Gospodarka Niemiec pozostaje w stagnacji od pięciu lat

Niemiecki rząd koalicyjny nazywa się Ampel-Koalition, od barw SPD (czerwony), FDP (żółty) i Zielonych. Gospodarka niemiecka również stała się pewnego rodzaju migającym światłem. W czwartym kwartale ubiegłego roku PKB skurczył się o 0,2%.

Jak pokazuje pierwszy wykres, wzrost i recesja występują naprzemiennie już dwunasty kolejny kwartał. Ogólnie rzecz biorąc, gospodarka niemiecka pozostaje w stagnacji od pięciu lat. Początkowo tematem kampanii wyborczej były głównie kwestie ekonomiczne, ale ostatnio głównym tematem dyskusji stała się imigracja. Nie ma jednak wątpliwości, że nowy rząd będzie musiał nadać priorytet przywróceniu postępu gospodarczego.

Przywrócenie niemieckiej gospodarce choćby skromnego wzrostu nie będzie łatwe. Oto lista wyzwań. Gospodarka Niemiec jest w dużej mierze uzależniona od przemysłu motoryzacyjnego. To jest pod presją. Wszystko zaczęło się od afery Dieselgate. Kiedy trzeba było spełnić nowe normy emisji, niemieccy producenci samochodów nie byli na to gotowi. Właśnie wtedy, gdy wydawało się, że gospodarka zaczyna się poprawiać, nadeszła pandemia i pojawiły się różnego rodzaju problemy z dostawami, co z kolei przełożyło się na kłopoty z produkcją. Niedobór chipów dał się we znaki producentom samochodów. Co więcej, znacznie odstawali (czy może odstawali?) w rozwoju samochodów elektrycznych.

Kolejnym filarem niemieckiej gospodarki jest inżynieria mechaniczna. wykonane w Niemcy-maszyny z powodzeniem dotarły do ​​Chin. W międzyczasie Chińczycy nauczyli się wiele i mogą teraz wykonywać te same czynności samodzielnie, ponosząc znacznie mniejsze koszty. Ponadto wzrost gospodarczy w Chinach nie jest już taki oczywisty, co hamuje niemiecki eksport do tego kraju.

De rewolucja energetyczna wprowadzone przez Angelę Merkel doprowadziły do ​​znacznie wyższych kosztów energii w Niemczech niż w większości innych krajów. Był to problem już przed wybuchem wojny na Ukrainie. Koniec importu rosyjskiego gazu spowodował gwałtowny wzrost cen energii. Ponieważ Niemcy mają stosunkowo duży przemysł energochłonny, kraj ten został dotknięty wyższymi cenami energii mocniej niż inne państwa. Mamy szczęście, że w naszym kraju powstało wiele firm z branży IT wywodzących się z grupy Philips (ASML, ASMI, BESI, NXP). Z niezrozumiałych dla mnie przyczyn nie zdarzyło się to w Niemczech lub zdarzyło się znacznie rzadziej na przykład w przypadku firmy Siemens, można więc powiedzieć, że struktura przemysłowa Niemiec nie jest dobrze przygotowana na przyszłość.

Wreszcie rządy Merkel zawsze priorytetowo traktowały kwestię równowagi finansów publicznych, nawet kosztem infrastruktury. Dotyczy to również infrastruktury cyfrowej. Każdy, kto kiedykolwiek był w Niemczech, wie, że znalezienie stabilnego połączenia internetowego często stanowi wyzwanie.

Ostatecznie, jak już wspomniano, niemiecki PKB nie jest obecnie wyższy niż w 2019 r., co pokazuje poniższy wykres.

Wstępne dane dotyczące wzrostu gospodarczego w czwartym kwartale rozczarowały również we Francji i Włoszech. Gospodarka Francji skurczyła się o 0,1% w ujęciu kwartalnym, a gospodarka Włoch pozostała w stagnacji. Hiszpania prezentuje zupełnie inny obraz. Gospodarka wzrosła tam powyżej oczekiwań: 0,8% kwartał do kwartału i 3,5% rok do roku. Według wstępnych danych realny PKB całej strefy euro uległ stagnacji.

De wskaźnik nastrojów gospodarczychSzeroki miesięczny barometr cyklu koniunkturalnego Komisji Europejskiej wzrósł z 93,7 w grudniu do 95,2 w styczniu. Brzmi to zachęcająco, ale liczba za grudzień była zaskakująco niska. Wskaźnik ten pozostaje poniżej średniej od 1980 r.

Lagarde: Widzę, widzę to, czego ty nie widzisz
Na zwyczajowej konferencji prasowej po posiedzeniu dotyczącym polityki pieniężnej prezes EBC Christine Lagarde powiedziała, że ​​spodziewa się ożywienia gospodarczego strefy euro w ciągu tego roku. Ponieważ wzrost płac przewyższa obecnie inflację, siła nabywcza poprawia się. EBC spodziewa się zatem ożywienia konsumpcji prywatnej. Spodziewałem się tego od jakiegoś czasu, ale jak dotąd to było rozczarowanie.

Lagarde opiera swoje nadzieje na poprawie globalnego handlu i uważa, że ​​dzięki temu Europa zyska impuls wzrostu oparty na eksporcie. Ja też mam taką nadzieję. Ale biorąc pod uwagę, że wzrost gospodarczy Chin jest zagrożony, a nowy prezydent USA grozi wprowadzeniem wszelkiego rodzaju ceł importowych, obawiam się najgorszego.

Jeśli konsumenci nie spełnią oczekiwań, a oczekiwany wzrost eksportu okaże się niezadowalający, w jakim punkcie znajdzie się europejska gospodarka? W tym tygodniu EBC opublikował wyniki tzw. badania akcji kredytowej banków. Jest to badanie przeprowadzane cztery razy w roku wśród dużej liczby banków europejskich. Banki są pytane o rozwój warunków kredytowych, popyt na kredyty itp. Wyniki najnowszego badania nie są zbyt optymistyczne. Ogólnie rzecz biorąc, w poprzednim kwartale banki zaostrzyły warunki udzielania kredytów przedsiębiorstwom. Twierdzą, że dostrzegają więcej ryzyka, ale ich gotowość do jego podejmowania w rzeczywistości spadła. Nie można by się tego spodziewać w sytuacji poprawiającej się sytuacji gospodarczej. Zaostrzono również warunki udzielania kredytów konsumenckich. Jedynie w przypadku kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe warunki kredytowe pozostały niezmienione.

Banki stały się zatem mniej hojne w udzielaniu pożyczek przedsiębiorstwom. Wykres pokazuje, że zakres, w jakim banki zaostrzyły swoje kryteria kredytowe w ostatnim kwartale ubiegłego roku, nie był wyjątkowy, nie ma więc powodu do paniki. Jednakże taki rozwój sytuacji nie wróży nic dobrego gospodarce. Biorąc pod uwagę to, co omówiłem powyżej, trudno być optymistą co do rozwoju gospodarczego strefy euro w tym roku.

Zgodnie z oczekiwaniami EBC obniżył w tym tygodniu oficjalne stopy procentowe o 25 punktów bazowych. Była to piąta obniżka stóp w tym cyklu i z pewnością nie ostatnia. W przyszły piątek EBC opublikuje analizę „neutralnego poziomu” stóp procentowych. Jest to stopa procentowa, która nie pobudza ani nie hamuje gospodarki. Oczekuję, że EBC poda jakiś przedział, który nie będzie zbyt szczegółowy. Neutralna stopa procentowa dla stopy depozytowej będzie wynosić około 2%, być może nieznacznie więcej. Polityka stóp procentowych EBC z pewnością zmierza w kierunku neutralności. Jeśli mam rację, że Lagarde i jego współpracownicy są zbyt optymistyczni co do perspektyw gospodarczych, to logiczne, że EBC obniży stopy procentowe jeszcze bardziej. Myślę więc, że w dalszej części roku spadniemy poniżej 2% z obecnych 2,75%.

Chińscy przedsiębiorcy mniej pozytywnie nastawieni
W styczniu w Chinach spadły indeksy menedżerów ds. zakupów publikowane przez NBS. Podindeks produkcji spadł z 50,1 w grudniu do 49,1 w styczniu. Indeks sektora usług wzrósł z 52,2 do 50,2. Tymczasem Chińczycy świętują Nowy Rok. Zawsze skutkuje to pewnym zastojem w napływie danych ekonomicznych, ale najnowsze dane potwierdzają obraz, że gospodarka Chin zmaga się z problemami.

USA: Jasny punkt
Zgodnie z oczekiwaniami Rezerwa Federalna nie zmieniła oficjalnych stóp procentowych. Decyzja została podjęta jednomyślnie. To zrozumiała decyzja. Gospodarka radzi sobie bardzo dobrze, inflacja jest wyższa od zakładanego poziomu, spadek inflacji ostatnio wyhamował, a polityka nowego rządu i jej wpływ na gospodarkę są bardzo niepewne.

Podczas poprzednich konferencji prasowych prezes Rezerwy Federalnej Jay Powell często wydawał się widocznie nieswojo, gdy pytano go o jego relacje z Trumpem. Tym razem Powell nie zareagował na tego typu pytania, ale nie wykazał negatywnej mowy ciała.

Gospodarka USA w ostatnim kwartale ubiegłego roku wzrosła w ujęciu rocznym o 2,3% w porównaniu z trzecim kwartałem. W ujęciu europejskim kwartalny wzrost wyniósł 0,6%. Kwartalny wzrost gospodarczy w USA w całości opierał się na konsumentach. Wydatki konsumpcyjne wzrosły o 4,2% w ujęciu rocznym. Z drugiej strony inwestycje biznesowe miały negatywny wpływ. Szczególnie słabe były inwestycje w sprzęt: -7,8% kwartał do kwartału w ujęciu rocznym. Firmy dokonały również znaczących cięć swoich zapasów. Stanowiło to 0,93% PKB.

Mimo że wzrost gospodarczy okazał się nieco niższy od oczekiwanego, jest to nadal dobry wynik. Inwestycje korporacyjne bywają zmienne, dlatego nie spędzają mi snu z powiek kwartalne spadki. A cykl zapasów rośnie i spada. Czasami firmy zużywają zapasy, co ogranicza wzrost PKB, a innym razem gromadzą zapasy.

Opublikowane w tym tygodniu regionalne wskaźniki zaufania przedsiębiorstw wykazały poprawę. Indeks Fed w Dallas wzrósł w styczniu do 3,4 z 14,1 w grudniu. Indeks Fed z Richmond spadł z -10 do -4.

Zamknięcie
Coraz trudniej być optymistą co do niemieckiej gospodarki. Za kilka tygodni odbędą się wybory i mamy nadzieję, że nowemu rządowi uda się wdrożyć politykę, która ożywi gospodarkę. Wyzwania są naprawdę trudne.

Oglądając konferencję prasową EBC zastanawiałem się, czy mówią o tej samej gospodarce europejskiej, którą widzę teraz. Podejrzewam, że EBC nadal jest zbyt optymistyczny i że prędzej czy później poczuje się zmuszony do dalszego obniżania oficjalnych stóp procentowych.

Gospodarka Chin nadal znajduje się pod presją. Groźba wprowadzenia przez USA nowych ceł importowych nie poprawia perspektyw.

Gospodarka USA natomiast radzi sobie bardzo dobrze. Niestabilny styl działania nowego prezydenta zwiększa niepewność, ale szanse na dalszy wzrost gospodarczy są duże.

Hansa de Jonga

Han de Jong jest byłym głównym ekonomistą ABN Amro, a obecnie ekonomistą rezydentem m.in. w BNR Nieuwsradio. Jego komentarze można również znaleźć na Crystalcleareconomics.nl

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.