Eksplozja optymizmu europejskich przedsiębiorców

W marcu zaufanie do europejskich przedsiębiorstw znacznie się poprawiło. Skąd ta nieoczekiwana eksplozja optymizmu? 

To trudne czasy dla ekonomistów, którzy starają się bacznie obserwować cykl koniunkturalny, tak jak ja w tym cotygodniowym komentarzu. Nie żebym narzekał.

Chińskie dane, które są ważne dla światowej gospodarki, zawsze są trudne do interpretacji w pierwszych miesiącach roku. Ekstremalna zimowa pogoda na półkuli północnej również może mieć duży wpływ na te liczby. Podobnie jak w lutym, zarówno w USA, jak iw Europie. W końcu wciąż jesteśmy w stanie pandemii, która też jest „nowa”. Dlatego w tym tygodniu będę mówić krótko i zwrócę uwagę na kilka bardzo niezwykłych i bardzo pozytywnych zmian.

Najbardziej godne uwagi w tym tygodniu były różne dane dotyczące zaufania producentów, zwłaszcza w Europie. Tymczasowe dane Markit dotyczą krajów europejskich, w których opublikowano dane za marzec. Znaczącą poprawę zaobserwowano w Niemczech, Francji, Włoszech, strefie euro i Wielkiej Brytanii. Nieco bardziej znany niemiecki indeks Ifo potwierdził ten obraz. Teraz ankiety, na których oparte są dane, zostały przeprowadzone przed przedłużeniem blokad w różnych krajach. Jednak to rozszerzenie nie mogło być zaskoczeniem.

Niemcy jedzą, jeżdżą na rowerze i kupują kwiaty
Niemiecki indeks Ifo wzrósł z 92,7 w lutym do 96,6 w marcu. Poprawiła się zarówno ocena obecnej sytuacji, jak i oczekiwania. I wszystkie sektory uczestniczyły. Oczywiście branża jest liderem. Tam oczekiwania osiągnęły najwyższy poziom od 2010 r. Ale nawet w sektorze usług powrócił ostrożny optymizm.

Przedsiębiorcy są szczególnie optymistycznie nastawieni do usług IT. Oczywiście handel detaliczny pozostaje trudną historią, z wyjątkiem supermarketów, sklepów rowerowych i kwiaciarni. To dobry wskaźnik tego, jak sobie radzą nasi wschodni sąsiedzi: muszą jeść, jeździć na rowerze i poprawiać sobie humor kwiatkiem. Po prostu normalni ludzie, prawda?

Poniższy wykres przedstawia zmianę składnika oczekiwań Ifo mierzonego w ciągu 2 miesięcy. Ten wykres tak dobrze ilustruje to, jak nagle recesja uderzyła rok temu. Obliczony w ten sposób spadek był wówczas znacznie większy niż w głębokiej recesji z 2008 roku. Co spada, musi iść w górę. Tak więc w ciągu ostatniego roku nastąpiło silne ożywienie. Najnowsza obserwacja pokazuje jednak, że ożywienie zaufania jest dość silne, bez bezpośrednio poprzedzającego go większego spadku.

Rodzi to 2 kluczowe pytania: co napędza te ulepszenia i czy są one trwałe? Myślę, że istnieją 3 główne czynniki wyjaśniające. Po pierwsze, światowy handel przyspiesza, a Niemcy czerpią z tego korzyści jak nikt inny. Po drugie, myślę, że przedsiębiorcy przygotowują się do ponownego otwarcia gospodarki.

Ze względu na rozczarowująco powolny proces szczepień w Europie (choć szybszy niż np. w Australii czy Japonii), może to potrwać kilka tygodni, a nawet miesięcy dłużej, ale nadejdzie. Trzecim możliwym czynnikiem jest to, że przedsiębiorstwa dostosowały się do trudnych okoliczności.

Czas pokaże, czy nieoczekiwanie silna poprawa nastrojów w biznesie będzie trwała i przełoży się na rzeczywiste ożywienie gospodarcze. Ale tego typu wskaźniki sprawdziły się w przeszłości jako wiarygodne sygnały dotyczące cyklu koniunkturalnego. Nawiasem mówiąc, sytuacja monetarna również wskazuje na znaczne ożywienie.

W lutym wzrost podaży pieniądza M1 (monet i banknotów) wyniósł 15,4%. To wysoki odsetek i pokazuje, że dostępna jest duża siła nabywcza. W Niemczech zaufanie konsumentów również znacznie wzrosło w marcu. W marcu zaobserwowaliśmy również poprawę nastrojów konsumentów, ale poprawa była marginalna.

Silne tajwańskie zamówienia eksportowe wskazują na inwestycje w cyfryzację Wydaje się, że inwestycje biznesowe, zwłaszcza w mikroelektronikę, nie pochłonęły dużej części pandemii. W rzeczywistości, ponieważ wiele firm doświadczyło presji na swoje modele przychodów w tym samym czasie w ubiegłym roku, wiele z nich uciekło i zainwestowało znaczne środki w cyfryzację. Wydaje się, że ten trend się utrzymuje.

Świadczą o tym tajwańskie zamówienia eksportowe, ponieważ Tajwan jest głównym eksporterem mikroelektroniki. Zamówienia eksportowe tego kraju były w lutym o 48,5% wyższe niż rok wcześniej. Zamówienia z Europy wzrosły nawet o 73,4%, a główną przyczyną tego były produkty elektroniczne. Oczywiście lutowe dane z Tajwanu są czasem trudne do interpretacji, ze względu na Chiński Nowy Rok, a teraz także ze względu na tzw. efekty bazowe. W końcu pandemia uderzyła w Azję w lutym ubiegłego roku.

Na poniższym wykresie przedstawiam zatem wartość tajwańskich zamówień eksportowych w okresie 12 miesięcy. W 2019 i na początku 2020 roku nastąpił absolutny spadek, ale od tego czasu sytuacja się poprawiła, a ostatnia siła była niezwykła.

Holenderskie finanse publicznei znacznie lepiej niż oczekiwano w 2020 r
Według holenderskiego urzędu statystycznego deficyt budżetowy wyniósł w zeszłym roku 34 miliardy euro, czyli 4,3% PKB. To znacznie mniejszy deficyt, niż De Nederlandsche Bank nadal oczekiwał w grudniu: 6,3% PKB. Nie wiem, czy mówimy tutaj o dokładnie tym samym mierniku, ale ostatecznie pogorszenie finansów publicznych wydaje się być znacznie mniej dotkliwe niż wcześniej oczekiwano. Potrzeba uporządkowania sytuacji poprzez cięcia jest zatem mniej pilna, niż oczekiwano.

Mniej pozytywne były dane o wydatkach konsumpcyjnych gospodarstw domowych w naszym kraju w styczniu. Były one o 13,5% niższe niż rok wcześniej. Szczególnie niskie były wydatki na dobra trwałego użytku: -25,1%, największy spadek w historii (dane sięgają roku 2000). Spadek jest imponujący, bo w zeszłym roku takie wydatki zaskoczyły bardzo pozytywnie.

Czy konsument przyspieszył tak wiele wydatków, że istnieje pewne nasycenie? Czy ona jest Terapia detaliczna rozdrażniony? Na razie powiedzmy, że styczeń już dawno minął, a nowsze dane dotyczące zaufania w biznesie wskazują na przyszłość.

Hansa de Jonga

Han de Jong jest byłym głównym ekonomistą ABN Amro, a obecnie ekonomistą rezydentem m.in. w BNR Nieuwsradio. Jego komentarze można również znaleźć na Crystalcleareconomics.nl

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.