Wielka Brytania ma swój własny, odrębny rynek ziemniaków, niezależny od Europy kontynentalnej. Kraj ten nie jest jednak całkowicie odporny na sytuację w UE-4, a ceny na razie utrzymują się na stabilnym poziomie. Europejscy eksporterzy mogą czerpać nadzieję z wysokiego popytu na frytki.
Konsekwencje Brexitu nie tylko skomplikowały handel między UE a Wielką Brytanią. Sektor ziemniaczany w Wielkiej Brytanii jest również zaniedbywany pod względem dostępności wiarygodnych danych. Dane dotyczące powierzchni upraw i plonów są często dostępne znacznie później lub wręcz niedostępne. Upadek rządowej agencji AHDB Potato znacząco się do tego przyczynił.
Obszar ustabilizowany
W swoich najnowszych szacunkach Departament Rolnictwa (Defra) szacuje, że w tym roku powierzchnia uprawy ziemniaków wyniesie 99 000 hektarów. Dotyczy to prawdopodobnie tylko ziemniaków jadalnych, ponieważ w 2024 roku całkowita powierzchnia upraw wynosiła 118 000 hektarów. Eksperci spodziewają się, że w tym roku powierzchnia ta utrzyma się na stabilnym poziomie lub ewentualnie nieznacznie wzrośnie. Daje to całkowitą powierzchnię około 120 000 hektarów, z czego około 100 000 hektarów przeznaczono na ziemniaki jadalne.
Powierzchnia uprawy ziemniaków w Wielkiej Brytanii maleje od trzynastu lat z rzędu. W 2012 roku powierzchnia przeznaczona pod ziemniaki jadalne była o prawie 50 000 hektarów większa. Najniższy poziom osiągnięto w 2023 roku, a w ciągu ostatnich dwóch lat uprawa ustabilizowała się. Stała się ona uprawą dla dużych, profesjonalnych gospodarstw, które mogą na niej dobrze zarobić. Według Departamentu Środowiska, Żywności i Spraw Wsi (Defra), w zeszłym roku zebrano 4 miliony ton ziemniaków jadalnych i 539 000 ton sadzeniaków. Eksperci spodziewają się podobnej wielkości w 2025 roku, choć brakuje oficjalnych danych. W niektórych regionach uprawy plony z hektara są znacznie wyższe, ale nie wszędzie tak jest.
Zasoby wodne
Sezon wegetacyjny 2025 charakteryzował się suszą, szczególnie w pierwszej połowie roku. Średnie opady deszczu odnotowano we wrześniu i październiku, ale nie odnotowano ich w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy. W rezultacie, do początku listopada, zasoby wody były zapełnione w 63,5%, w porównaniu ze średnią wieloletnią na poziomie 75%. Występują znaczne różnice regionalne – zbiorniki na południu i południowym zachodzie Wielkiej Brytanii są zapełnione tylko w 30%. Jest to poważny problem dla agencji rządowych i rolników w przyszłym sezonie. Do 1 listopada spadło tylko 61% tegorocznych średnich opadów. Aby zapewnić wystarczające zasoby wody w przyszłym roku, potrzebna jest mokra zima.
Główny obszar uprawy ziemniaków jadalnych znajduje się we wschodniej Anglii. Tradycyjnie jest tam sucho, choć plantatorzy dysponują dobrym systemem nawadniania. Nie wszystkim to jednak pomogło, ponieważ zbiorniki wodne wyschły wcześnie w tym sezonie. Połączenie wczesnych terminów sadzenia i dużego nasłonecznienia sprawiło, że plony są tu generalnie powyżej średniej. Dotyczy to również szkockich plantatorów ziemniaków. Zachodnia i południowa część kraju poniosły większe straty z powodu suszy.
Zbiory są już prawie zakończone. Fakt, że zbiory zostały opóźnione z powodu braku skrzyń i budowy awaryjnych magazynów, wiele mówi o wielkości tegorocznych zbiorów. Co więcej, kupujący zebrali mniej ziemniaków, co również nie poprawiło sytuacji.
Wyższe ceny
Po dwóch latach ekstremalnie wysokich cen, konsekwencji mniejszego areału upraw i mniejszych zbiorów, obecny sezon to zupełnie inna historia. W porównaniu z Europą kontynentalną, brytyjski rynek ziemniaków jest nadal dość stabilny. Dotyczy to głównie ziemniaków przeznaczonych do sprzedaży na wolnym rynku. ryba i frytki-Handel. Najpopularniejsza odmiana Maris Piper kosztuje od 17 do 19 euro za 100 kg produktu sortowanego i pakowanego. Cena Sagitty waha się od 16 do 19 euro, a Agria i Markies od 22,80 do 25 euro za 100 kg. Ceny te są ponad dwukrotnie wyższe niż na przykład w Holandii, z zastrzeżeniem, że dotyczy to produktu sortowanego.
Mimo to brytyjscy rolnicy odczuwają presję na rynku. Wynika to częściowo z krajowych zbiorów, a częściowo ze zwiększonej presji ze strony Europy kontynentalnej. Dane dotyczące eksportu pokażą dopiero, czy w ciągu kilku miesięcy więcej ziemniaków i produktów ziemniaczanych będzie przekraczać granicę. Na razie wystarczy wpływać na nastroje.
Pod koniec ubiegłego roku Holandia sprzedała do Wielkiej Brytanii znaczną ilość ziemniaków jadalnych. Między październikiem a grudniem wyeksportowano 8.830 ton ziemniaków, w porównaniu z 1.772 tonami w roku poprzednim. W lipcu wyeksportowano również 1.500 ton. Pozostaje pytanie, czy eksport ziemniaków utrzyma się na dobrym poziomie w czwartym kwartale, ze względu na stosunkowo dobre zbiory w Anglii. Rynek jest obecnie pełny, co wywiera presję. Jeśli popyt się pojawi, będzie to dotyczyło przede wszystkim odmian premium, takich jak Agria i Innovator.
Stabilny rynek i popyt
Rynek ziemniaków w Wielkiej Brytanii prawdopodobnie będzie w nadchodzących tygodniach oscylował wokół obecnych poziomów, a ceny mogą nieznacznie spaść. Z jednej strony, utrzymuje się presja ze względu na dobrą dostępność. Z drugiej strony, producenci zmagają się z problemami jakościowymi w niektórych regionach, w tym z obiciami spowodowanymi suchymi warunkami zbiorów lub wadami wewnętrznymi. Z uwagi na dynamikę rynku, sektor radzi sobie lepiej niż po naszej stronie kanału La Manche. Popyt na mrożone frytki utrzymuje się na razie na wysokim poziomie. Belgijscy i holenderscy eksporterzy mają niewielką konkurencję, o ile utrzymają konkurencyjność cenową.