Trzecia ocena Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dotycząca neonikotynoidów: imidakloprydu, klotianidyny i tiametoksamu, spodziewana jest w tym miesiącu i nie wygląda ona dobrze.
Autor: Hinse Boonstra (kierownik ds. polityki rolnej i kontaktów z interesariuszami)
EFSA, podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich ocen, wykorzystała projekt przepisów (jeszcze niezatwierdzonych) do badań nad pszczołami, Bee Guidance. Te nowe przepisy są niewykonalne. To jest powód, dla którego projekt Bee Guidance nie został zatwierdzony przez państwa członkowskie UE. Nie przeszkodziło to i nie przeszkodzi Komisji Europejskiej w ograniczeniu stosowania neonikotynoidów na podstawie tych wytycznych. Taki stan rzeczy oznacza, że producenci niepotrzebnie tracą cenne zasoby, a zaufanie do europejskiego zezwolenia na zasoby jest podważone.
Część 1
W 2013 r. EFSA oceniła stosowanie 3 neonikotynoidów (neonikotynoidów). Strona ta wykorzystała w tym celu Bee Guidance. Na podstawie tej koncepcji EFSA uznała, że istnieją potencjalne ryzyka i luki w wiedzy dotyczące stosowania neonikotynoidów. Ważne jest, że różne strony (w tym Komisja Europejska i EFSA) wskazały wówczas, że ten projekt wytycznych jest niewystarczający i należy go udoskonalić. Projekt wytycznych nie został zatem jeszcze zatwierdzony przez państwa członkowskie UE. Nie przeszkodziło to Komisji w wprowadzeniu zakazu stosowania neonikotynoidów w uprawach atrakcyjnych dla pszczół w 2013 r. Ta decyzja Komisji jest kontrowersyjna i nie jest popierana przez większość państw członkowskich.
Różne strony (biznes, instytuty badawcze i państwa członkowskie UE) wyraziły istotną krytykę projektu wytycznych i jego stosowania. Największym problemem są nierealistyczne kryteria badawcze i cele ochrony. Aby je spełnić, na przykład powierzchnia równa wyspie Malcie jest wymagana do testów terenowych. W 'Ocena ryzyka dla zapylaczy pszczół, propozycja podejścia praktycznegoEuropejskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (ECPA) przedstawia listę tych problemów i możliwości ich rozwiązania.
W ostatnich latach złożono różne propozycje. Nie skłoniło to jeszcze Komisji do ulepszenia niezatwierdzonego i niepraktycznego Bee Guidance. Jest to problem, ponieważ EFSA odrzuca istniejące i nowe badania przy jego stosowaniu, ponieważ nie spełniają one (już) wymogów. Nic więc dziwnego, że EFSA identyfikuje potencjalne ryzyka i luki w wiedzy.
(Tekst jest kontynuowany pod zdjęciem)
Badanie terenowe mające na celu sprawdzenie wpływu otoczki nasion rzepaku na dzikie pszczoły.
Dwęgorz 2
W 2016 r. EFSA, w imieniu Komisji, oceniła pozostałe zastosowania 3 neonikotynoidów. Było to powtórzenie działań. Niezatwierdzone i niepraktyczne wytyczne dotyczące pszczół zostały ponownie wprowadzone, a EFSA ponownie zidentyfikowała luki w wiedzy i potencjalne zagrożenia. Na podstawie oceny Komisja napisała w zeszłym roku wniosek o zakaz wszystkich pozostałych zastosowań, z wyjątkiem stosowania w szklarniach. Wiele państw członkowskich UE również nie jest z tego zadowolonych. Komisja nie poddała zatem jeszcze wniosku pod głosowanie.
Część 3
Trzecia ocena spodziewana jest w tym miesiącu. Tym razem będzie to ocena zakazu z 2013 r. Ponownie EFSA wykorzystała niepraktyczne i niezatwierdzone Bee Guidance. Ocena nie jest jeszcze publiczna, ale nietrudno zgadnąć, jaka będzie. Oczekuje się, że po tej trzeciej ocenie Komisja przedstawi swoje propozycje z ubiegłego roku dotyczące dalszych ograniczeń stosowania trzech neonikotynoidów komitetowi państw członkowskich UE w celu głosowania.
Rozwiązanie
Trylogia neonikotynoidów osiąga punkt kulminacyjny wraz z tym oczekiwanym europejskim głosowaniem. Główną rolę odgrywa koncepcja niezatwierdzonego i niepraktycznego Bee Guidance jako część społecznie i politycznie nacechowanego procesu. Pracownik Komisji Europejskiej wyraził to pięknie w 2014 r.: „Ostatnie zawieszenie niektórych zastosowań neonikotynoidowych insektycydów nie zostało nałożone, ponieważ stanowią one główne zagrożenie dla zdrowia pszczół, ale dlatego, że były jedynym czynnikiem, który Komisja Europejska mogła szybko uregulować”. „Pestycydy to tylko jeden z kilku czynników, które wpływają na pszczoły. Innych, takich jak zmiana klimatu, bioróżnorodność, dostępność żywności, szkodniki i choroby, nie da się rozwiązać za pomocą podstawowego aktu prawnego”.
Komisja Europejska stosuje podwójne standardy. Niezatwierdzone Bee Guidance również wykazuje luki w wiedzy i potencjalne ryzyko dla pszczół w przypadku innych produktów, ale nie doprowadziło to jeszcze do propozycji daleko idących ograniczeń. Ponadto Komisja stosuje inną procedurę dla wytycznych niż normalna procedura dla Bee Guidance. Wytyczne powinny być stosowane dopiero po ich zatwierdzeniu.
Ograniczenie neonikotynoidów byłoby uzasadnione, gdyby pomogło to zdrowiu pszczół. Wydaje się, że tak nie jest. Ani wprowadzenie neonikotynoidów, ani obecne ograniczenia ich stosowania nie wykazały związku przyczynowo-skutkowego z rozwojem populacji pszczół. W międzyczasie przeprowadzono wiele nowych badań. Badania te potwierdzają obraz, że przy stosowaniu zgodnie z etykietą nie ma niedopuszczalnych skutków neonikotynoidów na kolonie pszczół miodnych.
Mniej informacji jest dostępnych dla populacji dzikich pszczół, ale i tutaj niedopuszczalny efekt wydaje się mało prawdopodobny. Oczywiste jest, że zdrowie pszczół zależy od wielu czynników. W przypadku pszczół miodnych występowanie chorób i szkodników oraz praktyki pszczelarskie wydają się być ważne. W przypadku populacji dzikich pszczół kluczowe znaczenie ma dostępność możliwości gniazdowania i wystarczająca ilość pożywienia.
(Tekst jest kontynuowany pod zdjęciem)
Roztocz Varroa jest szkodnikiem pszczół miodnych. Jest pasożytem i przenosi choroby.
Wynikiem trylogii neonikotynoidowej jest to, że rolnicy muszą tracić cenne zasoby, które nie wydają się pomagać pszczołom w zdrowiu. Jednocześnie polityczne wykorzystanie niezatwierdzonego Bee Guidance szkodzi zaufaniu do europejskiego zatwierdzenia zasobów. Nie sprzyja to chęci inwestowania w skuteczny pakiet zasobów, który jest tak ważny dla rolników.
Nadzieja leży teraz w państwach członkowskich UE. Być może uda im się przekonać Komisję do zawieszenia podejmowania decyzji w sprawie neonikotynoidów do czasu przeprowadzenia ponownej oceny przez EFSA na podstawie ulepszonego i zatwierdzonego przewodnika Bee Guidance.
W razie pytań prosimy o kontakt z Hinse Boonstra za pośrednictwem hinse.boonstra@bayer.com lub 06-46024177.
Neonikotynoidy są stosowane jako zaprawy nasienne buraków cukrowych.