Światowy sektor rolno-spożywczy będzie musiał stawić czoła szeregowi poważnych wyzwań w nadchodzącym dziesięcioleciu. Świadczą o tym opublikowane dziś Perspektywy rolnicze na lata 2021–2030 przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).
Największym wyzwaniem jest zapewnienie zrównoważonego wyżywienia stale rosnącej populacji świata. Wyzwaniem są również skutki kryzysu klimatycznego i ekonomiczne konsekwencje wojny na Ukrainie. W krótkiej perspektywie największym zmartwieniem jest wojna. Istniejące problemy, takie jak zakłócenia w handlu spowodowane pandemią koronawirusa, złe warunki pogodowe i rosnące koszty produkcji i transportu, zostały zaostrzone przez niepewność otaczającą eksport produktów rolnych z Ukrainy i Rosji. Oba kraje są znaczącymi dostawcami zbóż, a rola Rosji na rynku nawozów dodatkowo pogłębiła istniejące już obawy dotyczące cen nawozów i ich dostępności w perspektywie krótkoterminowej.
Autorzy wyliczyli, że gdyby eksport zboża z Ukrainy całkowicie ustał, ceny równowagi zboża mogłyby wzrosnąć o 19%. A nawet o 34%, jeśli do tego dojdzie spadek eksportu Rosji o połowę.
Zbliża się głód
Jeśli eksport z Rosji i Ukrainy spadnie w ciągu najbliższych dwóch lat i nie będzie reakcji ze strony pozostałych krajów, liczba osób chronicznie niedożywionych może nadal rosnąć. Świadczy o tym symulacja przeprowadzona przez autorów raportu. „Bez pokoju na Ukrainie bezpieczeństwo żywnościowe będzie poddawane dalszej presji. „Szczególnie dla najbiedniejszych ludzi na Ziemi” — powiedział Mathias Cormann, Sekretarz Generalny OECD. „Natychmiastowe zakończenie wojny byłoby najlepszym rozwiązaniem dla mieszkańców Ukrainy i Rosji, a także dla wielu gospodarstw domowych cierpiących z powodu gwałtownego wzrostu cen w wyniku wojny”.
Aby zagwarantować bezpieczeństwo żywnościowe, handel światowy musi funkcjonować prawidłowo – stwierdzono w raporcie. Oczekuje się, że w nadchodzących latach światowy handel będzie rósł w tempie wzrostu produkcji. Niektóre kraje będą eksportować więcej, ale znajdą się również takie, które ze względu na rosnącą konsumpcję będą zmuszone do większego importu. Według raportu stale rosnąca współzależność między partnerami handlowymi podkreśla potrzebę przejrzystego, przewidywalnego i opartego na zasadach wielostronnego systemu handlowego.
Rolnictwo bardziej produktywne
Oczekuje się, że w ciągu następnej dekady światowa produkcja rolna będzie rosła w tempie 1,1% rocznie. Dodatkowa produktywność pochodzi głównie z krajów o niskich i średnich dochodach. W raporcie wskazano, że dla rozwoju rolnictwa kluczowe znaczenie ma lepszy dostęp do surowców oraz inwestycje w technologię, infrastrukturę i edukację. Istnieją jednak obawy, że długoterminowy wzrost kosztów energii i surowców, na przykład nawozów, spowoduje wzrost kosztów produkcji oraz wpłynie na wydajność i wzrost gospodarczy w nadchodzących latach. W raporcie zbadano również wpływ rolnictwa na zmianę klimatu. Emisja gazów cieplarnianych wzrośnie o 6% w ciągu następnej dekady. 90% tego wzrostu pochodzi z hodowli. Oczekuje się jednak, że emisje będą rosły wolniej niż produkcja. Dzieje się tak częściowo ze względu na większą skuteczność i mniejszy udział przeżuwaczy.
Sprzeczne cele
Sektor rolny musi w nadchodzących latach osiągnąć dwa sprzeczne cele. Z jednej strony mamy globalny cel wyeliminowania głodu na świecie do 2030 r. Z drugiej strony emisje gazów cieplarnianych muszą być zgodne z celami klimatycznymi określonymi w Paryżu. Aby osiągnąć ten pierwszy cel, wydajność musi wzrosnąć o 28% w ciągu najbliższych dziesięciu lat, nie szkodząc środowisku. To ponad trzykrotnie więcej niż wzrost produktywności w ciągu ostatniej dekady. Wymagany 24-procentowy wzrost produktywności rolników zajmujących się uprawą roli stanowi prawie dwukrotność wzrostu osiągniętego w ciągu ostatniej dekady (13%). Wydajność hodowli zwierząt musi wzrosnąć średnio o nie mniej niż 31%. Autorzy twierdzą, że środki polityczne powinny zachęcać do stosowania zrównoważonych nowych technologii.
Autorzy piszą, że konieczne jest wprowadzenie innych udoskonaleń. Rozważenie środków politycznych mających na celu dalszą redukcję emisji gazów cieplarnianych w tym sektorze, środków mających na celu walkę z marnotrawieniem żywności i środków mających na celu walkę z nadmierną konsumpcją, zwłaszcza mięsa.