Rynek ziemniaków znajduje się pod silną presją ze względu na połączenie wysokich plonów i słabego popytu ze strony branży frytkowej. Notowania spadają, a sprzedaż na wolnym rynku zanika. Dowiedz się więcej o kształtowaniu się cen ziemniaków nadających się na frytki.
Notowanie Belgapom dotyczy ziemniaków odmian Fontane i Challenger. Są to najważniejsze odmiany w produkcji frytek belgijskich. Istotną różnicą w porównaniu z poprzednimi okresami niskich cen jest to, że inne kanały sprzedaży również zawodzą. Ze względu na konkurencję i obfite zbiory w innych regionach, eksport ziemniaków nie przynosi w tym roku ulgi.
Belgia jest największym producentem frytek w Europie, z rocznym przetwórstwem około 6 milionów ton ziemniaków. To czyni Belgów większymi niż Holendrzy. Holenderski przetwór ziemniaków utrzymuje się na poziomie poniżej 4 milionów ton.
Zazwyczaj fabryki frytek w dwóch największych europejskich krajach produkujących frytki są w 80% zaopatrywane w ziemniaki kontraktowe. Taki był zamiar również w tym roku, ale sytuacja potoczyła się inaczej. Popyt na frytki spadł, a producenci dostosowali swoje harmonogramy produkcji. Linie produkcyjne są przestojowe przez dłuższe okresy i częściej, aby utrzymać produkt końcowy na poziomie niższej sprzedaży.
Kiedy finalizowano kontrakty na zbiory w 2026 roku, nadal oczekiwano wzrostu. Wzrost ten jednak się nie zmaterializował. Rynek się załamał, a niższy popyt doprowadził do zmniejszenia produkcji. W rezultacie potrzeba mniej ziemniaków, podczas gdy większy areał i wysokie plony były właśnie tym, co zapewniło wysokie zbiory.
Ostatecznie nawet zakontraktowane zbiory okazują się zbyt duże w stosunku do popytu. Kontrakty są wykupywane, a ziemniaki trafiają na inne cele. Część jest sprzedawana na paszę dla zwierząt lub do fermentacji.
Nadwyżka odpisana
Firma produkująca frytki LambWeston ogłosiła w tym tygodniu, że w grudniu i pierwszych dwóch miesiącach 2026 roku odpisano ziemniaki o wartości ponad 28 milionów euro. Partie te uznano za nadwyżki i trafiły one między innymi do paszy dla zwierząt. Całkowity koszt nadwyżki ziemniaków w tym sezonie wynosi około 40 milionów euro.
Belgapom publikuje również co tydzień średnią cenę kontraktową dla głównych rodzajów mięsa w przetwórstwie. W tym tygodniu wynosi ona 257 euro za tonę, czyli 25,70 euro za 100 kilogramów.
Jeśli plantatorzy sprzedają 60% swoich ziemniaków po cenie kontraktowej 25 euro za 100 kg, oznacza to, że średnia cena wyniesie 15 euro za 100 kg, a pozostała część zostanie sprzedana za 0 euro. Jest to o 2,50 euro mniej niż ceny kontraktowe płacone za dostawę z pola we wrześniu.
Cena sprzedaży okazuje się jeszcze niższa, jeśli poniesione zostaną koszty utylizacji do paszy lub fermentatora. W rezultacie przychody są wyraźnie niższe od ceny zakupu. Przynajmniej część kosztów pokrywana jest kontraktami.
Popyt na ziemniaki z wolnego rynku jest praktycznie zerowy. W ciągu ostatnich trzech tygodni odnotowano tak mało transakcji, że Belgapom nie opublikował oferty. Niemiecki Reka Rheinland również nie opublikował oferty na odmianę Fontane przez dwa tygodnie marca. We Francji RNM opublikował ofertę na tę odmianę tylko przez jeden tydzień w tym sezonie. To kolejny dowód na to, że producenci w całej UE-4 borykają się z poważnym problemem sprzedaży ziemniaków z wolnego rynku.