W Belgii trwają rozmowy na temat rozwiązania problemu ogromnych ilości ziemniaków, których brakuje na rynku. W Holandii na razie panuje w tej kwestii cisza.
W Belgii, ale także w Holandii, Niemczech i Francji, ziemniaków jest za dużo. W każdym z tych krajów nadwyżka sięga kilkuset tysięcy ton. Oczywiście nowy sezon jeszcze się nie rozpoczął i mogą pojawić się różnego rodzaju problemy, ale biorąc pod uwagę obecne zapasy w magazynach, warto to rozważyć.
Niektórzy rolnicy są zajęci pozbyciem się ilości, których prawdopodobnie nie będą w stanie sprzedać. Niektórzy plantatorzy ziemniaków co tydzień wysyłają kilka ciężarówek ziemniaków do hodowców zwierząt gospodarskich. W ten sposób niektórzy plantatorzy znajdują zastosowanie dla kilkuset ton, więc nie muszą wozić nadwyżek za stodołę.
Ostatecznie nie wszystkie ziemniaki trafią do pyska krowy. Oprócz indywidualnych działań, istnieją również handlarze paszą, którzy masowo kierują ziemniaki do hodowców bydła. Ten kanał sprzedaży jest zatem przepełniony i nie ma już praktycznie żadnych luk, które można by znaleźć.
Avebe wkrótce zamknie fabryki
Firma skrobiowa Avebe również otrzymuje obfite dostawy ziemniaków, ale gdy tylko fabryki zostaną zamknięte, ta możliwość sprzedaży zostanie przerwana. Oczekuje się, że Avebe zamknie swoje podwoje dla ziemniaków ze zbiorów 2025 roku pod koniec marca lub na początku kwietnia. Dokładna data zamknięcia fabryk będzie zależeć od tempa i jakości przetwarzania, dodaje wyjaśnienie.
W tym kontekście producent skrobi podkreśla, że jego fabryki są pełne wolumenów zgłoszonych przez producentów skrobi pod koniec ubiegłego roku. Co więcej, warunki współpracy Avebe stanowią, że „ziemniaki uprawiane w innym celu niż produkcja skrobi są mniej atrakcyjne pod względem dostaw”. W ten sposób Avebe chce po prostu zasugerować, że sprzedaż za jego pośrednictwem nie jest rozwiązaniem problemu dużych nadwyżek ziemniaków frytkowych.
Fermentatory również zużywają dużo ziemniaków. Korzystają z taniego surowca, ale nawet one nie mogą wykorzystać nieograniczonej ilości ziemniaków. Ziemniaki generalnie mniej nadają się do fermentacji niż wiele innych produktów, ponieważ zawierają około 80% wody. Z drugiej strony, ziemniaki są często oferowane praktycznie za darmo, co oznacza, że duża ich ilość jest nadal utylizowana tym kanałem.
Przetwórca ogranicza się do ilości kontraktowych
W tym roku przetwórcy ziemniaków ograniczają się do zakupu ziemniaków kontraktowych, najlepiej z dostawą jak najmniejszej liczby ziemniaków. Eksport ziemniaków jadalnych ma trudności. Chociaż istnieją możliwości sprzedaży doskonałych ziemniaków nadających się na świeże frytki, eksport luzem jest nadal wolniejszy niż oczekiwano i oczekiwano. Produkt jest wyjątkowo tani, ale niski popyt i wysokie koszty transportu utrudniają płynną sprzedaż.
Przetwórcy nieco wydłużą sezon, aby zabezpieczyć tanie surowce, ale nawet to ma swoje ograniczenia. Mniej wczesnych ziemniaków kontraktowych zostanie posadzonych, ale nadal będą potrzebować młodych ziemniaków do niektórych produktów. Do tego dochodzi kwestia jakości. Wraz z wydłużaniem się okresu przechowywania, jakość ziemniaków się pogarsza. Niektóre odmiany po prostu nie nadają się już do przetwórstwa w lipcu czy sierpniu.
Zatem w przypadku niektórych ziemniaków (tych o szczególnie wysokiej jakości) wciąż jest miejsce na poprawę w tym sezonie. Nie dotyczy to jednak większości obecnie przechowywanych (w warunkach chłodzonych powietrzem) magazynów. W przypadku wielu ziemniaków sezon przechowywania ze zbiorów w 2025 roku rozpoczął się już wcześniej, więc koniec jest raczej widoczny wcześniej niż później.
Zbiory 4,2 mln ton ziemniaków
W ubiegłym roku Holandia zebrała łącznie 4,2 miliona ton ziemniaków jadalnych. Z tego 1,13 miliona ton przetworzono, a 376 000 ton wyeksportowano do stycznia włącznie. W tym okresie Holendrzy spożywali również ziemniaki jadalne, a część ziemniaków wysłano do firmy paszowej i skrobiowej Avebe. W sumie około 2 miliony ton ziemniaków trafiło do odbiorców.
Na podstawie nastrojów rynkowych, sprzedaż w Holandii wydaje się być bardzo słaba. Jednak patrząc na dane, nie jest to aż tak złe. Pomimo braku przetwórców na rynku skupu, przetwórstwo holenderskich ziemniaków jest zaledwie o 2% (23 000 ton) niższe niż w roku ubiegłym. Różnica w eksporcie jest nieco większa: -9%, czyli 38 000 ton.
Łącznie oznacza to, że w okresie do stycznia włącznie przetworzono lub wyeksportowano o 60 000 ton mniej holenderskich ziemniaków. Dzieje się tak pomimo faktu, że zbiory ziemniaków jadalnych w Holandii były w ubiegłym roku o 953 000 ton większe (+29%), według danych Holenderskiego Urzędu Statystycznego (CBS). Biorąc to pod uwagę, a także biorąc pod uwagę obecny stan eksportu i przetwórstwa, na razie wydaje się mało prawdopodobne, aby działania te zapewniły odpowiednią absorpcję nadwyżek ziemniaków.
Sprzedaż alternatywna
Trzeba więc znaleźć alternatywę. Niektórzy rolnicy już deklarują, że rozważają rozsiewanie ziemniaków na swoich polach. Jednak to również nie jest rozwiązanie, ponieważ rozsiewanie ziemniaków na polach grozi jeszcze większym problemem, jakim jest zaraza ziemniaka i ospałość ziemniaka.
Ale co dalej? W tym kontekście dobrze, że w Belgii strony z całej sieci spotykają się w ramach sieci Belpotato, aby omówić ten temat. Branża deklaruje chęć zaangażowania się. To nie będzie ostateczne rozwiązanie, ale od czegoś trzeba zacząć.
Biorąc pod uwagę potencjalną skalę problemu, konieczne będzie rozważenie wszystkich opcji, dużych i małych, aby rozwiązać problem nadwyżek. Na przykład we Francji utworzono platformę promującą sprzedaż ziemniaków hodowcom zwierząt gospodarskich. Chociaż tutaj będzie ona mało przydatna, ponieważ ten kanał sprzedaży jest już w pełni wykorzystywany, pomysł ten prawdopodobnie nieco złagodzi problem nadwyżek. Podsumowując, najwyższy czas, aby w ślad za Belgią, w innych krajach podjęto inicjatywy mające na celu zbadanie, jak zminimalizować tegoroczny problem z ziemniakami – i również w nadchodzącym sezonie.