Zakwaszanie lasu iglastego Veluwe: nauka czy lobby?

W Stentorze z 16 kwietnia 2026 r. było obszerny artykuł z nagłówkiem: „Gleba w tym lesie jest prawie tak kwaśna jak cola”. Naukowcy niemal natychmiast łączą tę obserwację z depozycją azotu pochodzącą z hodowli zwierząt. W odpowiedzi na komentarze do tego artykułu, strażnik leśny stwierdza, że ​​drzewa iglaste należą do Holandii. Oba twierdzenia są wysoce dyskusyjne.

Naukowcy z Uniwersytetu w Wageningen twierdzą w artykule, że gleba pod lasami iglastymi w Veluwe ulega silnemu zakwaszeniu. Przyczyną jest to, że organizmy glebowe nie były w stanie strawić igieł sosnowych i przekształcić ich w nowe składniki odżywcze w ramach biologicznego łańcucha pokarmowego.

Formacja bielicowa
Naukowcy obserwują zakwaszoną glebę, a następnie natychmiast przechodzą do – możliwej, pożądanej? – przyczyny, w tym przypadku depozycji azotu. I bez dalszych badań wyciągają z tego jeden wniosek: emisje azotu muszą zostać ograniczone, czyli innymi słowy, populacja zwierząt gospodarskich musi zostać zmniejszona. Przedstawianie opinii publicznej w ten sposób quasi-naukowych i stronniczych wniosków jest naganne z naukowego punktu widzenia.

Zasługą tych naukowców byłoby przeprowadzenie dalszych badań nad stanem gleby. Dzięki swojej wiedzy z zakresu gleboznawstwa niewątpliwie odkryliby, że naturalne procesy (wymywanie i wypłukiwanie) powodują rozwarstwienie w profilu glebowym (bielicowość). Bielicowość z kolei prowadzi do spadku żyzności gleby. Na przykład w lasach iglastych procesy te naturalnie prowadzą do (kwaśnej) gleby bielicowej. Dr ir. SF Kuipers napisał o tym na stronie 32 swojej książki „Bodemkunde”: „Na glebie pokrytej wrzosami, borówkami i drzewami iglastymi tworzenie się bielic jest bardzo intensywne, ponieważ próchnica pochodząca z tych roślin jest bardzo kwaśna”.

Krótko mówiąc, zakwaszenie gleby pod lasami iglastymi w Veluwe nie jest bezpośrednim i wyłącznym wynikiem depozycji azotu w lasach, ale naturalnym procesem zachodzącym w glebie lasu iglastego, trwającym od około dwóch stuleci.

Nienaturalny biotop
Odpowiedź leśniczego na pytanie, czy drzewa iglaste należą do Holandii, czy do holenderskiego klimatu, była jednoznaczna: tak, ponieważ potrzebowaliśmy drzew iglastych w XIX wieku w związku z industrializacją i właśnie dlatego je zasadzono. I dlatego należą do nas. To dyskusyjna odpowiedź.

Centra informacyjne władz zarządzających rezerwatami przyrody dostarczają wielu informacji na temat geologii i geomorfologii Holandii. Niewiele drzew rosło na jałowych, piaszczystych glebach. Ale z pewnością nie rosły tam drzewa iglaste. Leśny miał rację: naturalnie (i przed około 1820 rokiem) drzewa iglaste nie występują na piaszczystych glebach Veluwe. Zostały tam posadzone w siedlisku nienaturalnym dla tych drzew. Przyczyną był wyłącznie zysk ekonomiczny. Szybko rosnące drewno było potrzebne do nowych inwestycji, na przykład do podtrzymywania szybów w kopalniach. Faktem pozostaje, że drzewa iglaste… nie naturalnie występują lub należą do ubogich, piaszczystych gleb Holandii i klimatu holenderskiego.

Wielkość populacji zwierząt gospodarskich w ciągu ostatnich 40 lat z pewnością nie odgrywa tak znaczącej roli w zakwaszaniu gleby, jak twierdzą naukowcy. W rzeczywistości, nawet jeśli cała populacja zwierząt gospodarskich zniknie z Holandii, proces zakwaszania gleby pod lasami iglastymi będzie po prostu kontynuowany jako zjawisko naturalne.   

Jaap Uenk we współpracy z dr. IJ.L. Boomem (geografem)

Jaapa Uenka

Jaap Uenk jest właścicielem firmy doradczej Mestem i ma ponad 40-letnie doświadczenie na różnych stanowiskach w holenderskim sektorze nawozów.

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.