Darmowe ziemniaki nie istnieją

Sektor ziemniaczany ma problemy. Teraz to już nie nowość. Uderzające jest jednak to, jak szybko debata publiczna daje się uwieść obrazom „darmowych ziemniaków”. Obrazom, które dobrze się sprzedają, wywołują emocje i są przyjazne dla mediów, ale jednocześnie wypaczają rzeczywistość złożonego i dobrze prosperującego sektora.

Zacznijmy od faktów. Za każdym ziemniakiem kryje się szereg inwestycji: sadzeniaki, nawożenie, ochrona upraw, mechanizacja, siła robocza i magazynowanie. Chodzi o uprawę kapitałochłonną o wysokim ryzyku. Fakt, że część ziemniaków na wolnym rynku nie może obecnie znaleźć nabywców, jest niewątpliwie problemem, ale to nie cała historia tego sektora.

Zdecydowana większość belgijskich zbiorów ziemniaków jest objęta kontraktami. Z nielicznymi wyjątkami, kontrakty te są prawidłowo honorowane przez przemysł przetwórstwa ziemniaków, należący do absolutnej światowej elity. Ta historia pozostaje niedostatecznie nagłośniona.

Ponadto istnieje również w pełni rozwinięty rynek świeżych ziemniaków jadalnych, z różnymi odmianami, różnymi kanałami sprzedaży i inną logiką ekonomiczną. Plantatorzy specjalizujący się w jakości, pakowaniu i krótkich łańcuchach dostaw budują na tym uczciwe ceny. Wizerunek „darmowych ziemniaków” jest odzwierciedleniem tego modelu biznesowego.

Zamiast tego, nacisk kładzie się na rozdawanie nadwyżek za darmo. Z dobrymi intencjami, bez wątpienia. Ale czy to właściwy wybór pod względem ekonomicznym i strategicznym?

Po pierwsze, podważa to percepcję cen. Konsument, słysząc, że ziemniaki są rozdawane za darmo, nieuchronnie zadaje sobie pytanie, dlaczego nadal miałby za nie płacić. To wywiera presję na cały rynek.

Po drugie, wprowadza zamieszanie co do samego produktu. Nadwyżki składają się głównie z odmian przemysłowych, takich jak Fontane. Nadają się one do przetwórstwa, ale nie do każdego zastosowania. Rozczarowanie konsumentów rezultatem odbija się na ziemniakach jako całości.

Po trzecie, pojawia się bardziej fundamentalne pytanie: czy musimy dewaluować żywność, aby przywrócić tymczasową równowagę rynkową? Produkcja żywności nie jest kategorią resztkową. Jest wynikiem przedsiębiorczości, rzemiosła i ryzyka.

Potrzebne są niuanse. Poszanowanie umów. Rozumienie różnorodności rynku. I prawidłowa komunikacja.

Powiedzmy sobie jasno: darmowe ziemniaki nie istnieją. Rachunek zawsze płaci – producent, łańcuch dostaw, a ostatecznie konsument.

Jan de Keyser

Jest dyrektorem ds. rolnictwa i żywności w BNP Paribas Fortis w Belgii. W swoich opiniach zastanawia się nad strategicznym rozwojem sektora rolnego.

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.