
Co więcej, zakupy holenderskich ziemniaków w ciągu ostatnich trzech miesięcy były po prostu znacznie większe niż w ciągu ostatnich dwóch lat. Przy łącznej ilości 486 500 ton ziemniaków krajowych, przetworzono o 85 900 ton (21,4%) więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Oznacza to, że zakontraktowano co najmniej o 20% więcej, ponieważ nie handlowano ziemniakami z wolnego wybiegu. Wynika to również z faktu, że kupujący nie są chętni do odbioru ziemniaków dostarczonych w tym roku.
Fontane nie ma jeszcze rynku
Krótko mówiąc, znaczna część holenderskich ziemniaków została już skonsumowana. Dzieje się tak, gdy rynek wciąż stoi w miejscu. W Holandii nadal nie ma w ofercie ziemniaków z wolnego wybiegu głównej odmiany Fontane. Belgia ponownie wprowadza je na rynek po tygodniowej przerwie.
Jednak przy cenie 1,50 euro za 100 kilogramów, wydaje się to bardziej utylizacją odpadów niż przetwarzaniem cennego produktu. Nawet ziemniaki paszowe i produkty uboczne z przetwórstwa ziemniaków, takie jak skrawki, obierki parowe, chipsy i włókna z pras, są droższe. Na przykład za chipsy hodowcy zwierząt płacą 55 euro za tonę, z bezpłatną dostawą, i 38 euro za włókna z pras ziemniaczanych.
Bezpieczna przystań
Oczywiście, kontrakty okazują się w tym roku bezpieczną przystanią. Belgapom podaje, że średnia cena kontraktu w tym tygodniu wynosi 18,30 euro za 100 kilogramów. To dowodzi wartości kontraktu dla plantatora. Z drugiej strony, kontrakty te utrudniają wolny rynek. Oczywiste jest, że bez kontraktów rynek również by zamarł, zalewany obecną nadwyżką podaży.
Pod tym względem sytuacja z pewnością nie poprawiła się w ciągu ostatniego tygodnia. Francuska agencja statystyczna Agreste opublikowała nowe szacunki. Wynika z nich w szczególności, że Francuzi zasadzili jeszcze więcej ziemniaków niż wcześniej podawano. A ta różnica ma znaczenie, ponieważ to aż o 5.000 hektarów więcej niż szacowano miesiąc temu.
Nagle dodano ponad 200.000 1 ton produktu. Całkowita produkcja we Francji wzrasta zatem do ponad 8,5 miliona ton. To o milion ton więcej niż poprzedni rekord z ubiegłego roku, który wyniósł 7,5 miliona ton. Wcześniej francuskie zbiory wahały się między 6 a 6,7 miliona ton.
Prognozy zbiorów organizacji ziemniaczanych Viaverda i Fiwap w Belgii również nie poprawiły sytuacji na rynku ziemniaków. Opierając się częściowo na zbiorach próbnych w Belgii, prognozują one zbiory na poziomie prawie 5 milionów ton. To o 650 000 ton (15%) więcej niż 4,31 miliona ton, które organizacje ziemniaczane przewidują na 2024 rok.
Różnica w stosunku do szacunków oficjalnej agencji statystycznej StatBel jest jeszcze większa. Różnica ta wynosi 1 milion ton, ponieważ StatBel podaje, że zbiory ziemniaków w 2024 roku wyniosą nieco poniżej 4 milionów ton.