Europejska organizacja parasolowa ds. rolnictwa Copa-Cogeca apeluje do Unii Europejskiej o natychmiastowe zawieszenie podatku węglowego od importowanych nawozów (CBAM). Według organizacji, w obliczu spadku importu nawozów azotowych o ponad 80% od momentu wprowadzenia tego mechanizmu, zbliża się nowy kryzys w rolnictwie.
Najnowsze dane Komisji Europejskiej pokazują, że UE zaimportowała 179 877 ton nawozów azotowych w styczniu 2026 r., w porównaniu z 1 183 728 tonami w styczniu 2025 r. Oznacza to, że import spadł poniżej 16% normalnego poziomu. Copa-Cogeca uważa to za dowód na to, że wprowadzenie mechanizmu dostosowania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla (CBAM) bez wystarczających zabezpieczeń technicznych powoduje poważne zakłócenia na rynku.
Presja na produkcję rolną
Nawozy azotowe podlegają bezpośrednio przepisom CBAM i stanowią około 46% całkowitego zużycia nawozów w UE. Ponad 30% z nich jest tradycyjnie importowane. Według organizacji rolniczych, tak duża redukcja nie może pozostać niezauważona.
Zdaniem Copa-Cogeca, gwałtowny spadek zagraża stabilności europejskiej produkcji rolnej. Już w grudniu 2025 roku, tuż przed wejściem w życie CBAM, pojawiły się oznaki niepokoju na rynku spowodowanego antycypacyjnymi zachowaniami zakupowymi.
Jednocześnie ceny nadal rosną. W styczniu 2026 roku ceny nawozów były o 25% wyższe niż średnia z 2024 roku. Według Europejskiej Federacji, nawozy stanowią średnio od 15% do 30% kosztów środków produkcji ponoszonych przez rolników. Zwłaszcza w rolnictwie, gdzie ujemne marże odnotowuje się trzeci rok z rzędu, sytuacja grozi załamaniem w kilku państwach członkowskich, uważa Copa-Cogeca.
Niskie zapasy
Niepokojący jest również stan zapasów. Średnio obecne zapasy pokrywają jedynie 45–50% zapotrzebowania na nawozy na zbiory w 2026 roku. W krajach takich jak Włochy i Irlandia poziomy te są jeszcze niższe. Co więcej, przygotowania do sezonu wegetacyjnego w 2027 roku nie zostały jeszcze uwzględnione.
Zdaniem Copa-Cogeca, pokazuje to, jak wrażliwa stała się europejska produkcja żywności. „Kiedy import spada o ponad 80%, ceny nadal rosną, a dostępność staje się niepewna, nie jest to już teoretyczne ryzyko, lecz bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego” – twierdzą.
Rolnicza organizacja parasolowa ponawia swoje wcześniejsze postulaty, podnoszone również podczas protestów w grudniu i styczniu. Na przykład, organizacja domaga się odroczenia wdrożenia CBAM dla nawozów do czasu wprowadzenia wystarczających gwarancji technicznych zapewniających przewidywalne ceny importowe i fakturowe oraz zapobiegających zakłóceniom w łańcuchu dostaw. Copa-Cogeca opowiada się również za wprowadzeniem środków strukturalnych rekompensujących rolnikom dodatkowe koszty.