Panika kupujących firmy i rosnąca inflacja

Optymizm holenderskich przedsiębiorców przemysłowych jest rekordowy, podobnie jak opóźnienia w dostawach. Firmy panicznie kupują. Inflacja w strefie euro wynosi 2%, ale efekt bazy może z łatwością podnieść inflację powyżej 4%. A liczba bankructw i bezrobotnych może być lepsza niż oczekiwano, jeśli zakończy się wsparcie koronowe.

Globalne ożywienie gospodarcze postępuje w szybkim tempie. Weźmy na przykład to, co amerykańscy przedsiębiorcy mówią o swoich portfelach zamówień. Według badania ISM, subindeks dla przemysłu w USA wzrósł z 64,3 w kwietniu do 67 w maju. W sektorze usług subindeks ten wzrósł z 63,2 do 63,9. To mocne liczby, które wskazują na bardzo silną dynamikę wzrostu.

Rekord NEVI
W naszym kraju NEVI odnotował w maju rekordowy poziom zaufania do biznesu. Jak pokazuje poniższy wykres, korelacja tego wskaźnika ze wzrostem produkcji przemysłowej jest wysoka. Na horyzoncie widać zatem silny wzrost produkcji.

Jednak wszystkie pozytywne wyniki ankiety z pewnością zawierają ostrzeżenie: problemy z dostawami rosną. W drugiej połowie ubiegłego roku stało się jasne, że na świecie występują zakłócenia logistyczne. Popyt na towary wzrósł znacznie silniej i wcześniej niż oczekiwano. Podczas gdy kontenery transportowe znajdowały się w niewłaściwych miejscach, przewoźnicy wycofywali statki z eksploatacji, a producenci ograniczali produkcję w oczekiwaniu na długi okres słabego popytu.

Doprowadziło to do problemów z zaopatrzeniem i niedoborów wszelkiego rodzaju nakładów. Nie jestem ekspertem od łańcucha dostaw iw swoim optymizmie i pozornej naiwności myślałem, że te problemy są tymczasowe. Ale sytuacja tylko się pogarsza. W oświadczeniu NEVI czytamy, że opóźnienia w dostawach nigdy nie były tak dotkliwe (ta seria sięga 2000 roku). Z pewnością nie jest wykluczone, że wiele firm spróbuje wykorzystać tę sytuację.

Ale mój były kolega Albert-Jan Swart z ABN Amro wyjaśnił mi, że pewne niedobory, np. kości pamięci, występują w branżach bardzo kapitałochłonnych, gdzie skalowanie produkcji nie może odbywać się łatwo i szybko. Brzmi to wiarygodnie i sugeruje, że problemy mogą utrzymywać się przez miesiące. Na razie dane nie wskazują, aby wzrost produkcji został poważnie ograniczony przez problemy podażowe, ale jest to nieuniknione. Zobaczymy…

Nawiasem mówiąc, zaprzyjaźniony przedsiębiorca z branży produkcyjnej powiedział mi, że może zamówić stal nierdzewną, ale dostawa może nastąpić najwcześniej za cztery miesiące i nie może jeszcze uzgodnić ceny. To utrudnia prowadzenie biznesu. Powiedział mi również, że problemy z zaopatrzeniem skłaniają przedsiębiorców do kupowania wszystkiego, co wpadnie im w ręce. W wielu przypadkach buduje się w ten sposób zapasy, z którymi na razie nic się nie dzieje. Chociaż takie zachowanie jest zrozumiałe, to tylko pogarsza sytuację.

Czy flaga powiewa nad EBC?
Hurra! Inflacja w strefie euro wzrosła w maju do 2%. To było 1,6% w kwietniu i -0,3% w ostatnich miesiącach ubiegłego roku. Można by sądzić, że EBC osiągnął w ten sposób swój cel. I że polityka pieniężna może być zatem znormalizowana, czyli wyższe stopy procentowe i wstrzymanie skupu obligacji. To jednak zbyt krótkowzroczne.

Po pierwsze, miara inflacji rok do roku rośnie, ponieważ ceny spadły w maju ubiegłego roku w porównaniu z kwietniem. Mamy więc do czynienia z „efektem bazy”. Co więcej, połowa inflacji jest spowodowana cenami energii. Inflacja bazowa, czyli z wyłączeniem żywności, energii, alkoholu i wyrobów tytoniowych, wyniosła w maju 0,9% (r/r). Inflacja napędzana w dużej mierze przez ceny energii nie jest taką inflacją, jakiej byście sobie życzyli. Taka inflacja działa jak podatek, który kraje importujące energię płacą krajom eksportującym energię. Wysysa siłę nabywczą z gospodarki. To, czego naprawdę chcesz, to inflacja generowana w kraju, napędzana przez poprawiającą się gospodarkę i przyspieszający wzrost płac.

Ze względu na efekty bazy raportowana inflacja w strefie euro ma w nadchodzących miesiącach znacznie wzrosnąć. Efekty te obejmują wpływ tymczasowej obniżki VAT w Niemczech w drugiej połowie ubiegłego roku oraz fakt, że planowana inflacja częściowo zmaterializuje się na poziomie cen konsumpcyjnych. W czerwcu prawdopodobnie jeszcze tak nie jest, ale należy pamiętać, że inflacja w kolejnych miesiącach może z łatwością przekroczyć 4%. Chociaż oczywiście musisz spojrzeć poza te tymczasowe efekty podstawowe.

Choć raportowana stopa inflacji ponownie gwałtownie spadnie na początku 2022 r., to wyraźnie wyższa inflacja po czerwcu będzie niewątpliwie wyzwaniem dla EBC i uczestników rynku finansowego w nadchodzących miesiącach.

Nie spodziewaj się tsunami bankructw
Działania wspierające biznes zostaną przedłużone o kolejne trzy miesiące, do końca października. Dalsza rozbudowa nie jest wykluczona. Pytanie, czy po zakończeniu tego wsparcia nastąpi fala bankructw. Gdy w zeszłym roku wybuchł kryzys, wszyscy oczekiwali, w tym i ja, że ​​liczba bankructw będzie rosła. Banki przygotowały się na to, przydzielając więcej pracowników do departamentów „specjalnego zarządzania”, departamentu w banku, który zarządza kredytami dla firm znajdujących się w trudnej sytuacji. Wbrew oczekiwaniom liczba upadłości nie wzrosła. Od czerwca nastąpił niezwykły spadek, jak pokazuje poniższy wykres.

Kalkulacja na spodzie pudełka po cygarach sugeruje, że do kwietnia tego roku włącznie, od połowy ubiegłego roku notowano „niedostateczną śmiertelność” ponad 1.100 firm. Zakładam, że bez pandemii liczba bankructw rozwijałaby się w takim samym tempie, jak w latach 2017-2019. Te 1.100 firm upadłoby bez pandemii i bez wsparcia. Gdy wsparcie zostanie utracone, niektóre z tych firm nadal upadają. Chociaż są niewątpliwie firmy, które z powodzeniem wykorzystały „oddech”, aby stać się rentownymi.

Nawiasem mówiąc, holenderskie doświadczenie spadku liczby bankructw nie jest odosobnione. W tygodniku The Economist znalazłem następujące zdjęcie. Pokazuje to, że inne kraje również odnotowują mniej bankructw i że ta tendencja wyraźnie kontrastuje z doświadczeniem kryzysu 2008/09. To ostatnie dotyczy również nas.

Co więcej, po zakończeniu wsparcia są też firmy, które muszą sobie radzić ze zmienionymi preferencjami swoich klientów, na które nie ustosunkowały się lub odpowiedziały niewystarczająco lub nie były w stanie ustosunkować się. Nie sposób przewidzieć, ile ich będzie. Choć potencjalnie duża liczba firm z raportowanej niedośmiertelności nadal będzie umierać, to jestem skłonny sądzić, że wszystkie bankructwa zakończą się bardzo dobrze. Prawdopodobnie oznacza to również, że przewidywany przez wielu wzrost bezrobocia może się nie zmaterializować lub przynajmniej pozostać bardzo ograniczony.

Najnowsze badania sytuacji finansowej MŚP dJasper de Winter i Maikel Volkerink z DNB Dochodzę do wniosku, że MŚP w naszym kraju dość dobrze przetrwały kryzys. Pamiętajmy, że recesja była bezprecedensowo gwałtowna i głęboka. Oczywiście wiele firm zostało mocno dotkniętych. Według badania DNB 9.300 firm miało problemy z płynnością, a 3.700 firm uzyskało ujemny kapitał własny. Różnice między sektorami są jednak duże. Według badania DNB całkowity deficyt wypłacalności stworzony przez pandemię w tych spółkach wynosi około 2,1 mld euro, co stanowi deficyt w wysokości 13.000 tys. euro dla spółki mediany. Oczywiście bardzo irytujące, ale mogło być znacznie gorzej.

Gdy nadszedł kryzys i wprowadzono możliwość odroczenia płatności podatkowych, wiele firm skorzystało z tej możliwości. W pewnym momencie dług podatkowy wynosił 36 miliardów euro. Ale pod koniec kwietnia spadło to do 16 miliardów euro. Administracja podatkowa i celna przyznała wówczas ulgę w wysokości 4 miliardów euro, a firmy najwyraźniej spłaciły już 16 miliardów euro. Uważam, że ta ostatnia kwota jest wyjątkowo duża. Doświadczenie w bankach jest podobne. W ubiegłym roku banki oferowały klientom biznesowym półroczne odroczenie spłaty odsetek i kapitału. Większość firm zaakceptowała tę ofertę, ale większość tych odroczonych płatności została już zapłacona.

Wydaje się, że poza kilkoma sektorami MŚP dobrze przetrwały kryzys. Na oczekiwania dotyczące możliwego wzrostu liczby upadłości i bezrobocia ma również wpływ szereg innych czynników. Na przykład jesteśmy w przededniu ożywienia gospodarczego, które prawdopodobnie będzie silniejsze niż wcześniej oczekiwano. Po drugie, firmy z długiem podatkowym nie muszą zacząć spłacać w tym roku, ale dopiero w przyszłym i wtedy może to zająć pięć lat zamiast trzech.

Po trzecie, w tym roku zmieniły się przepisy dotyczące upadłości. To jest niezależne od pandemii. Od początku tego roku firmom łatwiej będzie zmusić do udziału w takiej restrukturyzacji niewielką liczbę wierzycieli, którzy przedkładają upadłość nad restrukturyzację. W wielu przypadkach zapobiega to bankructwu i umożliwia wznowienie działalności.

Podsumowując, stwierdzam, że środki wsparcia okazały się szczególnie skuteczne w ograniczaniu szkód gospodarczych. Niestety nie oznacza to oczywiście, że nie ma uszkodzeń. Jest duża szansa, że ​​wiadomości gospodarcze w nadchodzących kwartałach będą lepsze od oczekiwań i ekonomiści pozytywnie zrewidują swoje prognozy gospodarcze. Głównymi zagrożeniami są możliwy silniejszy niż oczekiwano wzrost inflacji, związana z nim nerwowość na rynkach finansowych oraz zaburzenia logistyczne na świecie.

Hansa de Jonga

Han de Jong jest byłym głównym ekonomistą ABN Amro, a obecnie ekonomistą rezydentem m.in. w BNR Nieuwsradio. Jego komentarze można również znaleźć na Crystalcleareconomics.nl

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.