Decyzja o uwolnieniu 400 milionów baryłek ropy ze strategicznych rezerw ropy naftowej nie uspokoiła jeszcze rynku ropy. Z powodu konfliktu z Iranem i praktycznie wstrzymanego transportu przez Cieśninę Ormuz, ceny energii nadal rosną, wywierając coraz większą presję na globalną gospodarkę i łańcuchy żywnościowe. Dowiedz się więcej o cenach energii i problemach z dostawami.
Członkowie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) podjęli w środę, 11 marca, decyzję o udostępnieniu na rynku 400 milionów baryłek ropy naftowej ze światowych rezerw, aby ustabilizować rynek ropy. „Wojna na Bliskim Wschodzie powoduje największe zakłócenia w dostawach w historii światowego rynku ropy naftowej” – podała IEA.
Jednak rynek ropy naftowej nadal rósł, a cena baryłki ponownie przekroczyła 100 dolarów 12 marca. 15 marca osiągnięto poziom 106,19 dolarów za baryłkę. W chwili pisania tego tekstu cena ropy Brent wynosi 101,95 dolarów. Oznacza to, że cena ropy wzrosła o 39,9% od 27 lutego (dzień przed atakiem USA i Izraela na Iran).
Cena oleju napędowego osiągnęła szczyt 9 marca, wynosząc 186,55 euro za 100 litrów, zaczynając od 4.000 litrów (cena dla członków LTO). Następnego dnia była o 9 euro niższa, ale cena ponownie rośnie. Dziś płaci się 177,80 euro za 100 litrów.
Cena gazu również osiągnęła ostatni szczyt 9 marca, osiągając 56,45 euro za MWh. Cena spadła 10 marca i od tego czasu ponownie rośnie. Gaz jest obecnie notowany na rynku kontraktów terminowych TTF po 51,58 euro za megawatogodzinę, co stanowi wzrost o 61,4% w porównaniu z 27 lutego (31,96 euro za MWh).
Najważniejszym czynnikiem stabilności dostaw ropy naftowej i gazu pozostaje wznowienie żeglugi przez Cieśninę Ormuz. „Odpowiednie mechanizmy ubezpieczeniowe i fizyczna ochrona żeglugi są niezbędne do wznowienia dostaw” – stwierdza agencja energetyczna.
W wywiadzie dla „Financial Times” Donald Trump wezwał partnerów z NATO do pomocy Stanom Zjednoczonym w zapewnieniu bezpieczeństwa żeglugi przez Cieśninę Ormuz. Kilku partnerów, w tym Holandia, zasygnalizowało już, że nie są tym zainteresowani. Trump próbuje również wywrzeć presję na Chiny, grożąc, że nie uda się do Chin pod koniec marca.
Cieśnina Ormuz jest de facto nieprzejezdna. Dziś w pobliżu został trafiony kolejny tankowiec, jak donosi… UKMTO, brytyjska organizacja monitorująca bezpieczeństwo morskie. Ponadto Iran również atakuje obiekty naftowe i gazowe w regionie. Na przykład pole gazowe Shah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich zostało zamknięte po ataku dronów, podobnie jak strefa przemysłowa Fudżajra, jeden z największych węzłów magazynowych na świecie.
Rząd się nie martwi
Rząd Holandii nie ma obecnie poważnych obaw dotyczących bezpieczeństwa dostaw ani fizycznych niedoborów ropy naftowej lub gazu w Holandii i uważa za mało prawdopodobne, aby nastąpiła eskalacja cen na skalę kryzysu energetycznego z 2022 roku. Co więcej, istnieją czynniki łagodzące. Oczekuje się wzrostu dostaw LNG ze Stanów Zjednoczonych, a wiele krajów azjatyckich przechodzi z gazu na węgiel. Rząd Holandii spodziewa się również ograniczenia szczytu cen poprzez wprowadzenie na rynek 400 milionów baryłek ropy ze strategicznych rezerw, wspólnie z 31 innymi państwami członkowskimi Międzynarodowej Agencji Energii (IEA). W przypadku Holandii dotyczy to ponad 5,36 miliona baryłek. Ponadto, różne kraje OPEC zamierzają zwiększyć produkcję ropy naftowej od kwietnia. W liście z 16 marca rząd wskazuje również na możliwość przekierowania części produkcji regionu za pośrednictwem rurociągu naftowego Wschód-Zachód w Arabii Saudyjskiej oraz rurociągu naftowego Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Nie ma w nim wzmianki o tym, że Iran atakuje infrastrukturę naftową tego kraju.
W liście do Izby Reprezentantów, Gabinet wskazuje ponadto, że od 25% do 33% surowców do produkcji nawozów, takich jak siarka, mocznik i amoniak, będących przedmiotem globalnego handlu, pochodzi z regionu Zatoki Perskiej. „Co więcej, produkcja nawozów jest bardzo energochłonna, a wyższe ceny energii w tym regionie mają znaczący wpływ na ceny. Może to pośrednio przełożyć się na wzrost światowych cen żywności”.
CPB obliczył dwa scenariusze, w których inflacja jest o 0,6 punktu procentowego wyższa i wynosi 2,9% w pierwszym scenariuszu i o 1,5 punktu procentowego wyższa i wynosi 3,8% w drugim scenariuszu.
Konflikt szkodzi również całej gospodarce. Im dłużej Cieśnina Ormuz pozostaje zamknięta, tym poważniejszy jest spadek wzrostu gospodarczego. Rabobank przedstawia trzy scenariusze dotyczące cen energii i wzrostu gospodarczego. W scenariuszu bazowym bank zakłada, że konflikt potrwa kilka tygodni, a Cieśnina Ormuz – przez którą przepływa około jedna piąta światowego przepływu ropy naftowej i gazu – będzie zamknięta jedynie częściowo i tymczasowo. Cena ropy naftowej w marcu i kwietniu wyniesie średnio 86 dolarów za baryłkę, podczas gdy gaz będzie kosztował średnio 52 euro za megawatogodzinę na rynku kontraktów terminowych TTF, po czym cena ponownie spadnie, począwszy od lata. Wzrost gospodarczy wyniesie 1,4%, nieco poniżej 1,5% oczekiwanych przed konfliktem.
W drugim scenariuszu żegluga przez cieśninę zostaje całkowicie sparaliżowana, co prowadzi do poważnych niedoborów na rynkach energii. W trzecim scenariuszu główne rafinerie ropy naftowej i instalacje gazowe w regionie zostają tak poważnie uszkodzone, że pozostają wyłączone z eksploatacji przez lata. W najgorszym scenariuszu Rabobanku cena ropy wzrasta do 150 dolarów za baryłkę, a gazu do 125 euro za MWh. Ceny utrzymywałyby się wówczas przez lata powyżej poziomu ze scenariusza 2, z ceną ropy powyżej 110 dolarów za baryłkę, a gazu powyżej 100 euro za MWh. W tym scenariuszu holenderski wzrost gospodarczy spadłby w tym roku do 0,6%.
Możliwe środki
Holenderski rząd obiecał Izbie Reprezentantów przedstawienie listy możliwych środków łagodzących wysokie ceny energii. Rozważane przez rząd środki obejmują: dopłatę energetyczną, pułap cen energii, tymczasową obniżkę podatku energetycznego i akcyzy na paliwo, podwyższenie kwoty wolnej od podatku na podróże, podwyższenie dodatku mieszkaniowego oraz podwyższenie płacy minimalnej.
W przypadku przedsiębiorców, rząd w umowie koalicyjnej zgodził się już na rozszerzenie, zwiększenie i poszerzenie Pośredniej Rekompensaty Kosztów (IKC), którą otrzymują już energochłonni, duzi odbiorcy energii elektrycznej. Przewidziano również pewną kwotę na rekompensatę kosztów energii elektrycznej dla przedsiębiorstw od 2028 roku.
Cena prądu
Około połowa energii elektrycznej w Holandii jest obecnie wytwarzana w sposób zrównoważony, ale gaz pozostaje ważny dla produkcji, zwłaszcza w okresach, gdy energia wiatrowa i słoneczna jest słabo generowana. Cena energii elektrycznej na giełdzie EPEX SPOT wahała się w zeszłym tygodniu między 143,87 a 68,47 euro za MWh.