Wymywanie azotanów z użytków zielonych na glebach piaszczystych wrażliwych na suszę zmniejsza się, jeśli znaczną część nawozów zastąpi się gnojowicą. Wynika to jasno z tymczasowych wyników dwuletniego badania terenowego przeprowadzonego przez Centrum Badań i Badań nad Żywą Hodowlą Wageningen B-WARE.
Testy wykazały o 30% do 50% niższa zawartość azotanów w wodzie ługującej na głębokości 1 metra. Badania przeprowadzono w stosunkowo suchym roku 2020.
Wyniki są istotne – twierdzą naukowcy, ponieważ hodowcy bydła mlecznego mogą rozprowadzać maksymalnie 230 kilogramów azotu z odchodów zwierzęcych na hektar na wrażliwej na suszę piaszczystej glebie. Zapas azotu można uzupełnić nawozem.
W procesie przechodzenia na rolnictwo o obiegu zamkniętym ważne jest wysokie wykorzystanie (własnego) odchodów zwierzęcych przy niewielkim wypłukiwaniu azotanów. Badacz Herman de Boer z Wageningen Livestock Research podkreśla, że są to wyniki tymczasowe, po ponadprzeciętnym roku suchym. „Niemniej jednak wyniki wydają się potwierdzać wniosek z moich badań studium literatury od 2017 r.: na użytkach zielonych, na wrażliwych na suszę glebach piaszczystych, po suchych warunkach w okresie wegetacyjnym, wymywanie azotanów z gnojowicy może być wyraźnie mniejsze niż z nawozów sztucznych.”
Wydaje się, że przyczyną jest to, że susza nie tylko hamuje wzrost traw i pobieranie azotu przez rośliny uprawne, ale także konwersję azotu organicznego (z gnojowicy) do azotu mineralnego, a tym samym podaż azotu. W rezultacie nadwyżka azotu mineralnego w glebie pod koniec sezonu wegetacyjnego może być mniejsza w przypadku nawożenia gnojowicą, a tym samym również wymywanie w okresie zimowym. Inaczej jest w przypadku nawożenia nawozem KAS, ponieważ cały azot dostarczany jest wówczas w postaci mineralnej, dzięki czemu jest nie tylko natychmiast dostępny do pobrania przez rośliny, ale także do wymywania.
Aktualne badania muszą wykazać, w jakim stopniu pozostały azot organiczny z gnojowicy będzie jeszcze wykorzystany w kolejnym roku. Wyniki końcowe zostaną uwzględnione w raporcie końcowym w 2022 r.
Niższe wymywanie jest szczególnie istotne podczas suszy, ponieważ tylko w latach suchych istnieje ryzyko przekroczenia normy azotanów pod użytkami zielonymi na glebie piaszczystej wrażliwej na wymywanie. Zapewnienie stosunkowo dużej części nawozu azotowego w formie organicznej, a nie w postaci nawozu, może ograniczyć wymywanie azotanów. Zasada ta może mieć zastosowanie również w uprawie roślin uprawnych.