Cena gazu wzrosła o jedną trzecią w ciągu dwóch tygodni

Ceny ropy wzrosły w zeszłym tygodniu z powodu obaw o możliwą interwencję militarną USA w Iranie i groźby wyższych ceł importowych USA na kraje prowadzące z nim handel. W środę, 14 stycznia, cena ropy osiągnęła szczyt na poziomie 66,52 dolara za baryłkę, osiągając najwyższy poziom od 24 października 2025 roku. Od tego czasu cena ropy ponownie znalazła się pod presją, ale w momencie pisania tego tekstu (wtorek, popołudnie, 20 stycznia) wynosiła 65,01 dolara za baryłkę i nadal jest wyższa niż średnia z ostatnich dwóch miesięcy. 

Iran zagroził zamknięciem Cieśniny Ormuz w przypadku ataku ze strony USA. Przez tę wąską cieśninę przepływa około jedna trzecia światowego handlu ropą naftową. Jednak prawdopodobieństwo, że tak się stanie i że odniesie sukces (a nawet będzie to miało długofalowy wpływ), jest nikłe.

W ostatnich dniach Trump był mniej asertywny w kwestii ewentualnej interwencji, choć w zeszły weekend powiedział, że nadszedł czas na nowe przywództwo w Iranie, co skłoniło prezydenta Iranu Masuda Pezeshkiana do ostrzeżenia, że ​​atak na Najwyższego Przywódcę ajatollaha Chameneiego oznaczałby „wojnę totalną” przeciwko temu krajowi. Z powodu braku interwencji militarnej w Iranie i eskalacji wojny celnej, ceny ropy naftowej ponownie znajdują się pod presją. Nadprodukcja również nadal obniża ceny ropy.

Ceny ropy naftowej znalazły się pod presją, częściowo dlatego, że Trump ogłosił dodatkowe cło importowe w wysokości 10% (oprócz 15%) dla ośmiu krajów, w tym Holandii, które wysłały wojska na Grenlandię w ramach duńskiej misji rozpoznawczej. W odpowiedzi UE chce znieść pozostałe cła importowe jako środek zaradczy wobec ceł nałożonych przez Trumpa. Mówi się nawet o uruchomieniu instrumentu antyprzemocowego (ACI), lepiej znanego jako „bazooka”, który został ustanowiony w 2023 roku. Instrument ten może między innymi nakładać ograniczenia eksportowe i zakazywać firmom z danego kraju wstępu na rynek europejski. Ta wznowiona wojna celna może zaszkodzić gospodarkom zarówno UE, jak i USA, a tym samym ograniczyć popyt na ropę.

Jednym z czynników wpływających na cenę ropy jest zamknięcie pola naftowego Tengiz w Kazachstanie z powodu pożarów. Eksport ropy z Kazachstanu został już zakłócony po ataku ukraińskiego drona na terminal Konsorcjum Rurociągów Kaspijskich nad Morzem Czarnym w Rosji w listopadzie.

Diesel
20 stycznia cena oleju napędowego wynosiła 132,80 euro za 100 litrów dla pojemności 4.000 litrów lub większej (cena dla członków LTO). Tydzień wcześniej olej napędowy kosztował 130,57 euro za 100 litrów.

Stopniowy całkowity zakaz rosyjskiego gazu
Cena gazu gwałtownie wzrosła, z 27,40 euro za MWh 5 stycznia do 36,47 euro za MWh w momencie pisania tego tekstu (20 stycznia). W ubiegły piątek, 16 stycznia, cena gazu osiągnęła szczyt na rynku kontraktów terminowych TTF, osiągając poziom 36,88 euro za MWh, co stanowi najwyższą cenę od sześciu miesięcy. W ciągu dwóch tygodni cena gazu wzrosła o jedną trzecią. Winna jest zimowa pogoda, ale do wzrostu cen przyczyniają się również napięcia geopolityczne wokół Iranu. Oprócz ropy naftowej, zamknięcie Cieśniny Ormuz stwarza również zagrożenie dla gazu. Jest to jedyna droga transportu skroplonego gazu ziemnego z Kataru, który stanowi około jednej piątej eksportu LNG. Niepokoje geopolityczne wpływają na ceny gazu.

Częściowo z powodu sankcji na rosyjski gaz, Europa stała się bardzo zależna od amerykańskiego LNG. W zeszłym miesiącu w Brukseli osiągnięto porozumienie w sprawie stopniowego zakazu importu rosyjskiego gazu. Import rosyjskiego LNG zostanie całkowicie zakazany od 1 stycznia 2027 r., a import gazu rurociągowego najpóźniej 1 listopada 2027 r. „Rosja nigdy więcej nie będzie mogła używać eksportu paliw kopalnych jako broni przeciwko Europie” – powiedział Ville Niinistö, sprawozdawca Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, w komunikacie prasowym Parlamentu Europejskiego. Pomimo sankcji na rosyjski gaz, 13% importu gazu do UE nadal pochodzi z Rosji, a jego wartość przekracza 15 miliardów euro rocznie. W przypadku ropy naftowej stanowi to zaledwie 3% importowanej ropy. Pojawia się jednak pytanie, jak bardzo chcemy pozostać zależni od Amerykanów, a nie od Rosjan, skoro USA stają się sojusznikami Europy.

Z powodu zimowej aury europejskie rezerwy gazu zostały znacznie uszczuplone. W Europie rezerwy są obecnie zapełnione w nieco ponad połowie. W Holandii jest to ponad 36%. Rok temu wskaźnik ten wynosił odpowiednio prawie 72% i 46%. Rezerwy gazu były już na początku zimy mniej pełne ze względu na niską cenę gazu. Według ustępującej minister energii Sophie Hermans (VVD), nie ma powodu do obaw, ponieważ poza magazynami jest wystarczająco dużo gazu. Powiedziała ona Nu.nl: „Statki z gazem płynnym cumują tu co tydzień. Jest bardzo stabilnie i spokojnie. Więc gazu jest wystarczająco dużo”.

Wydawało się, że zimowa aura dobiegła końca, ale w tym tygodniu temperatury znów spadają (choć prawdziwy mróz wydaje się nieuchwytny). Według raportu pogodowego National Energy Dashboard, zapotrzebowanie na gaz do ogrzewania przez cały tydzień było wyższe niż średnia z zeszłego tygodnia.

Śródmieście
Produkcja energii słonecznej i wiatrowej podlegała wahaniom w tym tygodniu. W czwartek obie generowały znacznie więcej niż średnia z trzech lat. Średnia dzienna na Europejskiej Giełdzie Energii (Epex Spot) wahała się w zeszłym tygodniu na stosunkowo stabilnym (wysokim) poziomie, wahając się od 97,60 euro za MWh 15 stycznia do 139,98 euro (19 stycznia).