Rolnik Sjakkie de Hulster zwiększy w przyszłym roku powierzchnię swojej uprawy cykorii o jedną czwartą. Kultywacja stymuluje jego kunszt i przynosi mu doskonały zysk. „Nie dodajesz po prostu cykorii. Ale uzyskuję dzięki niej dobrą równowagę”.
Nie będzie przesadą stwierdzenie, że Sjakkie de Hulster jest doświadczonym plantatorem cykorii. Rolnik z Biervliet (Zelandia) zajmuje się uprawą korzeni zawierających inulinę od 2003 roku. Zapoznał się z uprawą cykorii, gdy jeszcze pracował dla innego rolnika. „Rolnik powiedział mi, że zarabia na tym więcej niż na burakach cukrowych. Wiedziałem, czego się spodziewać po uprawie. Więc kiedy sam zostałem rolnikiem, uwzględniłem cykorię w swoim planie upraw”. Według De Hulstera istnieje niewiele barier finansowych utrudniających rozpoczęcie uprawy. „Nie potrzebujesz do tego żadnych specjalnych maszyn ani magazynu. Ale sama uprawa jest wyzwaniem. Nadal niemal każdego roku natrafiam na obszary wymagające poprawy. Ale to właśnie lubię. Lubię trochę wyzwań”.
Czas i priorytet
Cykoria wymaga dużo czasu i uwagi, szczególnie wiosną. De Hulster: „Okres siewu i wschodów, a następnie zwalczanie chwastów są kluczowe. Jeśli dobrze to przebrniesz, wyścig jest już w połowie zakończony. Ale to działa tylko wtedy, gdy dasz uprawie wystarczająco dużo czasu i priorytetu”. Cykoria nie wytwarza silnych sadzonek, dlatego wysiewa się ją na głębokość od 0,5 do 1 centymetra, na glebie o maksymalnej pojemności pyłowej 30%.
Praktyczne wskazówki dotyczące uprawy cykorii
W De Hulster tworzenie tak płytkiej, ale dobrze zwartej grządki siewnej rozpoczyna się już jesienią. „Mam zamontowany na pługu mikser tnący” – mówi rolnik. „Następnie zaczynasz od orki płaskiej. A wiosną robię fałszywe łoże siewne za pomocą szybkiej brony. Dwa tygodnie później przygotowuję łoże siewne w drugim przejściu roboczym. Moje doświadczenie pokazuje, że płytkie łoże siewne najlepiej sprawdza się za pomocą szybkiej brony”. Aby kiełkowanie przebiegło sprawnie, temperatura gleby musi wynosić co najmniej 10 stopni. Podobnie jak wiele innych roślin nasiennych, cykoria może być narażona na powstawanie parcha. Aby uporać się z tym problemem, De Hulster zbudował urządzenie do kruszenia skorupy, w którym główną rolę odgrywają zębate koła kopiące ze starej maszyny do kombajnu do buraków.
Nie spowalniaj rośliny
Jeśli chodzi o zwalczanie chwastów, rolnik z Zelandii i Flamandii stosuje własną, wyjątkową metodę. Podczas gdy wielu innych plantatorów stosuje głównie środki chemiczne, De Hulster z biegiem lat przeszedł niemal całkowicie na mechaniczną kontrolę chwastów. „Bezpośrednio po siewie stosuję herbicyd doglebowy” – potwierdza przedsiębiorca. „Chcę jak najmniej hamować wzrost cykorii po wzejściu. Ale potrzebujesz tego herbicydu glebowego, dopóki nie będziesz mógł pracować mechanicznie”.
Pobierz instrukcję zwalczania chwastów
Gdy cykoria osiągnie stadium 2 liści, De Hulster zaczyna odchwaszczać. „W 2021 roku po raz pierwszy wypróbowałem to na pożyczonej maszynie i tak mi się spodobało, że sam kupiłem jedną”. De Hulster zajmował się pieleniem cykorii już od jakiegoś czasu, zazwyczaj dwa razy w sezonie. „A zwalczanie chwastów wymaga około dziesięciu godzin pracy ręcznej na hektar” – dodaje Bart van den Dries. W imieniu spółdzielni CZAV nadzoruje uprawę cykorii w De Hulster i wziął udział w wywiadzie. CZAV działa również jako agencja cykorii w regionie.
Konkurencja z burakami cukrowymi
Oprócz zabawy i wyzwań w uprawie, istotny jest oczywiście także zwrot. „Moim zdaniem cykoria jest konkurencyjna w stosunku do uprawy buraków cukrowych i znacznie lepsza od pszenicy ozimej” – mówi rolnik. Van den Dries oblicza: „W De Hulster cykoria daje plon brutto 2023 ton po 50 euro przy cenie z 100 r.; w przypadku buraków obliczamy 100 ton po 50 euro, a koszty uprawy są prawie takie same i wynoszą około 2.500 euro za hektar”.
Oblicz saldo wspólnie ze swoim opiekunem uprawy
Rolnik dodaje, że cykoria jest dość łatwą uprawą, po pierwszych kilku tygodniach, kiedy jest ona trudna. „Uprawa ma głębokie korzenie, a susza nie stanowi problemu zbyt szybko. A cykoria w ogóle nie jest atakowana przez owady ani grzyby. Na pewno nie pryskam jej. Pryskam wapnem, aby uczynić roślinę bardziej odporną”. W swoim bilansie CZAV obliczył, że koszt kontroli fungicydami wyniesie 50 euro na hektar.
Nieustannie się ucz i wprowadzaj innowacje
De Hulster z pewnością nie postrzega uprawy cykorii jako przewidywalnej aktywności, ale właśnie to sprawia, że jest ona dla niego atrakcyjna. „Wciąż uczę się czegoś nowego w każdym sezonie i pojawiło się wiele interesujących innowacji. Na przykład teraz wiem, że buraki cukrowe nie są dobrym przedplonem, ale pszenica ozima już tak. Są nowe odmiany, nawet odporne na herbicydy. Są eksperymenty z nasionami zaprawianymi i mam dobre doświadczenia z przykrywaniem pryzmy włókniną. Zarabiam na tym 170 euro za hektar. To wszystko jest korzystne dla uprawy i równowagi”. Van den Dries pozytywnie ocenia również uprawę cykorii. „Nie robisz tego tylko na boku. Musisz być czujny i dokładny. Ale wtedy, zwłaszcza przy zwiększonej cenie wypłaty, dostajesz to, na co zasługujesz”.
Dotacja na mechaniczne zwalczanie chwastów
Sensus stymuluje (we współpracy z Cosun Groeikracht) zakup maszyn do mechanicznego zwalczania chwastów, m.in. poprzez wsparcie finansowe. Maszyny, o których mowa, zazwyczaj podlegają systemowi VAMIL. Sensus umożliwił również wynajem maszyn do zbierania chwastów we wszystkich regionach.