Popyt na sadzeniaki jest niższy niż oczekiwano, podczas gdy podaż faktycznie rośnie ze względu na obfite zbiory. To wywiera presję na sprzedaż i wskazuje na kurczenie się areału upraw ziemniaków. Dowiedz się więcej o sprzedaży sadzeniaków i zmniejszaniu się areału upraw.
Sprzedawcy sadzeniaków w Europie Południowej wskazują, że areał upraw ziemniaków w tym kraju skurczy się w tym roku o ponad 20%, informuje Peter Ton, dyrektor operacyjny firmy handlującej sadzeniakami HZPC. Również w Europie Północno-Zachodniej, w oparciu o sprzedaż sadzeniaków, obserwuje się znaczny spadek areału upraw.
Ton wciąż ma otwarte opcje, ale teraz uważa, że spadek areału ziemniaków jadalnych w krajach UE-4 (Holandia, Belgia, Niemcy i Francja) może okazać się większy niż 10%. Według niego, skala spadku, który osiągnie wartość dwucyfrową, nadal zależy od decyzji, jaką plantatorzy podejmą w ostatniej chwili.
Ton zdaje sobie sprawę, że alternatyw jest niewiele. Dlatego rolnik może w ostatniej chwili zdecydować się na ziemniaki. Tanie sadzeniaki mogą skłonić rolnika do uprawy nieco większej ilości ziemniaków niż planowano. Ponadto, obecnie istnieje ograniczona przejrzystość w zakresie wykorzystania własnych sadzeniaków z programu Farm Saved Seed (FSS).
Inne miejsce docelowe
Firmy handlujące sadzeniakami zauważają kurczenie się areału sprzedaży. Ton uważa, że w skali kraju około 20% sadzeniaków nie znajdzie miejsca na sadzonki. „Zbiory z 2025 roku będą dalekie od wyczerpania. Istnieją różnice w poszczególnych firmach handlujących, ale spodziewam się, że znaczna ilość ziemniaków o dużych rozmiarach, a także rozmiar bulw, znajdą inne miejsce przeznaczenia”.
Pozostałe sadzeniaki przeznaczone są do spożycia, na paszę dla zwierząt lub do fermentacji. Nadwyżka jest wynikiem niższego popytu na materiał siewny, ale winne są również wysokie zbiory w 2025 roku. Raporty dla NAK pokazują, że areał upraw wzrósł o 7% w 2025 roku do 41 649 hektarów. Ponadto, dzięki sprzyjającym warunkom uprawy, plony z hektara okazały się o około 8% wyższe niż średnia pięcioletnia.
W rezultacie sektor sadzeniaków nagle przeszedł w tym sezonie z niedoboru do nadwyżki. Częściowo za namową branży frytkowej, asortyment odmian przeznaczonych specjalnie do produkcji frytek został znacznie rozszerzony w ciągu ostatnich dwóch lat. W rezultacie produkcja sadzeniaków mogła pójść nieco za daleko, a efekt ten dodatkowo pogłębił nagły spadek popytu ze strony producentów.
Niższy popyt na sadzeniaki znacznie utrudnia sprzedaż materiału wyjściowego. Różnice cenowe na tym rynku są znaczące. Podczas gdy jedna odmiana kosztuje znacznie ponad 50 euro, inna utrzymuje się na poziomie zaledwie 20 euro za 100 kilogramów.
Tam, gdzie nacisk kładzie się na eksport do Egiptu i Maroka, jest to szczególnie trudne, wyjaśnia Ton. Z drugiej strony, handel z Algierią i Azją w tym roku przebiega dobrze. Te same różnice występują w sprzedaży sadzeniaków do frytek premium, na które popyt mają sieci fast food, i do frytek podstawowych. Przekłada się to na wolumen sprzedaży i cenę.
Prognozowana cena
W domu sadzeniakowym HZPC różnice cenowe ulegają wygładzeniu; wysokie ceny niektórych odmian rekompensują niższe ceny w innych miejscach. W rezultacie prognozowana cena wynosi 44 euro za 100 kilogramów, co zostało opublikowane na początku marca.
W siostrzanej firmie Stet system jest inny. Tam odmiany są kategoryzowane według przedziału cenowego. Powoduje to znaczne różnice w cenach, ale średnio pula sadzeniaków Stet jest porównywalna z ceną prognozowaną przez HZPC.
Oczekuje się również, że uprawa sadzeniaków spadnie w 2026 roku. Nie nastąpi to w takim samym tempie, jak w przypadku ziemniaków jadalnych, stwierdza Ton. „To decyzja, którą każdy dom handlowy musi podjąć samodzielnie. W Holandii spodziewam się lekkiego spadku. Niektóre odmiany są znacznie ograniczane, podczas gdy obiecujące nowe odmiany są faktycznie rozszerzane”.