Europejscy przetwórcy ziemniaków planują znacząco zmniejszyć areał upraw ziemniaków, aby lepiej zrównoważyć podaż i popyt na frytki. Sposób, w jaki planują to osiągnąć, różni się w zależności od firmy. To gorzka pigułka do przełknięcia, szczególnie dla tych, którzy znajdują się daleko od swoich odbiorców.
Wiele pozostaje niejasności co do metod pracy i umów na rok uprawowy 2026. Większość firm, z wyjątkiem Agristo, nie ogłosiła jeszcze oficjalnie swojej polityki cenowej. Jednak niektóre firmy zorganizowały już spotkania z plantatorami, a ich pracownicy terenowi są również zajęci sylwestrowymi wizytami. W ten sposób plantatorzy powoli godzą się z gorzką rzeczywistością nadchodzącego roku.
Zbiorowe lub indywidualne
Większość producentów frytek zdaje sobie sprawę, że obecny areał upraw w krajach UE-4 nie odpowiada sprzedaży produktu finalnego, czyli frytek. Jednak gdy trzeba dużo ciąć, trudno to przełknąć. To, czy przetwórca zajmuje się tym zbiorczo, czy koncentruje się na indywidualnym producencie, jest kwestią indywidualną. Możliwe są również obie opcje, na przykład zbiorczy 15% rabat ilościowy i wyższy rabat na poziomie producenta. Wspomina się o rabatach sięgających nawet 50%. Firma Agristo ogłosiła już podczas niedawnego spotkania producentów, że stosuje zbiorczy rabat ilościowy w wysokości 15%, jak donosi ABS Aardappelpraatje.
Oczywiste jest, że producenci ziemniaków, zwłaszcza ci zlokalizowani dalej od fabryki, otrzymują większe rabaty, zarówno cenowe, jak i ilościowe. Dla Holandii oznacza to, że rolnicy z Groningen i Drenthe muszą iść na ustępstwa. Dotyczy to nie tylko tych, którzy w ostatnich latach dostarczali frytki belgijskim firmom, ale także holenderskich przetwórców. Jeśli uda się zaoszczędzić na kosztach transportu, są one brane pod uwagę. Niektórzy nabywcy decydują się również na przerzucenie kosztów transportu na producenta, oferując rabat od ceny kontraktowej.
Wyeliminuj kilogramy gruntów rolnych
Ta metoda sama w sobie nie jest niczym niezwykłym. Weźmy pod uwagę uprawę cebuli, gdzie koszty transportu są generalnie niższe w północnej Holandii. To nowość w przypadku ziemniaków. W ciągu ostatnich pięciu lat koncentrowano się wyłącznie na pozyskiwaniu większych areałów i ilości, co sprawiło, że wyższe koszty stały się kwestią drugorzędną. Teraz sytuacja się zmieniła. Dotyczy to również wczesnych zbiorów w regionach takich jak Bordeaux, gdzie uprawy również są wycofywane z produkcji lub całkowicie zawieszane. W każdym razie popyt na ziemniaki w okresie zbiorów jest znacznie mniejszy.
Kolejnym decydującym czynnikiem jest jakość produktów w ciągu ostatnich kilku lat. Co dostarczyłeś? Czy uprawiasz na piaszczystej, czy gliniastej glebie? I czy możesz je transportować i przechowywać w suchym miejscu? Wszystkie te czynniki wpływają na decyzję kupującego o nawiązaniu współpracy i rodzaj umowy, którą następnie przedstawi.
Oprócz rabatu ilościowego, holenderscy nabywcy mogą zmieniać liczbę ton na hektar. W Belgii nie stanowi to problemu w przypadku kontraktów tonowych, ale tutaj często można ustalić do 40 ton na hektar po stałej cenie. W zależności od rodzaju gleby, może to być 30 ton (glina) lub 25 ton (piasek), według informatora. Niezależnie od tego, czy mają większy areał, czy nie, ryzyko cenowe w znacznie większym stopniu przenosi się na plantatora.
Clarebout i Simplot
Przejęcie Clarebout przez Simplot może nadać firmie dodatkowy impuls. Belgijska firma jest największym europejskim przetwórcą, zrzeszającym 4.000 plantatorów i przetwarzającym rocznie trzy miliony ton ziemniaków w pięciu lokalizacjach. Firma wcześniej współpracowała z firmami handlującymi ziemniakami w zakresie dostaw surowca i nie ma pewności, jak będzie to kontynuowane pod kierownictwem Simplot. Co więcej, wiele pozostaje niejasnych co do planów nowego właściciela, który dysponuje zakładami produkcyjnymi w Ameryce Północnej i Południowej, Australii i Nowej Zelandii oraz Chinach.
Celem tych działań jest znaczne zmniejszenie powierzchni uprawy ziemniaków w UE-4. Często mówi się o „resetowaniu” sektora, co zapowiedział latem tego roku dyrektor Weuthen, Ferdinand Buffen. W analizie 10 kluczowych zmian na rynku ziemniaków Pisaliśmy o 10-20% redukcji powierzchni potrzebnej w UE-4. Branżowi eksperci rzeczywiście podają jako regułę redukcję na poziomie 15%.
90.000 XNUMX hektarów mniej
Przyjmując ten procent, powierzchnia upraw ziemniaków jadalnych w krajach UE-4 (Holandia, Belgia, Francja i Niemcy) w 2026 roku wyniesie 515 260 hektarów. To spadek o co najmniej 90 930 hektarów. Oznacza to, że powierzchnia jest praktycznie taka sama jak w 2023 roku, a wzrost z ostatnich dwóch lat został zniwelowany.
Przyjmując pięcioletni średni plon z hektara wynoszący 42 tony w UE-4, średnie zbiory wynoszą 21,64 mln ton ziemniaków. Jest to niemal tyle samo, co plony z 2022 r., i o 6 mln ton mniej niż w tym roku. Wielkość ta jest prawdopodobnie zaniżona w porównaniu z popytem, który, biorąc pod uwagę obecne moce przetwórcze i sprzedaż, wynosi około 24 mln ton. Oznacza to, że przy średnich zbiorach spadek o 15% jest więcej niż wystarczający. Jest to jednak dobra wiadomość dla dodatniej ceny ziemniaków bez opłat.
Uprawa swobodna
Czy zupa rzeczywiście będzie spożywana tak gorąca, jak jest, dopiero się okaże. Co więcej, dostępność sadzeniaków wielu odmian nie stanowi problemu w nadchodzącym sezonie. Teoretycznie pozwala to na większą swobodę uprawy, pod warunkiem, że plantatorzy będą skłonni podjąć ryzyko, biorąc pod uwagę obecne ceny i niepewny rynek. Rzeczywiste plony z areału są zatem również bardzo niepewne.