Kontrakt na rynek terminowy na rzepak na Matif w Paryżu osiągnął w środę poziom 1000 euro za tonę. To wyjątkowe wydarzenie. W ciągu dnia cena dalej rosła, ostatecznie kończąc dzień mocno w dół. Czy kupujący mają lęk wysokości?
Ceny rzepaku wynoszące 500 euro za tonę są uważane za bardzo wyjątkowe. Stało się to w latach 2008, 2011 i 2012. Następnie rynek światowy przyzwyczaił się do cen na rynku terminowym, które wahają się od 300 do 400 euro za tonę. Tymczasem żaden limit cenowy nie jest zbyt szalony. W środę, 23 marca, na otwarciu Matif w Paryżu osiągnięto poziom 1000 €. Następnie cena wzrosła do 1021,75 €.
Puste półki z olejem roślinnym
Każdy, kto szuka oleju słonecznikowego lub alternatywy: oleju rzepakowego w supermarkecie, prawdopodobnie zobaczy pustą półkę. Teraz, gdy Ukraina zniknęła ze światowego handlu słonecznikami i olejem słonecznikowym, firmy zmuszone są szukać alternatyw. Na przykład do smażenia frytek. Olej rzepakowy to nieco podobny projekt, ale jego podaż jest niezwykle ograniczona.
Rynek od 2020 roku znajduje się w trendzie wzrostowym. Słabe zbiory w Europie z powodu przerzedzonego areału i katastrofalnie złe zbiory w Kanadzie spowodowały niedobory rzepaku. Kraje członkowskie UE zasiały więcej rzepaku jesienią ubiegłego roku, a siew również się powiódł. Jednak na krótką metę nie ma to sensu dla rynku. Prognozy plonów dla zbiorów w 2022 r. są o 7,5% wyższe niż w ubiegłym roku.
Ukraińskie zbiory okazują się mniejsze
Oprócz nasion słonecznika Ukraina produkuje również dużo rzepaku. Jest jednym z największych eksporterów na świecie. Ubiegłej jesieni powierzchnia rzepaku ozimego wzrosła do 1,41 mln ha. Najwyższy poziom od trzynastu lat i 40% wyższy niż w 2021 roku. Zapewniła to korzystna cena rynkowa. W międzyczasie staje się jasne, że nie wszystkie te rośliny można nawozić i opryskiwać na czas. W niektórych regionach przebywanie na boisku jest niebezpieczne. Firmy rolnicze są ostrzeliwane, maszyny jeżdżą po kopalniach, a personel odważa się wychodzić na ulice.
Nie jest jasne, jaki będzie to miało wpływ na produkcję. Pewne jest, że plon będzie niższy, ale pytanie ile. Pogoda również ma swoją rolę do odegrania. Z 6 mln ton importowanych przez UE w zeszłym sezonie 45% pochodzi z Ukrainy. Europa musi teraz pozyskiwać rzepak z Australii i Kanady, ale to musi tam być. Do tego dołączona jest metka z ceną.
Niedobór na obecnym rynku
Na razie ból występuje głównie krótkoterminowo. Kontrakt na Matif z lipca 2022 r. na nowe zbiory zamknął się wczoraj ceną 766 euro za tonę, po osiągnięciu szczytowego poziomu 811,75 euro za tonę. To wciąż ogromny punkt cenowy, ale wyraźna różnica w stosunku do ceny kontraktu z kwietnia 2022 roku. To ostatni kontrakt na starą uprawę.
Oprócz niedoboru rzepaku na cenę rynkową wpływają również wysokie ceny na rynku energii. W końcu olej rzepakowy może być również wykorzystywany jako biopaliwo, co przy takich cenach nie jest zbyt interesujące. Ceny innych olejów również gwałtownie wzrosły.
Wysoka cena jest interesująca dla holenderskich rolników, ale areał jest bardzo skromny. Rocznie waha się od 2.000 do 1.500 hektarów. Rzepak jary jest znacznie mniej interesującą uprawą ze względu na niższe plony i późniejszy termin zbioru. Wraz ze zniknięciem powłoki nasion neonikotynoidami i innymi środkami ochrony roślin stała się uprawą ryzykowną. Nawet przy tych cenach nie każdy rolnik jest gotów podjąć takie ryzyko.
Rosnąca cena śruty rzepakowej
Hodowcy widzą drugą stronę medalu. Ceny śruty rzepakowej również gwałtownie wzrosły wraz z wysokimi cenami nasion rzepaku. Indeks LEI za luty wynosi 385,65 euro za tonę. To wzrost o 5% w stosunku do początku tego roku. W praktyce za śrutę rzepakową trzeba płacić znacznie wyższe ceny. W nadchodzących miesiącach będą one tylko rosły.