Zgodnie z ustawą o azocie, przedstawioną w październiku przez minister rolnictwa Carolę Schouten, do 2030 roku przynajmniej połowa całej wrażliwej przyrody powinna zostać objęta ochroną. Teraz, gdy rozwiał się dym wokół przyjętej ustawy azotowej, wydaje się, że sektor hodowlany będzie musiał wprowadzić znacznie większe i szybsze ograniczenia.
System polityczny w Holandii opiera się na kompromisach, które łączą pozornie sprzeczne interesy. Ale to może również prowadzić do decyzji, do których prawie nikt nie ma zaufania. Przyjęta ustawa o azocie jest tego dramatycznym przykładem. Prawdą jest, że przede wszystkim dzięki staraniom SGP w Izbie Reprezentantów, istnieje wreszcie perspektywa przełomu w sprawie sprawozdawcy PAS. Ponieważ program legalizacji został określony w ustawie o azocie, przyjętej w czwartek wieczorem przez Izbę Reprezentantów.
40% zobowiązania do wykonania w 2025 r. niedoszacowane
Ponadto przyjęto szereg wniosków i poprawek do ustawy, zgodnych z propozycjami LTO, które łagodzą niedogodności wynikające z ustawy azotowej. W szczególności CDA i VVD podjęły inicjatywę w tym zakresie. Jak na przykład obowiązek uwzględniania wymogów ekonomicznych, społecznych i kulturowych przy realizacji celów odnowy przyrody. Zmiana przepisów została wprowadzona również do Ustawy azotowej w zakresie depozycji z zagranicy. Jeżeli okaże się, że za granicą redukcja jest niewystarczająca i utrudnia realizację celów odnowy środowiska naturalnego w Holandii, zobowiązanie do odnowy środowiska naturalnego określone w przyjętej ustawie azotowej wygaśnie.
Ale to właśnie obowiązek osiągnięcia rezultatów sprawia, że ustawa azotowa jest niewykonalna – jest to wniosek powszechnie popierany w sektorze rolnym. Jak zauważa LTO, polityczne porozumienie w sprawie azotu zawarte między ministrem a partiami opozycyjnymi SP, 50Plus i SGP zaowocowało bardziej rygorystycznym celem redukcji emisji azotu do roku 2035. W dłuższej perspektywie grupa interesów rolniczych obawia się nieosiągnięcia celu i powtórzenia działań w sprawie PAS.
Ustawa azotowa prawdopodobnie okaże się niewykonalna w krótkiej perspektywie. Jednakże kwestia ta była rzadko poruszana. Porozumienie polityczne w sprawie azotu nie tylko stawia sobie znacznie bardziej rygorystyczne cele długoterminowe, ale także bardziej rygorystyczne cele krótkoterminowe. Gdy w październiku tego roku przedstawiono ustawę dotyczącą azotu, nie wspomniano o tymczasowym celu redukcji na rok 2025. Teraz jednak ustalono prawnie, że co najmniej 40% wrażliwej przyrody musi zostać objęte ochroną nie w roku 2030, ale już w roku 2025.
Niskoemisyjna stabilność nie jest w krótkim okresie
Z pewnością nie będzie to możliwe przy inwestycjach w niskoemisyjne obiekty gospodarskie, w których gnojowica jest oddzielana u źródła. Mimo że przyjęto kilka wniosków, które dają prowincjom możliwość przeznaczenia budżetów na zakupy w taki sposób, aby wspierały inwestycje.
Rok 2025 nadszedł za wcześnie. Po pierwsze, konieczne jest opracowanie niezawodnych systemów pomiarowych. Istnieje powszechna świadomość, że takie rozwiązanie może znacznie zwiększyć cenę zakupu. Nowe systemy mieszkaniowe, które będą ograniczać emisje u źródła, muszą być wykonalne i przystępne cenowo. Ponieważ większa część budżetu z programów dobrowolnych zakupów jest przeznaczana na dotacje inwestycyjne, rozwiązanie to stwarza większą perspektywę. Jednak nie w przypadku nowego, daleko idącego zobowiązania do wykonania zadania w okresie zaledwie pięciu lat.
W perspektywie krótkoterminowej, oprócz dobrowolnego wykupu gospodarstw hodowlanych, pozostaje pakiet środków zarządczych. Sporządzone ubiegłej zimy przez Spółdzielnię Rolniczą. Opinie na temat skutków tego pakietu środków w zakresie redukcji emisji są podzielone. Zdaniem minister LNV Caroli Schouten, nadchodzące lata pokażą, czy sektor rolny będzie w stanie osiągnąć wystarczające wyniki dzięki środkom zarządzania. W przeciwnym razie istnieje ryzyko dodatkowego usuwania fosforanów i azotu. Chociaż wniosek Moorlaga, członka PvdA, o dodatkowe zbieranie śmietanki nie został jeszcze przyjęty, sygnał jest jasny.
Kamień młyński
Należy udoskonalić model Aerius służący do obliczania ładunku azotu w wrażliwej przyrodzie. Badania przeprowadzone przez komisję Hordijka jasno to wykazały. Czy to nadal jest jakieś wyjście? Do modelu Aerius należy dodać także inne modele używane za granicą. Jeśli to nie przyniesie rozwiązania, istnieje duże prawdopodobieństwo, że znacznie bardziej rygorystyczne i przyspieszone obowiązki w zakresie wykonania wynikające z ustawy o azocie staną się kamieniem u szyi sektora hodowli zwierząt.