Po 25 latach negocjacji w końcu nadszedł czas na realizację: umowa o wolnym handlu między krajami Mercosuru (Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem) a Unią Europejską. Głosowanie nad propozycją odbyło się wczoraj, po tym jak decyzja w grudniu została opóźniona z powodu sprzeciwu kilku państw członkowskich. Co obejmuje umowa i jakie zobowiązania i dostosowania zostały ostatnio wprowadzone?
Kraje takie jak Francja, Irlandia, Włochy, Węgry i Rumunia obawiały się konsekwencji dla rolnictwa i żywotności obszarów wiejskich i dlatego głosowały przeciw. Aby umowa została zatwierdzona, co najmniej 15 z 27 państw członkowskich musiało zaakceptować jej warunki. Ostatecznie zgodziło się 21 państw członkowskich. Głos Włoch był szczególnie ważny, ponieważ co najmniej 65% obywateli UE musi być pozytywnie reprezentowanych w procesie decyzyjnym. Podczas gdy Włochy w grudniu wciąż były w obozie „nie” z powodu wątpliwości co do konsekwencji dla sektora rolnego, włoski rząd, na czele z premier Meloni, zmienił teraz zdanie.
Strach przed wołowiną i drobiem, kukurydzą i cukrem
Przedstawiciele sektora rolnego w krajach, które głosowały przeciwko porozumieniu, obawiają się zwiększonej i nieuczciwej konkurencji, zwłaszcza dla rolników. Na przykład, kwota na wołowinę zostanie zwiększona o 99 000 ton masy ubojowej przy niskim cłu wynoszącym 7,5%. Stanowi to dodatek do obecnego kontyngentu wynoszącego 68 000 ton (ekwiwalent masy ubojowej), który wkrótce będzie mógł być importowany do UE przy stawce celnej 0% (obecnie 20%).
W przypadku mięsa drobiowego dodatkowa ilość wynosi 180 000 ton przy stawce celnej 0%. Stanowi to dodatek do istniejącej ilości około 407 000 ton (w przeliczeniu na masę tuszy). W przypadku cukru, obecna ilość, którą można importować z obniżoną stawką celną, wynosi około 314 000 ton. Cło to zostanie zniesione dla pierwszych 180 000 ton importowanych z Brazylii i wkrótce będzie mogło być importowane do UE bez cła. Ponadto dla Paragwaju zostanie utworzony nowy, dodatkowy kontyngent bezcłowy w wysokości 10 000 ton.
|
Współczynnik produkcji/kwota Liczby w milionach ton w 2024 r. |
Wielkość produkcji (źródło: Eurostat) |
Ostateczna niska stawka kontyngentu (w ramach kontyngentu nadal obowiązują różne stawki). |
|
Wołowina |
6,6 |
0,158 |
|
Mięso drobiowe |
13,9 |
0,588 |
|
Cukier (24/25) |
16,0 |
0,324 (w tym 0,19 do 0%) |
Wolumeny w stosunku do produkcji
Komisja Europejska wskazuje, że wolumeny są stosunkowo niewielkie w porównaniu z rzeczywistą produkcją omawianych produktów. Powinno to ograniczyć wpływ na rynek. Jednakże, zdaniem przedstawicieli różnych sektorów w różnych krajach, dodatkowe wolumeny w okresach presji cenowej mogą zwiększyć presję i obniżyć marże. Na przykład, przemysł cukrowniczy od lat zmaga się ze spadkiem konsumpcji, a areał upraw ulega zmniejszeniu. Wskazują oni również na wysokie standardy produkcji, jakich oczekuje się od rolników w Unii Europejskiej. Produkty importowane muszą spełniać co najmniej te same wymagania, a gwarancje muszą być niepodważalne, zgodnie z wynegocjowanymi ustaleniami.
Chociaż zwolennicy sektora drobiu pierwotnego protestują przeciwko umowie od lat, inne głosy słychać również w dalszej części łańcucha dostaw. Na przykład, argumentowano, że UE po prostu polega na imporcie, aby zaspokoić cały popyt na filety z kurczaka. Co więcej, ceny były w ostatnich latach bardzo wysokie, co ostatecznie nie leży w najlepszym interesie konsumenta. Dodatkowa podaż mogłaby faktycznie złagodzić presję w tym obszarze. Sektor mleczarski również jest zadowolony i dostrzega potencjał wzrostu eksportu do Europy Południowej.
Zobowiązania do zielonego światła
Aby zapewnić zielone światło dla umowy, Komisja Europejska podjęła w tym tygodniu dodatkowe zobowiązania wobec włoskiego ministra rolnictwa Lollobrigidy, aby zapewnić sobie poparcie jego kraju. Począwszy od 2028 roku, znaczny dodatkowy budżet w wysokości 45 miliardów euro zostanie przeznaczony na wsparcie europejskiego rolnictwa. Przewidziano również pakiet finansowy w wysokości 6 miliardów euro na wypadek, gdyby umowa doprowadziła do spadków cen i zakłóceń w niektórych sektorach. Powinno to ograniczyć zmienność rynku.
W tym celu zostanie wprowadzony swoisty hamulec ręczny, który będzie można zastosować w przypadku gwałtownego wzrostu wolumenu importu niektórych produktów rolnych (wzrost o ponad 8%) lub spadku cen (spadek cen o ponad 8%) w porównaniu ze średnią trzyletnią, ogłosił w środę europejski komisarz ds. handlu Maros Šefčovic. Mercosur nie otrzymał jeszcze ostatecznego zielonego światła; Parlament Europejski nadal może opóźnić lub zablokować jego wdrożenie. Wydaje się to mało prawdopodobne, biorąc pod uwagę obecne poparcie państw członkowskich.