Kto korzysta z banku fosforanów?

Schouten zapowiedział, że z banku fosforanów będzie można korzystać najwcześniej od 1 listopada list do parlamentu znany. The poprawki które należy wdrożyć w ustawie o nawozach, aby było to możliwe, są obecnie również znane. Stanowi m.in., że z uprawnień wnioskowanych w roku kalendarzowym 2018 można skorzystać dopiero w roku 2019.

Jak działa bank fosforanowy?
Z każdą transakcją 10% praw będących przedmiotem obrotu trafia do banku fosforanowego. Przedsiębiorcy nie wiedzą, ile praw będzie w banku w połowie września. O tym będzie wiadomo dopiero, gdy minister opublikuje to w Dzienniku Urzędowym. „Nie da się tego określić z góry”.

Kiedy uprawnienia zostaną uwolnione z banku fosforanów, nie mówimy już o uprawnieniach. Dotyczy to zwolnienia. Jest to związane z pułapem fosforanów w hodowli bydła mlecznego (84,9 mln kg). Każde dodatkowe prawo można uznać za nieuzasadnioną pomoc państwa. To, że nadal można powoływać się na „dodatkowe” prawa, zawdzięczamy europejskim ramom wsparcia ochrony środowiska. Bank udziela zatem zwolnienia, które umożliwia produkcję większej ilości fosforanów. Ważne jest, aby było to możliwe bez konieczności wykupu praw.

Pułap sektorowy jest standardem pomocy państwa, natomiast standardem uwalniania praw jest krajowy pułap fosforanów (172,9 mln kg). Dopóki produkcja utrzymuje się poniżej tego poziomu, można zwrócić się do banku. Oznacza to, że o losie producentów mleka częściowo decydują hodowcy trzody chlewnej i drobiu.

Kiedy prawa zostaną udostępnione?
Minister Schouten ogłosi w Dzienniku Urzędowym, kiedy będzie można złożyć wniosek. Należy zauważyć, że należy to zrobić możliwie najpóźniej w tym roku. „To dlatego, że bank fosforanów maksymalna pojemność.” Jednocześnie pozostało jeszcze kilka ważnych okresów. Np. decyzja w sprawie wniosku musi zostać podjęta w ciągu 13 tygodni.

Aby przetestować przedsiębiorców pod kątem warunków, wykorzystuje się dane z 15 maja (przestrzeń fosforanowa) i 1 września (prawa fosforanowe). To jest powód, dla którego Schouten dąży do otwarcia 2019 września 1 roku. Dzięki temu przedsiębiorcy wiedzą, gdzie będą w kolejnym roku.

Dopiero w 2018 roku będzie inaczej. Brakuje czasu na udzielenie zwolnienia od 1 stycznia 2019 r. Zostanie ono zatem przyznane później i będzie obowiązywać (z mocą wsteczną) przez okres 5 lat.

Dla kogo jest to zwolnienie?
Zwolnienie skierowane jest głównie do rolników zajmujących się gruntami i młodych rolników zajmujących się gruntami. Priorytetowo traktowana jest grupa młodych rolników. Warunki dla młodego rolnika gruntowego są niemal takie same, jak warunki uzyskania dopłaty „Młodzi rolnicy” w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Zatem do 40. roku życia ktoś jest młodym rolnikiem. 

„Intensywni producenci mleka nie kwalifikują się do zwolnienia, nawet jeśli są to młodzi rolnicy” – mówi Schouten. Przez intensywne minister miał na myśli: gospodarstwo mleczne, które produkuje więcej fosforanów, niż można umieścić na własnej ziemi. W przypadku banku fosforanów wymóg ten jest jeszcze bardziej rygorystyczny, ponieważ na terenie prywatnym musi znajdować się przestrzeń instalacyjna, która nie jest używana. Dlatego wymagana jest dodatnia przestrzeń produkcyjna. 

„Przykład: przestrzeń fosforanowa w 2018 r. wynosi 5.000 kilogramów, a od 1 września 2018 r. przydziały obejmują 4.000 kilogramów. Można wówczas ubiegać się o zwolnienie maksymalnie na 1.000 kilogramów” – wyjaśnia Adreas van der Vis, prawnik w kancelarii Hrabia.

Dodaje: „Musisz także posiadać wystarczającą ilość miejsca na fosforan przez kolejne 5 lat. W latach obowiązywania zwolnienia nie możesz zbywać praw do fosforanów. Nie ma zatem możliwości sprzedaży/dzierżawy 500 kg fosforanów w ramach zwolnienia. Zwolnienie nie podlega przeniesieniu.”

Zbyt dużo próśb?
Minister Schouten bierze pod uwagę (na podstawie liczby lądowych gospodarstw mlecznych oraz liczby firm z ambicjami i potencjałem wzrostu), że bank zawiera zbyt mało fosforanów, aby pokryć wszystkie zastosowania. Kiedy to nastąpi, kolejność traktowania i przyznawania nagród zostanie ustalona w drodze losowania.

Ważne jest, aby przedsiębiorca na 3 lata przed złożeniem wniosku nie naruszył przepisów związanych z systemem praw fosforanowych. Jeśli tak się stało, jest to podstawa do odrzucenia.