Niepowodzenie docelowego planu zarządzania w zakresie utrzymania obszarów NV

W zeszłym tygodniu debata na temat przyjęcia programu działań w ramach 8. Dyrektywy Azotanowej zakończyła się rozczarowaniem, jak twierdzą BO Akkerbouw i Cumela. Izba Reprezentantów nie poparła planu nowego programu działań, opracowanego przez rząd tymczasowy pod przewodnictwem minister rolnictwa Femke Wiersmy, który miał wejść w życie 1 stycznia 2026 roku.

Każde państwo członkowskie UE jest zobowiązane do przyjęcia nowego programu działań na mocy dyrektywy azotanowej co cztery lata. Odroczenie nie zmieni tego obowiązku: jeśli Holandia nie przyjmie nowego programu, Bruksela może interweniować w drodze postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, co może skutkować zaostrzeniem przepisów ogólnych.

W praktyce oznacza to, że siódmy program działań w ramach dyrektywy azotanowej pozostanie w mocy, a decyzje dotyczące nowych środków zostaną odroczone do następnego gabinetu. W BO Akkerbouw przeważa rozczarowanie tym rezultatem, mówi dyrektor André Hoogendijk. „Nie byliśmy zadowoleni z planów pod każdym względem, ale byliśmy zgodni co do znaczenia zarządzania opartego na celach”.

Hoogendijk zwraca również uwagę, że wdrożenie obszarów priorytetowych jest również odkładane. W rezultacie firmy, które niesłusznie czują się umieszczone w obszarze NV, będą musiały przez kolejny rok liczyć się z 20-procentową redukcją norm stosowania azotu.

Zarządzanie celami może pomóc rolnikom
Wprowadzenie zarządzania opartego na celach skutkowałoby przede wszystkim polityką ukierunkowaną na osiągnięcie celów środowiskowych, bez ścisłych regulacji, wyjaśnia Twan Gubbels, członek zarządu stowarzyszenia branżowego Cumela. Wieloletnie pomiary pokazują, że jakość wody w wielu miejscach jest znacznie poniżej limitu 50 mg azotanów na litr. Celem zarządzania opartego na celach było wyeliminowanie statusu NV na obszarach, gdzie jakość wody jest wyraźnie dobra, co umożliwiłoby rolnikom powrót do standardowych standardów nawożenia.

Czy Bruksela teraz podejmie decyzję?
Ponieważ nowy 8. Program Działań nie został jeszcze ustanowiony, Holandia formalnie nadal narusza swoje zobowiązania wynikające z unijnej dyrektywy azotanowej. Według Hoogendijka i Gubbelsa Bruksela nie będzie miała bezpośredniego wpływu na doświadczenia rolników w swoich gospodarstwach w perspektywie krótkoterminowej. „Opracowanie nowego programu działań należy teraz do nowego gabinetu. Prawdopodobnie zostanie przywrócone zarządzanie ukierunkowane na cele, choć plan będzie się pod pewnymi względami różnił od obecnej propozycji” – przewiduje Hoogendijk.

Gubbels mówi o wstrzymaniu obecnych planów. „Jeśli nowy rząd będzie potrzebował zbyt dużo czasu na opracowanie nowego programu działań, Bruksela ostatecznie będzie ingerować w działania Holandii, aby nadal realizować cele dyrektywy azotanowej” – ostrzega.