Należy dokonać przeglądu Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) i europejskiej wizji rolnictwa. Należy zająć się między innymi systemem dotacji. W szczególności wsparcie z WPR powinno otrzymać małe gospodarstwa mieszane, młodzi rolnicy, podmioty wchodzące na rynek z boku i obszary, na których rolnictwo boryka się z naturalnymi ograniczeniami.
Stwierdzono to w raporcie końcowym tzw. Strategicznego Dialogu w sprawie Rolnictwa w UE, który został dziś zaprezentowany Ursuli von der Leyen, przewodniczącej Komisji Europejskiej. 29 uczestników Dialogu przedstawia swoje poglądy na temat rolnictwa w raporcie „Wspólne spojrzenie na rolnictwo i żywność w Europie”, które Komisja Europejska może uwzględnić.
Autorzy raportu wydają się być rozdwojeni. „Produkcja żywności i rolnictwa odgrywa strategiczną rolę w nowym kontekście geopolitycznym jako istotny element bezpieczeństwa europejskiego” – stwierdzono. Temat ten, wraz z rozsądnym poziomem życia rolnika, jest w istocie centralnym tematem od początku WPR, czyli ponad 60 lat temu. Z drugiej strony duży nacisk kładzie się na uczynienie rolnictwa bardziej zrównoważonym, środowiskowym i społecznymi aspektami rolnictwa, takimi jak obszary wiejskie nadające się do zamieszkania i rola młodych ludzi w tym sektorze.
Przygotowanie WPR do ekspansji
Obecne polityki należy dostosować do obecnych i przyszłych wyzwań oraz przyspieszyć przejście na zrównoważone, konkurencyjne i dochodowe rolnictwo. „Jest to również niezbędne, aby WPR odpowiadała celom w kontekście rozszerzenia UE” – czytamy w raporcie. WPR powinna koncentrować się na trzech celach: wsparciu społeczno-ekonomicznym najbardziej potrzebujących rolników, zachęcaniu do pożądanych praktyk rolniczych z punktu widzenia środowiska i dobrostanu zwierząt oraz tworzeniu korzystnych warunków dla obszarów wiejskich.
Konieczne jest ukierunkowane wsparcie, aby uniemożliwić rolnikom opuszczanie gospodarstw i zapewnić im godziwy dochód. W szczególności wsparcie z WPR powinny otrzymać małe gospodarstwa mieszane, młodzi rolnicy, podmioty wchodzące na rynek z boku i obszary z naturalnymi ograniczeniami rolniczymi.
Zrównoważony rozwój to magiczne słowo
W raporcie szeroko omówiono także zrównoważony rozwój. Może to trochę kiepskie, ale w 175-stronicowym raporcie słowo „zrównoważony” pojawia się 110 razy, „przejście” 135 razy, a „dochody” – 35 razy. Zrównoważony rozwój oznacza między innymi, że sektor pozostaje w granicach planety, chroni środowisko i ogranicza emisję gazów cieplarnianych. Nie jest to wyłącznie zadanie sektora rolnego. Jak wynika z raportu, zrównoważony rozwój jest zadaniem całego łańcucha. Konsument również ma do odegrania rolę, a państwa członkowskie muszą „uczynić łatwym wyborem zdrową i zrównoważoną alternatywę”. Należy lepiej stymulować tendencję do stosowania mniejszej ilości produktów pochodzenia zwierzęcego, a bardziej roślinnych.
Europa nie jest wyspą. Komisja Europejska powinna dostosować politykę handlową do celów zrównoważonego rozwoju. „Komisja Europejska musi lepiej uznawać strategiczne znaczenie produktów rolnych i spożywczych w negocjacjach handlowych”. Należy dokonać przeglądu obecnej strategii negocjacyjnej i sposobu oceny konsekwencji umowy o wolnym handlu. Ponadto potrzebne jest silne przywództwo w reformowaniu ram handlu międzynarodowego.