Dostarczone przez Limagraina
W tym roku warto rozważyć zastosowanie nawozu fosforowego w rzędzie.
Ósma edycja Maize Challenge rozpoczęła się 18 marca. W ramach tego projektu Limagrain i NAJK zachęcają młodych rolników do przeniesienia uprawy kukurydzy na wyższy poziom, dzieląc się wiedzą i ucząc się od siebie nawzajem.
Jelle Besten, zwycięzca przedostatniej edycji, jest tego doskonałym przykładem. Każdego roku celowo pracuje nad optymalizacją uprawy kukurydzy. Robi to między innymi poprzez terminowe wysiewanie, wprowadzanie roślin okrywowych i efektywniejsze nawożenie. W tym roku idzie o krok dalej, stosując płynny nawóz fosforowy i granulat w rzędach, aby zwalczać drutowce na zaoranych użytkach zielonych.
Gospodarstwo mleczarskie rodziny Besten w Haarle w prowincji Overijssel położone jest pomiędzy dwoma obszarami Natura 2000 i na terenie parku narodowego. „Oznacza to dojenie w sposób jak najbardziej zrównoważony, również za dodatkowe euro do ceny mleka” – wyjaśnia Jelle Besten, uczestnik programu PlanetProof firmy FrieslandCampina. Gospodarstwo jest dość rozległe i nie ponosi kosztów utylizacji obornika. „Uczestniczymy w wypasie bydła i dążymy do uzyskania dużej ilości białka z własnej ziemi. Chcemy uzyskać jak najlepszy wynik we Wskaźniku Gospodarki Obiegu Zamkniętego”.
W 2024 roku Jelle wygrał konkurs Maize Challenge. Radził sobie dobrze na wszystkich frontach uprawy kukurydzy i wygrał wyjazd studyjny do Francji. „Chłodną i deszczową wiosną 2024 roku mieliśmy szczęście, że udało nam się zasiać na czas, 13 maja, na naszej żyznej, piaszczystej glebie. W wielu miejscach nie było to możliwe. W rezultacie uzyskaliśmy równomierne wschody i wysoką jakość” – mówi Besten. Kiszonka z kukurydzy LG 31.219 Jelle zawierała 1.039 VEM, 420 gramów skrobi i 60,4% strawności NDF przy 40,7% suchej masy.
Liczby wyraźnie widoczne
Aby skutecznie zarządzać uprawą traw i kukurydzy, Jelle chce mieć jasny obraz sytuacji. „Moja dziewczyna Esther pracuje jako doradca w firmie dostarczającej mieszanki paszowe. Razem z nią wypełniamy Wskaźnik Gospodarki Obiegu Zamkniętego. Znaj swoje dane, ponieważ wtedy dokładnie wiesz, co robisz i możesz odpowiednio sterować” – wyjaśnia Besten. „Wyzwanie dało mi nową wiedzę. W szczególności znacznie lepiej rozumiem uwalnianie azotu z roślin okrywowych i zaoranych użytków zielonych. Oraz potrzeby nawozowe naszej kukurydzy. To pozwala mi na bardziej efektywne nawożenie. Nie tylko naszą własną gnojowicą i obornikiem, ale także nawozami sztucznymi, płynnymi, granulowanymi lub w formie granulatu. Dodatkowo stosujemy koncentrat mineralny, substytut nawozu, który faktycznie się opłaca. Przechowujemy go oddzielnie w zbiorniku wyłożonym folią i wykorzystujemy głównie na użytkach zielonych”.
W 2025 roku partnerzy zasiali 2 maja 10 hektarów kukurydzy: 2 hektary LG 31.219, który został częściowo zebrany jako CCM i 8 hektarów LG 32.257Zbiór odbył się 24 września. „W przypadku 32 257 roślin wybieram odmianę średnio-wczesną, ponieważ uważam, że odmiany bardzo wczesne dają mniejsze plony. W 2024 roku podsialiśmy życicę wielokwiatową, ale wolę siać rośliny okrywowe po zbiorach kukurydzy. A potem, zamiast życicy wielokwiatowej, wolę żyto, rzodkiewkę oleistą lub jarmuż. Orkę wykonuję stosunkowo płytko, a wtedy gęsty system korzeniowy trawy jest trudny do obróbki”.
Pole kukurydzy zostało nawożone 40 metrami sześciennymi gnojowicy przed siewem oraz płynnym nawozem NTS zawierającym bor, azot i siarkę w rzędzie w trakcie siewu. „Aby zebrać 18 ton suchej masy, trzeba dobrze nawozić kukurydzę. A następnie uprawiać dobrą roślinę okrywową, aby zapobiec wypłukiwaniu azotu”. W zeszłym roku kukurydza dała plon 18,3 tony suchej masy z hektara, z zawartością 1.012 VEM, 378 skrobi, 57,1% strawności NDF i 42% zawartością suchej masy.
Podejście w 2026 roku
Ponieważ farma mleczarska w Haarle znajduje się na terenie należącym do państwa, obowiązuje 20% obniżka nawozów azotowych. „Dzięki zniesieniu derogacji, zużycie azotu z obornika zostało już zmniejszone z 230 do 170 kilogramów N na hektar. Z drugiej strony, możemy teraz ponownie stosować nawozy fosforowe w rzędach kukurydzy. I właśnie to zrobimy w 2026 roku, aby zapewnić kukurydzy jeszcze lepszy start. Na zaoranych użytkach zielonych stosujemy również nawóz granulowany w rzędach. Zawiera on niewielką ilość azotu, fosforanów, manganu i cynku, a także insektycyd skuteczny przeciwko drutowcom i stonce kukurydzianej” – wyjaśnia Besten, wskazując, że precyzyjne nawożenie staje się coraz bardziej niezbędne.
Tematem konkursu Kukurydza 2026 jest optymalizacja upraw i ograniczenie wypłukiwania minerałów. „Ograniczamy wypłukiwanie azotu poprzez terminowy siew i wprowadzanie roślin okrywowych, co pozwala kukurydzy na wykorzystanie azotu z nich w odpowiednim momencie. Na zaoranych użytkach zielonych, które dostarczają dużo azotu, rezygnujemy z gnojowicy. Stosujemy tu jedynie płynny nawóz NTS i granulaty w rzędach, a dodatkowo potas bezpośrednio po wschodach. W ten sposób zapewniamy również naszym użytkom zielonym więcej gnojowicy”.
W 2025 roku część kukurydzy została również zebrana jako CCM. „Teraz podajemy mieszankę CCM i rzepaku w stosunku 1:1 do boksu na paszę treściwą i do robota udojowego. Nasze krowy świetnie się na niej rozwijają, oszczędzamy na zakupie pasz treściwych, a po zbiorach CCM na polu pozostaje więcej materii organicznej” – mówi Besten.
Jako wskazówkę, radzi innym hodowcom zwierząt: siać rośliny okrywowe w odpowiednim czasie (około połowy września), wsypać roślinę okrywową do gleby w odpowiednim czasie (w marcu) i sprawdzić, czy można zastosować nawóz fosforanowy w rzędzie w tym roku. Wszystko to pomaga poprawić efektywność mineralizacji i ograniczyć wypłukiwanie. Podobnie jak dbanie o prawidłowe pH gleby, dlatego wapnujemy ją co dwa lata, bezpośrednio po siewie kukurydzy.
MaisChallenge 2026: skupienie się na optymalizacji upraw i lepszej jakości wody
W tym sezonie w ósmej edycji zawodów wystartowało 21 młodych rolników i trzy drużyny szkół rolniczych. MaisChallengeW tym roku koncentrujemy się na przyszłościowej uprawie pasz, ze szczególnym uwzględnieniem efektywności azotu, plonów i jakości wody. W tym kontekście Eurofins Agro pośredniczył w inauguracji w Wageningen. Analiza gleby i (gnojowicy) jest niezbędna do opracowania przemyślanego planu nawożenia i dalszego zwiększania efektywności. Specjaliści z firmy będą wspierać ekspertów LG ds. upraw w kierowaniu i ocenie uczestników, od przygotowania gleby i siewu, po zbiór i zakiszanie.
