Wojna handlowa uniemożliwia nam kontrolę nad liczbami

W kwietniu zaufanie holenderskich konsumentów spadło siódmy miesiąc z rzędu. Indeks osiągnął poziom -37, najniższy od października 2023 r., w porównaniu z -34 w marcu. Pogorszeniu uległa zarówno ocena klimatu gospodarczego, jak i chęć dokonywania zakupów. Niepokoje wywołane wojną handlową będą głównym czynnikiem powodującym pogłębiającą się depresję konsumentów. Kwietniowy wynik -37 jest znacznie poniżej średniej długoterminowej.

Wzrost inwestycji biznesowych w naszym kraju osłabł w pierwszych miesiącach roku. Według holenderskiego urzędu statystycznego (CBS) inwestycje w materialne aktywa trwałe spadły w lutym o 3,6% w ujęciu rok do roku. W styczniu licznik wskazywał 0,0%. W ostatnim kwartale ubiegłego roku inwestycje faktycznie wzrosły znacząco, średnio o ok. 7% w ujęciu rok do roku.

Wyjaśnienia dla silnego wyniku w czwartym kwartale i znacznie słabszych wyników na początku tego roku należy szukać głównie w kategorii „inny transport drogowy”. Znajdują się w nim ciężarówki i furgonetki. Zmiany podatkowe obowiązujące od 1 stycznia 2025 r. oraz zmiany stref ekologicznych w niektórych miastach spowodowały przyspieszenie zakupów, w szczególności samochodów dostawczych. Biorąc pod uwagę silny wzrost w ostatnim kwartale ubiegłego roku, porażka na początku tego roku nie była aż tak dotkliwa. Holenderski Urząd Statystyczny (CBS) podaje, że inwestycje w infrastrukturę i maszyny faktycznie wzrosły.

Gospodarka strefy euro doświadcza umiarkowanego ożywienia cyklicznego. Jednak wojna handlowa może pokrzyżować plany. Wstępne dane dotyczące zaufania menedżerów ds. zakupów w kwietniu nie dają jeszcze jasnej odpowiedzi, w jakim kierunku zmierzają sprawy. W strefie euro zaufanie nieco spadło, ale mogło być gorzej. Wskaźnik branżowy poprawił się jeszcze nieznacznie: z 48,6 w marcu do 48,7 w kwietniu. Z drugiej strony, menadżerowie ds. zakupów w sektorze usług stali się nieco bardziej pesymistyczni: 49,7 w kwietniu w porównaniu do 51,0 w marcu.

Niemiecki indeks Ifo, mierzący ogólne zaufanie przedsiębiorstw w Niemczech, wzrósł w kwietniu do 86,7 z 86,9 w marcu. Niemieccy przedsiębiorcy byli bardziej optymistycznie nastawieni do obecnego stanu gospodarki: 86,4 w kwietniu wobec 85,7 w marcu. Wskaźnik mierzący oczekiwania faktycznie spadł, choć nieznacznie: 87,4 w kwietniu i 87,7 w marcu. Ekonomiści spodziewali się znacznie większego spadku. Mój wniosek jest taki, że przedsiębiorcy przyjmują postawę wyczekującą.

W USA szczególnie zauważalny był gwałtowny wzrost zamówień na dobra trwałego użytku: +9,2% w marcu w porównaniu z lutym. Jest to jednak zmienna bardzo niejednorodna, analizowana na różne sposoby w celu ustalenia, jak rozwijają się inwestycje biznesowe. Gwałtowny wzrost zamówień dotyczył głównie środków transportu. Może mieć to coś wspólnego z cłami importowymi, których strony chciały uniknąć. Podwskaźnikiem, na który ekonomiści zwracają największą uwagę, jeśli chodzi o sygnał dotyczący inwestycji biznesowych, są „zamówienia na dobra inwestycyjne z wyłączeniem samolotów”. W tym przypadku wzrost był wyjątkowo umiarkowany: +0,1% w porównaniu z lutym, po spadku o 0,3% w poprzednim miesiącu. Także w USA przedsiębiorcy zdają się przyjmować postawę wyczekującą.

Prezes DNB Klaas Knot wziął udział w tym tygodniu w wiosennych spotkaniach MFW i Banku Światowego w Waszyngtonie, ale wygłosił również przemówienie w Peterson Institute for International Economics. Tam między innymi przedstawił wgląd w swoje własne poglądy na temat polityki pieniężnej. Zanim 2 kwietnia Trump na dobre rozpętał wojnę handlową, Knot uważał, że EBC powinien rozważyć wstrzymanie procesu obniżania stóp procentowych. Jednak EBC tego nie zrobił, a Knot powiedział, że mimo wszystko zgodził się na ostatnią obniżkę stóp procentowych 17 kwietnia. Wyjaśnił, że wojna handlowa negatywnie wpływa na wzrost gospodarczy, ale wpływ na inflację w strefie euro jest skomplikowany. W krótkim okresie europejskie środki zaradcze przeciwko taryfom celnym USA, a zwłaszcza potencjalne zakłócenia logistyczne, które mogą spowodować taryfy Trumpa, doprowadzą do wyższej inflacji, lecz w nieco dłuższej perspektywie słabszy wzrost gospodarczy w rzeczywistości doprowadzi do niższej inflacji. Knot odkrył, że ogromna niepewność wywołana nieprzewidywalnym zachowaniem Trumpa powoduje nasilenie się efektów obniżających inflację. Ogranicza to ryzyko inflacji w krótkim okresie. Wydaje mi się, że to rozsądna historia i dochodzę do wniosku, że EBC obniży stopy procentowe jeszcze bardziej na następnym posiedzeniu. Szefowa EBC Lagarde powiedziała również w Waszyngtonie, że walka z inflacją została w pewnym sensie stoczona – lub coś w tym stylu. Knot stwierdził jednak, że nowe zagrożenia inflacyjne pojawią się w nieco dłuższej perspektywie, gdy zrealizowany zostanie planowany wzrost wydatków na obronność w Europie. Nie ma to jednak wpływu na krótkoterminową politykę pieniężną.

Podobne poglądy wyrazili również inni przedstawiciele EBC. Główny ekonomista EBC Philip Lane powiedział, że stopy procentowe powinny zostać obniżone, jeśli nowe szacunki z czerwca wykażą, że długoterminowa inflacja spadnie poniżej celu. Prezes Banku Finlandii stwierdził, że EBC powinien wziąć pod uwagę sytuację finansową na rynkach. Ze względu na niepokoje i zmienność przepisy te uległy zaostrzeniu. Jego zdaniem EBC powinien to zrekompensować niższą stopą procentową. Wszystkie te oświadczenia wskazują, że EBC nie zamierza poprzestać na obniżkach stóp procentowych.

Zamknięcie
Obecnie sytuacja gospodarcza jest bardzo burzliwa, ale w tym tygodniu nie opublikowano zbyt wielu istotnych i znaczących danych makroekonomicznych. Wojna handlowa zbliża się wielkimi krokami. To również sprawia, że ​​najnowsze dane są mniej istotne. Wszystko zależy od tego, w którą stronę potoczy się wojna handlowa. Nie da się tego ocenić. 2 kwietnia Trump ogłasza absurdalne wzajemne cła importowe. Właśnie wtedy, gdy weszły w życie 9 kwietnia, odroczył je o dziewięćdziesiąt dni, chociaż istniały wszelkiego rodzaju wyjątki. W tym tygodniu prezydent powrócił do tej kwestii, stwierdzając, że brak dwustronnych porozumień z innymi krajami może doprowadzić do nałożenia takich ceł w ciągu kilku tygodni. Czy on to mówi poważnie, czy jest to taktyka negocjacyjna? A jak zareaguje, gdy rynki finansowe nie będą już w stanie tego tolerować i na rynkach finansowych pojawi się duży stres? Nadal mam nadzieję, że jego doradcy, a zwłaszcza Sekretarz Skarbu Scott Bessent, przekonają Trumpa o niebezpieczeństwach, jakie niesie ze sobą planowana przez niego polityka. A zwłaszcza chaotyczny sposób, w jaki próbuje to wyjaśnić. Skrzyżowane palce.

Hansa de Jonga

Han de Jong jest byłym głównym ekonomistą ABN Amro, a obecnie ekonomistą rezydentem m.in. w BNR Nieuwsradio. Jego komentarze można również znaleźć na Crystalcleareconomics.nl

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.