Globalne niedobory nawozów mogą potencjalnie powodować wahania na rynkach towarów rolnych, takich jak pszenica, soja i cukier, począwszy od tego lata, zgodnie z raportem opublikowanym dzisiaj przez ABN Amro. Sektor spożywczy pozostaje podatny na kryzysy ze względu na zależność od gazu ziemnego, stwierdza bank w najnowszym raporcie State of Food. Dowiedz się więcej o przeszkodach, jakie bank dostrzega dla dalszej elektryfikacji.
Ze względu na długoterminowe kontrakty energetyczne, wpływ wysokich cen gazu i energii elektrycznej jest obecnie nadal ograniczony. „W krótkim okresie odczuwalne są głównie wyższe koszty transportu drogowego, ceny kontenerów i fracht lotniczy” – stwierdza ABN Amro. Bank przewiduje, że sektor spożywczy również będzie musiał zmierzyć się z wyższymi cenami energii w dalszej części roku, po wygaśnięciu kontraktów energetycznych, ponieważ powszechnie uważa się, że ceny energii pozostaną wysokie przez dłuższy czas z powodu poważnych uszkodzeń instalacji do produkcji i transportu paliw kopalnych.
Według ABN Amro, przemysł spożywczy zmniejszył zużycie gazu ziemnego, po uwzględnieniu niższej produkcji, o 8%, podczas gdy zużycie energii elektrycznej wzrosło o 12%. Pomimo elektryfikacji, gaz ziemny nadal stanowi 70% energii zużywanej w przemyśle spożywczym.
Zależność ta znacznie różni się w zależności od sektora. Według danych CBS, przemysł mączny jest w 89% zależny od gazu ziemnego, pomimo 24% spadku w latach 2021–2024, podczas gdy rzeźnie mają obecnie 42% udziału po zmniejszeniu zużycia gazu o 9%.
Jak wynika z raportu, w przeciwieństwie do kryzysu energetycznego z 2022 r., obecnie korelacja między wysokimi cenami gazu i energii elektrycznej jest mniejsza, dlatego firmy, które przeszły na elektryfikację, korzystają ze stosunkowo niższych cen energii elektrycznej.
Ograniczone możliwości finansowania elektryfikacji
Przeciążona sieć energetyczna stanowi oczywiście poważną przeszkodę dla dalszej elektryfikacji przedsiębiorstw, ale ABN Amro dostrzega inną istotną przeszkodę: ograniczone możliwości finansowania. „Firmy z branży spożywczej inwestują w nowe maszyny tylko raz na dziesięć do dwudziestu lat. Zrównoważone alternatywy często charakteryzują się dłuższym okresem zwrotu niż konwencjonalne instalacje gazu ziemnego, częściowo dlatego, że infrastruktura gazu ziemnego jest już dostępna, a zrównoważone opcje są droższe i mniej niezawodne technicznie. Aby nadal wybierać zrównoważoną alternatywę, firmy muszą posiadać długoterminowe gwarancje sprzedaży. Jest to sprzeczne z rzeczywistością w branży spożywczej, gdzie umowy sprzedaży często
zostanie zawarta tylko na rok lub dwa lata”. W rezultacie,
Według banku przemysł spożywczy na razie pozostanie uzależniony od „kaprysów rynku gazu ziemnego”.
Ceny żywności rosną
W raporcie ABN Amro krótko odniósł się również do cen żywności. W 2025 roku wskaźnik FAO Food Real Price Index (międzynarodowe ceny produktów rolnych, skorygowane o inflację) pozostał bez zmian. W pierwszych miesiącach tego roku indeks nieznacznie wzrósł. Bank przewiduje, że „ten trend wzrostowy będzie się jeszcze bardziej nasilać, biorąc pod uwagę wojnę z Iranem, która wpłynie na ceny z powodu zakłóceń w łańcuchu dostaw nawozów i wzrostu cen energii”. Przewiduje się również wzrost inflacji cen żywności w Holandii w 2026 roku.