Ceny nawozów zaczęły ostrożnie spadać. Plantatorzy zadają sobie teraz pytanie: czy ceny nadal będą spadać i czy powinienem poczekać z zamówieniem, czy też spadek cen jest tylko krótkotrwały i lepiej uderzyć teraz? Nie ma odpowiedzi na to pytanie. Jednak dzięki kwartalnym danym opublikowanym w ostatnich tygodniach producenci nawozów dają wgląd za kulisy tego, jak spodziewają się rozwoju rynku w nadchodzącym okresie.
Rosyjska inwazja na Ukrainę nie tylko spowodowała wzrost cen zbóż, ale także spowodowała poważne problemy w dostawach energii w Europie, wśród których wyróżnia się gaz. Zdecydowanie najważniejszym surowcem do produkcji nawozów zawierających azot jest gaz ziemny. Producenci zamknęli europejskie fabryki ze względu na niezwykle drogi gaz. Zostało to szeroko odnotowane także poza mediami rolniczymi. Ze względu na stosunkowo wysokie ceny zbóż popyt na nawozy utrzymuje się na niezmienionym poziomie. Powstały niedobór znacznie podniósł cenę nawozów azotowych. Nie zaszkodziło to producentom, jak widać z danych kwartalnych. Obroty większości producentów znacznie wzrosły, a marże zysku rosły jeszcze szybciej.
Na szczęście faktyczne braki, które uniemożliwiały dostawy nawozów – czego obawiano się na początku tego roku – nie wystąpiły. Giełdowe spółki nie wypowiadają się na temat przewidywanych wolumenów produkcji i sprzedaży w przyszłym sezonie. Jednak trendy są zarysowane. Większość firm zakłada, że światowy rynek amoniaku w nadchodzących latach pozostanie napięty. Wysokie ceny energii w Azji i Europie prawdopodobnie utrzymają się przez kolejne dwa–trzy lata, powodując przesunięcie produkcji tej substancji do obszarów świata, w których gaz jest tańszy. Nie oznacza to, że nawozy nie są już produkowane, ale że europejscy producenci kupują amoniak i przetwarzają go na nawóz wyższej jakości. OCI jest jednym z producentów stosującym tę strategię. „OCI pomaga zmniejszyć zależność Europy od gazu ziemnego poprzez import amoniaku w celu maksymalizacji produkcji na dalszych etapach łańcucha dostaw” – napisała firma w prezentacji, wyjaśniając dane kwartalne.
Duże zróżnicowanie
Interesujące jest również wyjaśnienie Yary dotyczące danych za trzeci kwartał. Firma znacząco ograniczyła produkcję amoniaku w UE. Zrobiło się na ten temat dość głośno. Jak pokazują dane za trzeci kwartał, ma to jedynie ograniczony wpływ na produkcję nawozów. „Gotowa produkcja nawozów nie jest ograniczona dostępnością amoniaku” – pisze Yara. CF, kolejny producent nawozów działający na rynku europejskim, jako jeden z nielicznych odważył się przewidzieć przedział cenowy amoniaku w 2023 roku. Rozpiętość ta waha się od 370 do 1.140 dolarów. Jest to jednak bardzo ogólna ocena. Dla porównania, według CF w 2022 r. koszt amoniaku wahał się od 490 do 955 dolarów. W efekcie firma mówi: nie wiemy, w którą stronę zmierza rynek nawozów. Cena może nieznacznie wzrosnąć, ale może też znacząco spaść. To, czy cena ta rzeczywiście spadnie, zależy w dużej mierze od tego, jak będzie się dalej kształtować europejska cena gazu. Przy łagodnej zimie w Europie i Azji oraz wystarczającej podaży LNG cena gazu może spaść, a produkcja amoniaku w Europie może ponownie wzrosnąć. Daje to chwilę oddechu rynkowi nawozów.
Kolejnym rzucającym się w oczy punktem w raportach kwartalnych jest sposób, w jaki producenci nawozów postrzegają cele ekologiczne i plany klimatyczne. Jeden z producentów twierdzi, że zapotrzebowanie na amoniak rośnie i aby przywrócić równowagę na rynku, konieczne jest zwiększenie mocy produkcyjnych w szarej strefie. Mówiąc wprost, obecnie nie dzieje się to wystarczająco często, ponieważ przemysł jest postrzegany jako zanieczyszczający środowisko, a kraje wolą nie mieć nowych fabryk w swoich granicach. Inni producenci twierdzą, że w zeszłym roku stało się jasne, jak bardzo branża nawozowa jest uzależniona od gazu. Uważają, że należy podjąć prace nad produkcją zielonego amoniaku.