Trzy z rzędu: jak poważna jest recesja?

Nasza gospodarka skurczyła się w III kwartale trzeci kwartał z rzędu: -3%, podczas gdy dane za pierwszy i drugi kwartał zostały nieznacznie skorygowane w dół, do -0,2% i -0,5%. To, jak poważna jest recesja, jest przedmiotem dyskusji.

Niewielkie skurczenie się w sytuacji, gdy na rynku pracy wciąż jest ciasno, jest czymś, z czym trzeba żyć, zwłaszcza że w tej sytuacji inflacja stopniowo spada. Faktycznie, w październiku bezrobocie spadło o kolejną dziesiątą procenta, a liczba miejsc pracy wciąż rośnie; w okresie od sierpnia do października, średnio 11.000 XNUMX miesięcznie. Można powiedzieć, że nie jest tak źle.

Może wyjdę na zrzędę, ale chciałbym dodać kilka komentarzy na ten temat. To naprawdę mniej piękne, niż mogłoby się wydawać. Po pierwsze, spadek PKB w trzecim kwartale został nieco spowolniony przez rosnącą konsumpcję rządową oraz fakt, że wolumen importu spadał szybciej niż wolumen eksportu. To nie są silniki wzrostu, na których można budować.

Po drugie, trzeci kwartał zakończył się wyjątkowo słabo, dlatego istnieje duża szansa, że ​​w czwartym kwartale nasza gospodarka ponownie się skurczy. Tylko pomyśl: we wrześniu wolumen spożycia gospodarstw domowych był o 1,9% niższy niż rok wcześniej, najniższy wynik od początku 2021 roku. We wrześniu słaby był także wolumen eksportu towarów: o prawie 5% niższy niż rok wcześniej, najniższy liczba od maja 2020 r.

Po trzecie, nie jestem zbyt entuzjastycznie nastawiony do połączenia malejącego PKB i wzrostu liczby miejsc pracy. Oznacza to spadek produktywności. Oczywiście należy zachować szczególną ostrożność przy interpretacji danych dotyczących produktywności, ale nie jest to po prostu dobre połączenie. Ankieta biznesowa CBS przeprowadzona we współpracy z Izbą Handlową, EBI, MKB-Nederland i VNO-NCW pokazuje, że brak personelu jest w dalszym ciągu najważniejszą przeszkodą dla przedsiębiorstw, chociaż liczba firm zgłaszających jako główną przeszkodę niewystarczający popyt przeszkoda również rośnie. . Teraz, gdy już brakuje pracowników, nie powinniśmy ich zatrudniać tam, gdzie produktywność jest niska. Widziałem entuzjastyczne komunikaty w mediach społecznościowych, że obecnie jest więcej miejsc pracy w sektorze wytwarzania energii odnawialnej niż w sektorze paliw kopalnych, chociaż nie mogę tego znaleźć i nie wiem, o który obszar geograficzny chodzi. Ja byłbym mniej entuzjastycznie nastawiony do tego. Jeżeli prawdą jest, że obecnie jest więcej miejsc pracy w dziedzinie zrównoważonego wytwarzania energii niż w sektorze paliw kopalnych, oznacza to, że miejsca pracy w sektorze zrównoważonego wytwarzania energii nie zapewniają więcej niż około 20% produktywności miejsc pracy w sektorze paliw kopalnych, ponieważ paliwa kopalne nadal pokrywają ponad 80% zapotrzebowania na energię. Tworzenie wielu stanowisk pracy o niskiej wydajności stanowi problem, ponieważ pracownicy w naturalny sposób chcą zarabiać dochody porównywalne z innymi miejscami pracy.

Przy okazji, w tym tygodniu porównałem szereg manifestów wyborczych dotyczących rynku pracy. Co różne partie mówią o niedoborze siły roboczej? I co zamierzają z tym zrobić? Cóż, to było naprawdę rozczarowujące. Większość partii utrzymuje to bardzo niejasno i nie idzie o wiele dalej niż: „Praca musi się opłacać”. VVD chce dodatkowej nagrody dla osób, które pracują więcej. Dla wielu partii muszą zniknąć dodatki, a dla wielu partii płaca minimalna musi wzrosnąć. Zdaniem różnych stron należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla MŚP. Gdzie już to słyszeliśmy? To, co wydało mi się najbardziej dziwaczne w czasach niedoborów siły roboczej, to plan PvdA-GroenLinks mający na celu skrócenie tygodnia pracy do 32 godzin przy jednoczesnym utrzymaniu dochodów. Dodaje się, że nie wolno zwiększać niedoborów kadrowych w oświacie i służbie zdrowia. Ale nie jest jasne, jak dokładnie. Ta sama partia chce także, aby wszyscy pracownicy byli członkami wybranego przez siebie związku zawodowego w zamian za obowiązkową opłatę, którą pracownicy muszą uiszczać, aby byli reprezentowani w negocjacjach zbiorowych.

Zorg
Martwię się o naszą gospodarkę. Na razie mamy łagodną recesję. Problem w tym, że mamy zbyt mało mocy naprawczych. Inflacja nie spadnie tak szybko, aby EBC w najbliższym czasie ponownie obniżył stopy procentowe. I właściwie nie ma tu miejsca na stymulującą politykę fiskalną. Wydaje się, że istnieje również tendencja polegająca na tym, że wzrost liczby miejsc pracy następuje tam, gdzie produktywność jest niska. Niemniej jednak przywrócenie wzrostu gospodarczego nie jest oczywiście niemożliwe. Impulsem może być budowanie zapasów w spółkach, chociaż nie jest to jeszcze widoczne. Poprawa siły nabywczej może zwiększyć wydatki, a handel światowy może również wzrosnąć, co da nam impuls. Oczywiste jest, że siła nabywcza w kolejnych kwartałach będzie się poprawiać teraz, gdy dynamika płac spada wolniej niż inflacja. Czas pokaże, jak silny będzie impuls wydatkowy. A handel światowy, cóż, rzeczywiście może wzrosnąć.

Chiny pomagają
Ożywienie wzrostu gospodarczego w Chinach w tym roku było poważnie rozczarowujące. Teraz wydaje się, że powoli staje się to widoczne. W październiku produkcja przemysłu była o 4,6% wyższa niż rok wcześniej. We wrześniu było to jeszcze 4,5%. Nawiasem mówiąc, są to niskie liczby dla Chin. Przed pandemią wynosiły około 6%. Przyspiesza także dynamika sprzedaży detalicznej. W październiku były one o 7,6% wyższe niż rok wcześniej, po 5,5% we wrześniu. Przed pandemią powszechny był wzrost na poziomie około 10%, ale należy wziąć pod uwagę, że inflacja w Chinach wynosi obecnie około zera. Być może zatem ożywienie wzrostu gospodarczego w Chinach zaczyna nabierać kształtu i my również na tym skorzystamy.

Inflacja w Ameryce nadal spada, impreza na giełdzie
Rynki akcji i obligacji entuzjastycznie zareagowały na październikowe dane o inflacji w USA. Poziom cen w porównaniu z wrześniem pozostał na mniej więcej niezmienionym poziomie, a inflacja rok do roku spadła do 3,7% z 3,2% we wrześniu. Inflacja bazowa wyniosła 0,2% w ujęciu miesięcznym i spadła z 4,1% do 4,0% rok do roku. Zaczyna narastać poczucie, że walka z inflacją została mniej więcej wygrana. Z tego punktu widzenia osiągnięcie celu wyznaczonego przez Fed jest kwestią czasu. Żadne dalsze działania nie są konieczne. Stopa procentowa amerykańskiego rynku kapitałowego (10 lat), która niedawno wynosiła nieco powyżej 5%, obecnie gwałtownie spadła do około 4,5%. Inflacja w Wielkiej Brytanii również gwałtownie spadła w październiku: z 6,7% we wrześniu do 4,6%.

Zamknięcie
Nasza gospodarka jest w recesji. Jak dotąd ma ona łagodny charakter, a na rynku pracy nadal występują trudności. Moim zdaniem większość ekonomistów i komentatorów jest nastawiona do tego zbyt pozytywnie. Skurcz może być ograniczony, ale siła regeneracji również. Przewiduję poważne problemy gospodarcze i napięcia polityczne, gdy taka rzeczywistość dotrze do wszystkich.

Chińska produkcja przemysłowa i sprzedaż detaliczna sugerują, że w Chinach trwa długo oczekiwane ożywienie wzrostu gospodarczego.

Lepsze od oczekiwań dane dotyczące inflacji w USA napawają optymizmem wielu, że inflacja została pokonana. Nic dziwnego, że ceny akcji i obligacji poszybowały w górę. Wielki entuzjazm wydaje mi się nieco przedwczesny.

Hansa de Jonga

Han de Jong jest byłym głównym ekonomistą ABN Amro, a obecnie ekonomistą rezydentem m.in. w BNR Nieuwsradio. Jego komentarze można również znaleźć na Crystalcleareconomics.nl

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.