W zeszłym tygodniu ceny energii elektrycznej wzrosły ponownie. W ciągu ostatnich siedmiu dni cena prądu po raz pierwszy od początku września nie spadła poniżej 300 euro. Wyższe ceny gazu sprawiają, że energia elektryczna jest droższa, jednak ograniczona produkcja ze źródeł odnawialnych również wpływa na utrzymanie cen energii elektrycznej na dotychczasowym poziomie. Ponadto rząd wprowadził podatek od „nadmiernych zysków” producentów energii elektrycznej.
W ciągu ostatnich siedmiu dni cena prądu była średnio wyższa niż w tygodniu poprzednim. W poniedziałek 28 listopada cena prądu wynosiła 324,05 euro za megawatogodzinę. Do środy 30 listopada cena wzrosła do najwyższego punktu tygodnia. Cena rynkowa EPEX w tym czasie wynosiła 393,39 euro. Ze względu na mniejszy popyt ceny prądu często spadają w weekendy i ten tydzień nie był wyjątkiem. W sobotę 3 grudnia indeks EPEX osiągnął najniższy poziom w tym tygodniu. Stawka za megawatogodzinę energii elektrycznej wynosiła wówczas 306,39 euro. W poniedziałek 5 grudnia cena prądu wzrosła do 351,26 euro za megawatogodzinę.
Główną przyczyną wyższych stawek za prąd jest wyższa cena gazu. Łagodna jesień w końcu dobiegła końca, a ceny gazu rosną. Do początku listopada temperatury były znacznie wyższe od normy. Temperatura nigdy nie przekroczyła dziesięciu stopni. Ponieważ Holendrzy masowo wyłączali ogrzewanie, gospodarstwa domowe do końca listopada zużyły o 50% mniej gazu. Jeszcze dwa tygodnie temu cena TTF wahała się między 100 a 125 euro. Temperatury wróciły już do normy i ta sytuacja nie ulegnie zmianie w nadchodzących tygodniach. Ze względu na chłodniejszą pogodę ceny gazu nieznacznie wzrosły. Od zeszłego tygodnia cena gazu wahała się w granicach 125–150 euro.
Wyższa cena gazu bezpośrednio przekłada się na droższą energię elektryczną. W Holandii około 50% energii elektrycznej wytwarza się przy użyciu gazu. Ze względu na niską dostępność węgla, 60,9% energii elektrycznej w tym tygodniu wytworzono z gazu. Jednak wysoki poziom zapełnienia europejskich rezerw gazu uniemożliwia jeszcze większy wzrost cen gazu. Przykładowo, poziom napełnienia holenderskich rezerw gazu nadal przekracza założony poziom 87% i wynosi 85%.
Energia ze źródeł odnawialnych pozostaje w tyle
Nie tylko wysokie ceny gazu są przyczyną wzrostu cen prądu. W zeszłym tygodniu wyprodukowano znacznie mniej energii odnawialnej. W zeszłym tygodniu tylko 23,5% energii pochodziło ze źródeł odnawialnych. Przez resztę jesieni odsetek ten utrzymywał się niemal niezmiennie powyżej 30%.
Zwłaszcza panele słoneczne i turbiny wiatrowe wygenerowały mniej energii. Powoli, ale systematycznie liczba godzin słonecznych zaczyna wyraźnie spadać, a siła wiatru również wydaje się mieć już za sobą szczyt jesienny. Do ubiegłego tygodnia, przez niemal całą jesień, ponad 20% całej energii pochodziło ze słońca i wiatru. W zeszłym tygodniu odsetek ten spadł do 14,6%. Ten spadek doprowadzi do znacznego wzrostu cen energii, gdyż te formy energii odnawialnej, w przeciwieństwie do biomasy, są wytwarzane praktycznie bezpłatnie.
Dodatkowy podatek od zysku
W zeszłym tygodniu rząd ogłosił kolejny krok w ramach nowej polityki energetycznej. W czwartek 30 listopada minister klimatu i energii Rob Jetten przedstawił nowy podatek od „nadmiernych zysków” producentów energii. Podatek wprowadzono zaledwie dzień później. Nowy podatek ma objąć zyski z energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł innych niż gaz. Wpływy z nowego podatku zostaną częściowo wykorzystane na sfinansowanie pakietów wsparcia. Od piątku 1 grudnia spółki energetyczne będą płacić 90% podatku od zysków przekraczających stawkę maksymalną, która różni się w zależności od metody wytwarzania.
Najniższa stawka wolna od podatku, wynosząca 130 euro, dotyczy energii słonecznej i wiatrowej. Wytwarzanie energii z tych źródeł jest praktycznie darmowe. Holandia decyduje się zatem na niższą kwotę wolną od podatku, niż przewiduje UE. Prawo europejskie wymaga, aby państwa europejskie opodatkowywały zyski powyżej 180 euro.
Ponieważ koszty biomasy są znacznie wyższe, w przypadku tego rodzaju energii obowiązuje pułap cenowy 240 euro. W przypadku energii wytwarzanej z węgla obowiązuje elastyczny pułap cenowy. Cena tego surowca może się znacznie wahać. Zwykle stawka wolna od podatku na węgiel wynosi 130 euro. Aby jednak zapobiec wstrzymaniu produkcji przez elektrownie węglowe przy wyższych cenach węgla, cena ta jest podnoszona zgodnie ze zmianami cen na rynkach światowych.