Złoty grunt: ukryty kapitał, rolnicy, inwestorzy, rząd

Wartość gruntów rolnych osiąga rekordowo wysokie poziomy. Podczas gdy rolnicy walczą o każdy hektar, inwestorzy postrzegają ziemię jako bezpieczną przystań, a rządy wykorzystują ją jako klucz do transformacji przestrzennej. Ten niedobór sprawia, że ​​ziemia staje się kapitałem strategicznym, co ma konsekwencje dla przedsiębiorczości, polityki i inwestycji.

Dla rolników ziemia pozostaje kręgosłupem ich działalności, ale ekspansja staje się coraz trudniejsza. Przestrzeń jest ograniczona, przepisy są skomplikowane, a ceny stale rosną. Według Rejestru Gruntów, średnia cena gruntów rolnych w pierwszym kwartale 2025 roku wyniosła 91 300 euro za hektar; za użytki zielone – 82 500 euro, a za grunty orne nawet 100 600 euro. Ziemia nie jest więc już tylko środkiem produkcji, ale także stabilną inwestycją. Dodatkowy hektar oznacza na przykład więcej miejsca na nawożenie, większą elastyczność w płodozmianie, a często także większe bezpieczeństwo na przyszłość.

Rolnicy walczylin jak rzadki ha
Szczególnie w regionach o żyznych glebach lub korzystnym położeniu, popyt utrzymuje się na wysokim poziomie, a konkurencja jest zacięta. Dla producentów mleka i rolników nabywanie ziemi stało się strategicznym wyborem, nie tylko ze względu na produkcję, ale także bezpieczeństwo firmy i wzrost kapitału. W firmach rodzinnych ziemia stanowi fundament ciągłości: osoby posiadające wystarczającą liczbę hektarów lepiej absorbują wahania plonów lub kosztów i zachowują kontrolę nad przyszłością. Ze względu na znaczny niedobór ziemi, czujność jest coraz ważniejsza, w przeciwnym razie często można stracić szansę. Co więcej, nadal trzeba regularnie rozważać sprzedaż w drodze przetargu. Jest to coraz częstsze i zazwyczaj prowadzi do wzrostu cen.

Ziemia jako bezpieczna przystań
Nie tylko rolnicy, ale także inwestorzy odkryli wartość gruntów rolnych. „Ziemia jest jak złoto” – powiedział niedawno Jos Ebbers, prezes zarządu NVM Agricultural & Rural Estate. Porównanie wydaje się trafne: ceny gruntów pozostają wyjątkowo stabilne, nawet w czasach niepewności gospodarczej. Według Rabobanku, oczekuje się, że w 2025 roku ceny pozostaną stabilne lub nieznacznie wzrosną o 0–5%. To sprawia, że ​​ziemia jest namacalną, niskoryzykowną inwestycją, która zapewnia ochronę przed inflacją i deprecjacją waluty.
Inwestorzy opierają swoje zainteresowanie gruntami rolnymi na trzech filarach: strukturalnym niedoborze – w końcu nie dodaje się nowych gruntów – wszechstronnym potencjale wykorzystania (rolnictwo, energetyka, infrastruktura, budownictwo mieszkaniowe) oraz stabilnym wzroście wartości. Inwestowanie w grunty wymaga jednak specjalistycznej wiedzy: lokalizacja, jakość gleby i status prawny w dużej mierze decydują o ostatecznym zwrocie. Działka w pobliżu terenów pod rozbudowę miejską lub obiektów energetycznych ma inne perspektywy na przyszłość niż grunty użytkowane wyłącznie rolniczo.

Rząd jako cichy gracz na rynku gruntów
Grunty rolne są nie tylko cenne ekonomicznie, ale także wrażliwe politycznie. Dla rządów są one rzadkim dobrem, które wpływa na budownictwo mieszkaniowe, klimat, przyrodę i energię. Popyt na ziemię rośnie, podczas gdy Holandia stoi w miejscu. Powoduje to napięcia między rolnictwem a polityką: rolnicy borykają się z przepisami dotyczącymi azotu, wywłaszczeniami lub zmianami w sposobie użytkowania swoich gruntów. Różnice regionalne są znaczące. W Flevoland, gdzie wiele gruntów jest również nabywanych pod zabudowę przestrzenną, średnia cena wynosi obecnie 184 100 euro za hektar i jest najwyższa w Holandii. Aby utrzymać kontrolę nad rynkiem, rząd stosuje instrumenty takie jak ustawa o prawach preferencyjnych gmin i przepisy dotyczące wycofywania gruntów. W ten sposób stara się zapobiec sytuacji, w której wzrost wartości pozostaje całkowicie w rękach prywatnych i wypiera interesy publiczne. Ziemia stała się zatem instrumentem polityki, który pomaga określić przebieg transformacji przestrzennej.

Nowe współprace między rolnikami i inwestorami
Wysokie ceny zmuszają rolników do stosowania bardziej kreatywnych praktyk biznesowych. Dla niektórych przedsiębiorców rolnych bezpośredni zakup jest nieopłacalny, co sprawia, że ​​dzierżawy, długoterminowe dzierżawy lub partnerstwa z inwestorami stają się bardziej atrakcyjne. W takich strukturach rolnicy mają prawo do użytkowania ziemi, a inwestorzy czerpią korzyści przede wszystkim ze wzrostu wartości. Pojawiają się również regionalne banki ziemi i modele spółdzielcze, w których rolnicy wspólnie inwestują w ekspansję lub poprawę zrównoważonego rozwoju. Jednocześnie rośnie liczba funduszy inwestycyjnych skoncentrowanych na zrównoważonym rozwoju gruntów, na przykład poprzez wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla, zarządzanie przyrodą lub wytwarzanie energii. Nadaje to ziemi również wartość społeczną: jako czynnik napędzający transformację klimatyczną.

Od środków produkcji do kapitału strategicznego
Rola gruntów rolnych dynamicznie się zmienia. Kiedyś chodziło głównie o produkcję, teraz jednak kręci się również wokół roszczeń przestrzennych, zrównoważonego rozwoju i przyszłej wartości. Presja społeczna na użytkowanie gruntów rośnie, a rolnicy odczuwają, że ich swoboda się kurczy. Wyzwaniem jest znalezienie równowagi: jak utrzymać rentowność rolnictwa i dostępność przestrzeni do innych celów? Szybka zmiana funkcji może zaszkodzić produkcji żywności i modelom dochodów rolników, ale inteligentna współpraca między rolnictwem, energetyką i naturą stwarza realne możliwości. Pomyślmy o zarządzaniu przyrodą w rolnictwie, farmach słonecznych, rozwoju przyrody na mniej urodzajnych działkach lub o wymianie gruntów w ramach rozwoju obszarów. Ci, którzy rozumieją dynamikę rynku gruntów i myślą przyszłościowo, mogą na tym skorzystać, niezależnie od tego, czy chodzi o bezpieczeństwo biznesowe, zyski, czy politykę. Ziemia może być warta swojej wagi w złocie, ale jej prawdziwa wartość tkwi w dobrym zarządzaniu i zrównoważonym użytkowaniu.

Paul i Joost Bakker

Paul i Joost Bakker są właścicielami LandEignaar.nl, platforma zapewniająca wgląd w rynek gruntów rolnych. Ich artykuły podkreślają zmiany na rynku gruntów, dzierżawy i regulacji.

© Analiza rynku DCA. Niniejsza informacja rynkowa podlega prawu autorskiemu. Zabrania się reprodukowania, rozpowszechniania, rozpowszechniania lub udostępniania treści osobom trzecim za wynagrodzeniem w jakiejkolwiek formie bez wyraźnej pisemnej zgody DCA Market Intelligence.