Konsumenci są pesymistyczni, ale wydatki rosną

Holenderski konsument zaczyna chorować na schizofrenię. W trzecim kwartale wydatki konsumpcyjne przyspieszyły wzrost PKB do silnego 0,8% w porównaniu z drugim kwartałem. Nie jest to zaskakujące, biorąc pod uwagę znaczną poprawę siły nabywczej w tym roku.

Jednak według badań zaufania konsumentów, konsumenci pozostają wyjątkowo pesymistyczni. W listopadzie indeks wyniósł -25. Było to nie tylko znacznie poniżej wieloletniej średniej (-4,7 od 1990 r.), ale było także wyraźnie niższe od -22 w październiku i najniższego poziomu od lutego. W listopadzie konsumenci byli głównie bardziej negatywnie nastawieni do stanu gospodarki i perspektyw gospodarczych.

Choć to trochę porównanie jabłek i pomarańczy, to pierwszy wykres sugeruje, że konsumenci są zauważalnie bardziej pesymistyczni niż przedsiębiorcy.

Konsumenci w pozostałych krajach strefy euro z pewnością nie są dużo szczęśliwsi. W listopadzie spadło także zaufanie konsumentów w całej strefie euro, a wskaźnik kształtuje się znacznie poniżej długoterminowej średniej. Jednak poniższy wykres sugeruje, że holenderscy konsumenci są nadal stosunkowo bardziej nieswojeni niż konsumenci w całej strefie euro. Możesz sam spekulować, dlaczego tak się dzieje.

Bezrobocie w naszym kraju w październiku utrzymało się na poziomie 3,7%. W uzasadnieniu CBS podaje, że ponad 3,6 mln osób w wieku od 15 do 75 lat nie pracuje. To 376.000 20.000 bezrobotnych, a reszta to uczniowie, studenci, emeryci i inne osoby, które z jakichkolwiek powodów nie szukają pracy. W ciągu ostatnich trzech miesięcy liczba osób „stojących na uboczu” wzrosła średnio o XNUMX tys. To znaczne przyspieszenie w porównaniu do poprzednich miesięcy. Nie jest jasne, co jest tego przyczyną. W efekcie w październiku frekwencja spadła. Z perspektywy międzynarodowej nasz wskaźnik uczestnictwa jest bardzo wysoki. Z drugiej strony liczba osób pracujących w niepełnym wymiarze godzin jest również bardzo wysoka w skali międzynarodowej. Spadek współczynnika aktywności zawodowej nie jest dobrą wiadomością, chociaż spadek może być przejściową aberracją. Mimo to zwróć uwagę.

EBC ostrzega przed finansami rządu
Na początku tego tygodnia EBC opublikował roczny przegląd stabilności finansowej. Wskazuje to na rosnącą zmienność na rynkach finansowych, a także na problematyczne perspektywy finansów publicznych w różnych krajach. Wysoka inflacja w ostatnich latach spowodowała nieznaczny spadek wskaźników zadłużenia, po tym jak znaczne wsparcie podczas pandemii w rzeczywistości spowodowało gwałtowny wzrost wskaźników zadłużenia. Jednak w większości przypadków wskaźniki te są obecnie wyższe niż przed pandemią. Co więcej, deficyty budżetowe w niektórych krajach są wyższe niż powinny, nie ma potrzeby pilnego podejmowania jakichkolwiek działań w tej sprawie, a wzrost gospodarczy jest słaby, co oznacza, że ​​kraje nie wyrosną łatwo ze swojego problemu zadłużenia.

Wzrost płac w strefie euro przyspiesza w trzecim kwartale
Inflacja jest obecnie napędzana głównie przez wzrost kosztów wynagrodzeń. Jest to samo w sobie logiczne, ponieważ gwałtowny wzrost inflacji był nieoczekiwany, co spowodowało, że początkowo płace mocno pozostawały w tyle, a następnie zaczęły je nadrabiać. EBC opracował nowy poziom odniesienia, który przypomina dane z AWVN dotyczące podwyżek wynagrodzeń uzgodnionych w nowych układach zbiorowych pracy. Być może EBC zainspirował się nawet AWVN.

W przeciwieństwie do danych AWVN, szeregi EBC dla strefy euro nie są miesięczne, ale kwartalne. W trzeciej kwarcie wynegocjowaną podwyżkę płac do 5,42% z 3,54% w II kwartale. To porażka dla EBC. Seria opiera się na danych z ograniczonej liczby krajów iw trzecim kwartale płace w nowych układach zbiorowych pracy w Niemczech wzrosły szczególnie mocno: 8,8%. Może to być powodem, dla którego „jastrzębie” w EBC na razie wstrzymują się z dalszymi obniżkami stóp procentowych, ale podejrzewam, że „gołębie” są w większości i będą argumentować, że silna podwyżka płac w nowych niemieckich układy zbiorowe pracy nie są trendem, są jedynie odchyleniem.

Rynek pracy w USA pozostaje mocny
Chociaż stopa bezrobocia w USA ogółem wzrosła w tym roku, rynek pracy pozostaje silny. Liczba wniosków o zasiłek dla bezrobotnych wykazuje w ostatnich tygodniach wyraźną tendencję spadkową. W tygodniu rozpoczynającym się 11 listopada o świadczenia złożono 213.000 tys., najmniej od kwietnia.

Jednak są też oznaki osłabienia. Na przykład, jak pokazuje poniższy wykres, łączna liczba zasiłków dla bezrobotnych w ostatnim czasie rzeczywiście wzrosła.

Chodzę
Należę do tych ekonomistów, którzy od dawna spodziewali się, że amerykańska gospodarka wejdzie w recesję. Główne przyczyny tego stanu rzeczy to fakt, że ekspansywna polityka fiskalna doprowadziła do niezrównoważonego wzrostu, niestabilna sytuacja finansowa gospodarstw domowych oraz rosnące koszty odsetek w coraz większym stopniu obciążające przedsiębiorstwa.

Jeśli wystarczająco długo będziesz upierał się, że recesja jest nieunikniona, w końcu przekonasz się, że masz rację. Ale miło jest, jeśli trafisz w odpowiedni moment. Głupim posunięciem jest zmiana zdania i „zmiana zdania”, ponieważ równie dobrze mogłoby to nastąpić tuż przed momentem, w którym nadejdzie recesja.

Jednak wydaje mi się coraz mniej prawdopodobne, że w dającej się przewidzieć przyszłości nastąpi recesja. Ostatnie wydarzenia na rynku pracy sugerują, że gospodarka amerykańska, jak to często bywa, ma większą dynamikę wzrostu, niż mogłoby się wydawać. Kiedyś takie było powiedzenie nigdy nie stawiaj przeciwko Fed, ale może tak jest nigdy nie stawiaj na gospodarkę USA także rozsądna zasada.

Wyniki wyborów z 5 listopada są dla mnie także powodem do zmiany zdania. Myślę, że nowy rząd zacznie od razu wprowadzać całkiem probiznesową politykę.

Zamknięcie
Zaufanie holenderskich konsumentów jest wyjątkowo słabe, zarówno w porównaniu z wydatkami konsumentów i zaufaniem producentów, jak i nawet w porównaniu z zaufaniem konsumentów w pozostałej części strefy euro. Ale hej, lepiej mieć niską pewność siebie i silny wzrost wydatków, niż na odwrót.

EBC słusznie wskazuje na ryzyka związane z finansami publicznymi w różnych krajach strefy euro.

W trzecim kwartale dynamika wynagrodzeń w strefie euro nieoczekiwanie przyspieszyła. Dzieje się tak głównie za sprawą Niemiec i prawdopodobnie jest to przypadek odstający. Niemniej jednak w grudniu EBC ponownie obniży stopy procentowe.

Amerykański rynek pracy pozostaje silny. Myślę, że recesja jest mało prawdopodobna w dającej się przewidzieć przyszłości, zwłaszcza że spodziewam się błyskawicznego rozpoczęcia polityki probiznesowej ze strony administracji Trumpa.

Hansa de Jonga

Han de Jong jest byłym głównym ekonomistą ABN Amro, a obecnie ekonomistą rezydentem m.in. w BNR Nieuwsradio. Jego komentarze można również znaleźć na Crystalcleareconomics.nl

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.